Vakartikel training
“Beginverergering”Aanpassing in plaats van achteruitgang
Sinds je met de FaceFormer traint, trekt je nek, lijkt het oorgeluid luider of zit je mond vol speeksel? Hier lees je waarom dat volgens ons aanpassing is en geen verergering, waaraan je waarschuwingssignalen herkent en hoe je je training doseert.
Herken je dit?
Sinds je traint, laat zich iets nieuws merken?
Wat geldt voor jou?
Tik aan wat voor jou geldt.
Herken je een of meer punten, dan ben je niet de enige. Zulke reacties komen in de eerste weken helemaal niet zo zelden voor en laten volgens ons zien dat een lang gewoon patroon wordt omgezet.
Wat er achter de reacties zitZo pas je je training aanHet belangrijkste in het kort
- De zogenaamde “beginverergering” bij de FaceFormer-training is volgens ons geen verslechtering, maar aanpassing: een jarenlang gewoon patroon van ademhaling, slikken en hoofdbalans wordt omgezet.
- Spierpijn in nek en achterhoofd, een tijdelijk duidelijker oorgeluid, meer speeksel, kaakspanning of druk op de snijtanden zijn typische reacties en geen negatief teken.
- Dan verminder je, bouw je stap voor stap op en let je op een zuivere uitvoering in plaats van kracht. Vooral houd je vol. Sommige waarschuwingssignalen horen daarentegen op korte termijn door een arts onderzocht te worden.
Video
Hoe pijn, snurken en kaakproblemen samenhangen met onze kindertijd
Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.
Het begrip
Wat met “beginverergering” wordt bedoeld
Wie zoekt naar “beginverergering”, is vaak net met iets nieuws begonnen en vraagt zich af of de eerste dagen zo mogen zijn.
Het begrip “beginverergering” komt uit de homeopathie. Daar beschrijft het dat klachten na de eerste toediening van een middel eerst zouden toenemen. Inmiddels staat het woord voor bijna alles wat aan het begin van een behandeling ongewoon aanvoelt, ook na een nieuwe CMD-splint of bij de FaceFormer-training. Je begrijpt wat bedoeld wordt. Voor de training dekt het volgens ons echter de lading niet.
Daarom spreken wij in de training niet van verergering, maar van aanpassing. Een verloop waaraan het lichaam jarenlang gewend is geraakt, wordt omgebouwd. Reacties daarbij komen helemaal niet zo zelden voor. Naar onze ervaring zijn ze omschakeling en geen schade, want de training oefent geen kunstmatige beweging in, ze brengt ademhaling, slikken en hoofdbalans terug in hun natuurlijke patroon. Als je deze logica volgt, doe je daarmee niets verkeerd.
Niet de klacht groeit. Het patroon wordt omgebouwd.Een reactie in het begin is geen bewijs van werking, maar in de regel ook geen reden tot zorg.
Achtergrond
Waarom het lichaam zich eerst laat merken
Volgens ons begint de keten van veel klachten in de regel vroeg, vaak in de kindertijd. Ademt een kind door de mond, ligt de tong laag of zakt het hoofd naar voren, dan vindt het lichaam een vervangende oplossing, want ademen en slikken moeten doorgaan. Deze vervangende oplossing, vaktechnisch compensatie genoemd, wordt met elke herhaling vaster en voelt op een gegeven moment normaal aan.
Het gewone patroon
Ademhaling, slikken en hoofdbalans verlopen al jaren via een vervangende oplossing.
De nieuwe prikkel
Bij de training oefen je het natuurlijke verloop: lippen dicht, neusademhaling, de tongpunt tegen het gehemelte achter de bovenste snijtanden (referentiepositie van de tong), hoofd rechtop.
De verwachting klopt niet
Het zenuwstelsel rekent op het oude verloop. De nieuwe terugmeldingen voelen vreemd aan.
Spieren schakelen om
Spieren die lang weinig te doen hadden, zijn weer nodig. Dat voel je als trekken of druk.
Het nieuwe patroon zet zich door
Het nieuwe verloop wordt vertrouwder, de reacties worden in de regel zwakker.
Achter de derde stap zit een basisprincipe van de bewegingssturing: het zenuwstelsel werkt met een intern model van het lichaam en berekent vooraf welke terugmelding een beweging oplevert5. Past de terugmelding niet bij de voorspelling, dan valt dat op. Daarom voelt het correcte verloop in het begin vaak verkeerder aan dan het gewone.
