Vakartikel gezicht
Nasolabiale plooi en rimpels op de bovenlipWat de mondspieren ermee te maken hebben
De plooi tussen neus en mondhoek wordt dieper, boven de bovenlip verschijnen fijne lijntjes? Hier lees je hoe nasolabiale plooi en barcoderimpels ontstaan, wat fillers, botox en laser doen en waarom volgens ons mondsluiting, referentiepositie van de tong en slikpatroon meebepalen.
Herken je dit?
De rimpels rond je mond worden dieper, en je vraagt je af waardoor?
Wat geldt voor jou?
Tik aan wat voor jou geldt.
Kloppen meerdere punten, dan loont het om naar de spieren onder de huid te kijken. Huid, vet en bot verouderen, daar kun je niet omheen. Hoe de spieren rond de mond werken, is daarentegen een patroon, en patronen zijn te trainen.
Rimpels bij het trainenFillers, botox, laserHet belangrijkste in het kort
- De nasolabiale plooi is de grens tussen wang en bovenlip; iedereen heeft haar. Met de jaren zakt het weefsel van de wang wat af, en de plooi wordt dieper.
- Barcoderimpels boven de bovenlip hebben een component in de huid en een die uit beweging komt, bijvoorbeeld uit het persen van de lippen bij het slikken, vele honderden tot duizend keer per dag.
- Fillers, botox en laser werken op volume, spier of huid en hebben eigen risico’s, botox legt daarbij de spier stil die een losse lipsluiting nodig heeft. De training grijpt volgens ons daaronder aan, bij mondsluiting, referentiepositie van de tong en slikpatroon. Een bepaald uiterlijk beloven wij niet.
Video
Gezichtsspieren, spanning en barcoderimpels: wat de functie ermee te maken heeft
Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.
Anatomie
Nasolabiale plooi: een grens, geen fout
De nasolabiale plooi loopt van de neusvleugel schuin omlaag naar de mondhoek. Bij het lachen zie je haar bij iedereen, al op kinderleeftijd.
De naam verraadt de ligging. Nasolabiaal betekent “tussen neus en lip”. Hier grenzen twee verschillend opgebouwde weefsels aan elkaar. Opzij ligt de wang met haar vetkussen, naar het midden de bovenlip, waarvan de kringspier van de mond de basis vormt. Waar beide aan elkaar grenzen, legt de huid zich in een groef.
van lichaamsdonoren onderzochten chirurgen in Dallas met ingespoten kleurstof. Het vet bij de nasolabiale plooi vormt een eigen, duidelijk begrensd compartiment1
van lichaamsdonoren werden in Kiel met CT vergeleken. In de oudere groep lagen de vetcompartimenten van het middengezicht lager; hun volume was naar beneden verschoven2
Een onderzoek uit Milwaukee laat zien hoe nauw de plooi met de spieren verbonden is. In de bovenlip gaat het SMAS over in het oppervlakkige deel van de kringspier van de mond. Trek aan deze laag opzij van de plooi maakte haar dieper, trek aan de vetlaag erboven maakte haar gladder3. De nasolabiale plooi hangt dus af van de spanning van de weefsels onder de huid.
Bovenlip
Rimpels op de bovenlip: barcoderimpels en “rokersrimpels”
Fijne verticale lijntjes boven de bovenlip heten plisséplooitjes, naar de stof met de geperste lengteplooien, of barcoderimpels. In de volksmond spreekt men vaak van rokersrimpels.
De huid van de bovenlip ligt direct op de kringspier van de mond. Trekt de ring samen, bijvoorbeeld bij het tuiten van de lippen, dan plooit hij de huid als een gordijn. Zolang die elastisch is, trekt ze weer glad. Met de jaren neemt deze veerkracht af, en worden lijnen van beweging lijnen die ook in rust blijven.
van overledenen onder de 40 en boven de 80 jaar vergeleek een onderzoeksgroep in Freiburg. Op hoge leeftijd was de huid dunner, waren de elastische vezels afgebroken en vertoonde de kringspier van de mond tekenen van spierafbraak4
mat dezelfde groep op met MRI. De bovenlip van de oudere vrouwen was langer en dunner, maar het totale volume was niet kleiner5
De lip wordt dus langer en vlakker, en de spier erin zwakker. Of training dat tegenhoudt, heeft niemand onderzocht. Volgens ons pleit veel ervoor een spier zijn dagelijkse taak te laten houden. Wat bij een functie betrokken is, wordt gebruikt en houdt spanning. Wat niet wordt gebruikt, verslapt.