Zoals opnieuw beginnen met hardlopen
Wie na jaren weer begint met hardlopen, voelt op de tweede dag zijn kuiten. Niemand zou zeggen dat het hardlopen de benen erger heeft gemaakt. Na enkele trainingen is de spierpijn weg, hoewel je blijft lopen. Iets vergelijkbaars gebeurt wanneer tong, lippen, mondbodem en nek weer bij hun taak worden betrokken.
De eerste weken
Welke reacties kunnen voorkomen
Deze terugmeldingen horen we bij de support het vaakst.
Spierpijn in nek en achterhoofd
De hoofdbalans hoort bij elke oefening en vraagt de nekspieren op een nieuwe manier.
Oorgeluid tijdelijk duidelijker
Kaak, nek en drukvereffening schakelen om, een tinnitus kan daarop reageren.
Meer speeksel
De FaceFormer is een nieuwe prikkel voor het mondslijmvlies.
Spanning in de kaak
Kauwspieren en mondbodem werken op een nieuwe manier samen, vooral bij te veel kracht.
Druk op de snijtanden
’s Nachts legt het membraan van de FaceFormer zich door de onderdruk tegen de tandenrij.
Af en toe duizeligheid
Het evenwicht moet nieuwe signalen uit de nek eerst verrekenen.
Hoe lang train je al?
Niet elke klacht in deze periode komt door de training, ook een infectie of slecht slapen laten zich merken. Let erop of een reactie kort na het oefenen optreedt en bij minder herhalingen afneemt. Meer antwoorden over de beginperiode vind je bij de veelgestelde vragen.
Nek en kaak
Spierpijn in nek, achterhoofd en kaak
Bij elke oefening balanceer je het hoofd rechtop boven de wervelkolom, hoewel het in het dagelijks leven eerder naar voren schuift. De kleine spieren tussen achterhoofd en bovenste halswervelkolom werken dan anders dan gewoonlijk. Een trekkend gevoel in de nek of het achterhoofd is in de eerste weken daarom niet ongewoon.
Trek je de kin met kracht terug of leg je het hoofd in de nek, dan spannen de halsspieren onnodig mee. Rechtop betekent niet verkrampt. Meer over de hoofdbalans in het artikel over nekpijn.
na een gerichte overbelasting van de kauwspieren waren vermoeidheid en spierpijn verhoogd in een laboratoriumproef met 21 vrouwen3
daarna lagen alle gemeten waarden in hetzelfde onderzoek weer op het uitgangsniveau3
Spierpijn ontstaat vooral wanneer een activiteit nieuw is of na een pauze weer begint2. De proef uit Amsterdam laat die ook bij de kauwspieren zien. Daar werden de spieren gericht overbelast, de training is duidelijk zachter. De richting is dezelfde: de reactie komt, en in de regel gaat ze weer.
Spant de kaak aan, dan komt dat vaak door te veel kracht. De FaceFormer wordt vastgehouden door de lippen, niet door de tanden, en de lippenwig hoef je in het begin niet helemaal dicht te drukken. Met de kiezen bijt je alleen kort vóór het slikken op elkaar. Meer daarover bij CMD begrijpen.
Oor en evenwicht
Als het oorgeluid duidelijker wordt
Veel mensen trainen vanwege een tinnitus en schrikken als het geluid in het begin luider lijkt. De hersenen verrekenen het horen met signalen uit kaak, gezicht en nek. Veranderen spanning en houding in dit gebied of de drukvereffening in het oor, dan kan dat invloed hebben op het oorgeluid, in beide richtingen.
met tinnitus spanden in een studie uit São Paulo gericht spieren aan in hoofd, hals en ledematen4
konden daarmee hun oorgeluid veranderen, hoofd- en halsspieren hadden meer effect dan armen en benen4
gezonde mensen zonder tinnitus riepen met dezelfde aanspanningen een oorgeluid op4
Wordt je tinnitus in het begin duidelijker, dan is dat volgens ons in de regel een teken van de omschakeling. Neem de belasting terug en blijf zuiver trainen. Meer in het artikel Tinnitus: oorzaken, kaak, nek.
Vergelijkbaar bij duizeligheid: het evenwicht verrekent het binnenoor, de ogen en de sensoren van de nekspieren. Richt het hoofd zich opnieuw uit, dan kan af en toe een licht duizelig gevoel optreden. Laat dan de nacht een paar dagen weg en train overdag korter. Meer bij Duizeligheid en de ziekte van Ménière.
Komt een oorgeluid plotseling samen met slechter horen, klopt het op het ritme van de hartslag of draait alles hevig, dan is dat geen aanpassing. Laat dat dan op korte termijn onderzoeken door een arts. Bij plotselinge doofheid tellen de eerste twee weken.
Mond en tanden
Speeksel, slikken en druk op de tanden
Veel speeksel komt in het begin vaak voor, vooral bij vroegere mondademers. De FaceFormer is voor het mondslijmvlies een nieuwe prikkel, en de speekselklieren reageren daarop. Dat is oefenmateriaal: verzamel het speeksel op je tong en slik het met de oefening door. Lukt dat in het begin moeilijk, slik dan alleen bij elke tweede herhaling. Meer over het verloop bij Slikken en slikstoornis.
Na de nacht met de FaceFormer voelen veel mensen druk op de bovenste snijtanden. Het membraan legt zich door de onderdruk in de gesloten mond tegen de tandrij aan, vooruitstekende tanden voelen dat sterker. De druk laat zien dat er krachten op de tandrij werken. Werken lippen en tong weer in het fysiologische patroon, dan veranderen de krachten waaronder de tanden elke dag staan. Dat kan de voorwaarden scheppen dat een tandstand verandert, een bepaald resultaat is niet toe te zeggen.
Is het te onaangenaam, laat de nacht dan een tijdje weg, train overdag verder en bouw het daarna weer voorzichtig op. ’s Nachts draag je de zachtere ZERO. Meer bij Gebruik ’s nachts.
Is de binnenkant van de lip geïrriteerd, smeer het mondschild dan voor het inzetten dun in met lippenbalsem, vaseline of een beetje spijsolie. Is een plek open of pijnlijk, dan pauzeer je tot die weer in orde is.
Plaatsbepaling
Homeopathie, splint, training: niet hetzelfde
In de homeopathie geldt de “beginverergering” voor velen als teken dat een middel aanslaat. Een systematisch overzicht vergeleek in 24 placebogecontroleerde studies hoe vaak verergeringen optraden onder het middel en onder placebo1.
werden aan de homeopathische middelen toegeschreven1
traden op onder placebo, dus helemaal zonder middel1
De auteurs vonden geen duidelijk bewijs dat de homeopathische beginverergering als apart fenomeen bestaat. Een reactie in het begin bewijst dus niets, ook bij training niet. Daar heeft ze wel een verklaarbare plek: spieren, sensoren en slijmvlies die anders werken dan ze gewend zijn.
Ook na een nieuwe opbeetplaat (splint) bij CMD melden sommigen een lastige beginperiode, omdat de splint de onderkaak van buitenaf een nieuwe positie oplegt. Aanspreekpunt is dan de tandartspraktijk die de splint heeft aangepast. Splint en FaceFormer draag je niet tegelijk in de mond, en een voorgeschreven splint stop je niet op eigen houtje.
Middel of hulpmiddel
- Een middel of een splint werkt zolang het wordt gebruikt
- Positie of toestand worden van buitenaf opgelegd
- Het lichaam blijft daarbij grotendeels passief
Actieve training
- Je oefent het verloop zelf, tot het zonder nadenken gaat
- De aansturing verandert van binnenuit
- Je past de dosis aan op wat je lichaam je teruggeeft
Hulpmiddelen kunnen ontlasten, het omleren nemen ze je niet uit handen. Een patroon is in de hersenen opgeslagen en kan niet van buitenaf worden ingezet. Naar onze opvatting is er daarom geen andere weg om een verstoord patroon van ademhaling, slikken en hoofdbalans om te zetten dan het te trainen.
Grenzen
Wanneer het geen aanpassing is
Aanpassingsreacties zijn meestal matig, hangen samen met de training en nemen af bij minder herhalingen. De volgende signalen passen niet in dat beeld en moeten op korte termijn door een arts worden onderzocht:
Plotseling slechter horen
Het gehoor aan één oor neemt plotseling af, met of zonder oorsuizen.
Kloppend oorsuizen
Het geluid klopt in het ritme van de hartslag.
Hevige draaiduizeligheid
Alles draait sterk, met daarbij misselijkheid of onzeker lopen.
Neurologische tekenen
Doofheid in het gezicht, verlammingen, zicht- of spraakstoornissen.
Uitstraling naar de arm
De nekpijn trekt door naar arm of hand, met tintelingen of een doof gevoel.
Kaak geblokkeerd
De mond gaat plotseling nauwelijks open of dicht, met hevige pijn.
Bij acute ontstekingen in mond of keel, een verstopte neus of recente operaties in de mond pauzeer je. Houden klachten ondanks een lagere dosis wekenlang onveranderd aan, laat je uitvoering dan door een praktijk controleren. Voorgeschreven medicijnen en behandelingen stop je niet op eigen houtje.
Training aanpassen
Verminderen, opbouwen, volhouden
Voor elke training geldt: de dosis is doorslaggevend. Een prikkel in het juiste bereik zet aan tot aanpassing, te veel ineens overbelast. Dus niet stoppen, maar de hoeveelheid aanpassen. Een paar zuivere herhalingen brengen je verder dan veel herhalingen met kracht.
Hetzelfde raadt de sportgeneeskunde aan bij spierpijn: de belasting een of twee dagen verlagen en nieuwe oefeningen over een tot twee weken stap voor stap invoeren2.
Merk je duidelijke reacties, dan ga je een stap terug en bouw je je training opnieuw op, zoals onze support al jaren aanraadt:
- Vanaf vandaag
Alleen de basisoefening
Driemaal per dag 8 herhalingen van de basisoefening met de FaceFormer ZERO. Trekoefening en nacht laat je voorlopig weg.
- Elke dag
Eén herhaling meer
Je bouwt elke dag één herhaling op, tot je bij 20 bent. Dat duurt bijna twee weken.
- Bij 20
Trekoefening en nacht erbij
Nu komt de trekoefening erbij, weer met 8 herhalingen en elke dag één meer tot 20. Vanaf nu draag je de ZERO ook ’s nachts.
- Daarna
Het volledige programma
Driemaal per dag telkens 20 basis- en trekoefeningen plus de nacht. Na een aantal weken train je overdag met de stevigere ONE.
- Over maanden
Het patroon verloopt vanzelf
Tot de nieuwe verlopen zonder nadenken gaan, rekent de oefenhandleiding op zes tot twaalf maanden.
Het werk doen lippen en tong, niet kaak en nek. Hoofd rechtop, schouders ontspannen, rustige neusademhaling, de tongpunt op zijn referentiepunt; meer daarover bij Rustpositie van de tong.
Spannen nek, kin of kauwspieren duidelijk aan, dan is het te veel. Ter controle leg je twee vingers opzij op de kauwspier.
Aanpassen in plaats van stoppen
Een reactie is een aanwijzing over de dosis. Minder herhalingen houden het leerproces op gang.
Slechte dagen overbruggen
Gaat het op een dag niet goed met je, dan oefen je alleen de referentiepositie van de tong en neusademhaling zonder apparaat. Ook dat telt.
Opbouwen na rustige dagen
Verhoog pas weer als twee tot drie dagen achter elkaar rustig zijn verlopen.
Volhouden
Een patroon van vele jaren verandert niet in een paar dagen. Meer bij Verloop en duur.
Alle modules vind je op de oefenpagina’s. Kom je er alleen niet uit of wil je begeleid worden, dan kan een praktijk je uitvoering controleren.
Vragen
Veel gevraagd
Bestaat er bij de FaceFormer-training een beginverergering?
In het begin kunnen er reacties optreden, bijvoorbeeld spierpijn in de nek, een duidelijker oorgeluid, meer speeksel of druk op de tanden. Wij spreken niet van verergering, maar van aanpassing: een jarenlang gewoon patroon wordt omgezet. Naar onze ervaring is dat omschakeling en geen schade, want de training brengt ademhaling, slikken en hoofdbalans terug in hun natuurlijke patroon. Als je deze logica volgt, doe je daarmee niets verkeerd.
Hoe lang duurt de aanpassing in het begin?
Spierpijn trekt in de regel na enkele dagen weg. Onze ervaring is dat de reacties bij veel mensen binnen de eerste twee tot drie weken duidelijk zwakker worden, vooral bij een langzame opbouw. De trekoefening of het gebruik ’s nachts kan tijdelijk weer iets uitlokken.
Moet ik de training stoppen als het erger wordt?
Nee, verminder het aantal herhalingen in plaats van helemaal te stoppen: alleen de basisoefening met 8 herhalingen, elke dag één meer tot 20, pas daarna de trekoefening en het gebruik ’s nachts erbij. Anders ligt het bij waarschuwingssignalen zoals plotseling gehoorverlies of hevige draaiduizeligheid: die laat je op korte termijn onderzoeken door een arts.
Sinds ik train, is mijn tinnitus luider. Is dat normaal?
Dat komt in het begin voor. De hersenen verrekenen het horen met signalen uit kaak en nek, en precies daar zet de training iets om. Neem de belasting terug en blijf zuiver trainen. Komt het geluid plotseling samen met slechter horen, klopt het op het ritme van je hartslag of draait alles hevig, laat dat dan op korte termijn onderzoeken door een arts.
Ik ben duizelig sinds de training. Moet ik doorgaan?
Een licht, af en toe optredend duizelig gevoel kan tijdens de omschakeling voorkomen, omdat de hoofdbalans zich opnieuw instelt. Train korter, en draag je de FaceFormer al ’s nachts, laat de nacht dan een paar dagen weg. Hevige draaiduizeligheid of neurologische uitvalsverschijnselen zijn geen aanpassing en horen op korte termijn door een arts onderzocht te worden.
Waarom drukt de FaceFormer ’s nachts op de snijtanden?
Het membraan legt zich door de onderdruk in de gesloten mond tegen de tandrij aan. Vooruitstekende tanden voelen dat sterker, in het begin komt dat vaak voor. De druk laat zien dat er krachten op de tandrij werken. Werken lippen en tong weer in het fysiologische patroon, dan veranderen deze krachten, en dat kan de voorwaarden scheppen dat een tandstand verandert. Een bepaald resultaat is niet toe te zeggen. Is het je te onaangenaam, laat de nacht dan een tijdje weg, train overdag verder en bouw het daarna weer voorzichtig op.
Bestaat er een beginverergering bij de CMD-splint?
Ook na een nieuwe opbeetplaat (splint) melden sommigen een moeilijke beginperiode, omdat de splint de onderkaak een nieuwe positie oplegt. Aanspreekpunt is dan de tandartspraktijk die hem heeft aangepast. Splint en FaceFormer draag je niet tegelijk in de mond, en een voorgeschreven splint stop je niet op eigen houtje.
Meer over dit onderwerp
Meer artikelen uit de kennisbank
Alle onderwerpen in een overzicht
Hoe verder
Bronnen
- Grabia S, Ernst E (2003). Homeopathic aggravations: a systematic review of randomised, placebo-controlled clinical trials. Homeopathy 92(2):92-98. PMID 12725251. Bron
- Cheung K, Hume P, Maxwell L (2003). Delayed onset muscle soreness: treatment strategies and performance factors. Sports Medicine 33(2):145-164. PMID 12617692. Bron
- Yoshida E, Lobbezoo F, Fueki K, Naeije M (2012). Effects of delayed-onset muscle soreness on masticatory function. European Journal of Oral Sciences 120(6):526-530. PMID 23167469. Bron
- Sanchez TG, Guerra GC, Lorenzi MC, Brandão AL, Bento RF (2002). The influence of voluntary muscle contractions upon the onset and modulation of tinnitus. Audiology and Neuro-Otology 7(6):370-375. PMID 12401968. Bron
- Wolpert DM, Ghahramani Z, Jordan MI (1995). An internal model for sensorimotor integration. Science 269(5232):1880-1882. PMID 7569931. Bron
Aan de slag
Klaar voor de training?
De gratis FaceFormer-app begeleidt de basisoefeningen, telt mee en herinnert je aan de sessies. Desgewenst begeleidt een praktijk uit het behandelaarsoverzicht je.
FaceFormer ZERO + ONE
Beide materiaalhardheden voor de start, dag en nacht. De set voor volwassenen.
FaceFormer ZERO
De zachtere FaceFormer voor de start, voor kinderen en voor de nacht.
FaceFormer ZERO kinderset
ZERO met hygiënebox, pluchen tasje en succesboekje met stempel.
De FaceFormer-training is erop gericht de basisfuncties ademhaling, slikken en hoofdbalans met mondsluiting en referentiepositie van de tong weer fysiologisch af te stellen, en schept daarmee de voorwaarde waardoor klachten kunnen verbeteren. Het vervangt geen onderzoek door een arts. Behandelaars bij jou in de buurt vind je in het behandelaarsoverzicht.