Het vaste deel
Huid, collageen en elastische vezels verouderen; zon en roken versnellen dat. Deze lijnen blijven in de huid aanwezig.
Het bewegende deel
Elk tuiten en persen van de lippen plooit de huid opnieuw. Hoe vaak dat gebeurt, bepaalt mee hoe duidelijk de lijnen zichtbaar worden.
De naam rokersrimpels dragen de lijnen niet zonder reden. In Ohio werden 79 paren eeneiige tweelingen vergeleken, van wie er één rookte of duidelijk langer had gerookt. Beoordelaars die niet wisten wie rookte, beoordeelden de rokers slechter op de rimpels van de bovenlip, op de nasolabiale plooi en op wangen en onderoogleden6.
Een barcoderimpel is ook een bewegingspatroon.Aan de leeftijd van de huid valt weinig te veranderen, aan het patroon waarmee de lippen werken wel.
Slikpatroon
Lippen persen bij het slikken: de onopgemerkte training
Bij rimpels rond de mond denken veel mensen aan lachen of praten. Volgens ons speelt een verloop dat bijna niemand opmerkt een grotere rol.
Je slikt vele honderden tot duizend keer per dag, ook ’s nachts. In het fysiologische, dus natuurlijk bedoelde verloop draagt de tong de slik. De punt ligt tegen de kleine verhoging achter de bovenste snijtanden, de tongrug legt zich tegen het gehemelte, de kiezen raken elkaar kort. De lippen liggen maar losjes op elkaar, meer bij Slikken en slikstoornis.
Ligt de tong daarentegen laag, dan mist de slik de steun van binnenuit. De mond wordt van buitenaf afgedicht. De lippen persen, de kinspier tilt de onderlip op, de mondhoeken trekken samen.
Precies deze beweging plooit de huid boven de bovenlip, bij elke slik opnieuw. Hoe de kinspier daarbij bijspringt, beschrijft het artikel over lippentraining.
Leg een vinger licht op je kin en slik één keer speeksel door. Wat voel je?
Referentiepositie van de tong
De tong: de steun van binnenuit
Hoe het middengezicht eruitziet, wordt niet alleen aan de oppervlakte bepaald. Van binnenuit ligt de tong onder het gehemelte en draagt mee.
In de referentiepositie van de tong ligt de tongpunt tegen de kleine verhoging achter de bovenste snijtanden, de tongrug vlijt zich tegen het gehemelte. Een vaste “rustpositie van de tong” bestaat eigenlijk niet, want de tong beweegt voortdurend en keert terug in deze vorm. Meer daarover in het artikel over de juiste rustpositie van de tong.
Liggen de lippen losjes op elkaar en adem je door de neus, dan ontstaat in de mond een lichte onderdruk. Die houdt de tong tegen het gehemelte zonder dat ze hoeft te drukken. De lippen hoeven alleen nog af te dichten.
Binnen draagt. Buiten volgt.Draagt de tong van binnenuit, dan hebben de lippen weinig spanning nodig. Ontbreekt die steun, dan nemen lippen, wangen en kin het werk van buitenaf over, en de huid laat het zien.
De tong vormt ook het bot mee. Volgens de functionele-matrixhypothese van de anatoom Melvin Moss vormen spieren en weke delen met hun dagelijkse werk de botten waartegen ze liggen7. De tong vormt het gehemelte van onderaf, de lippen vormen de tandenrijen van buitenaf. Volgens ons tellen referentiepositie van de tong en mondsluiting daarom ook voor de vorm van het middengezicht, vooral in de groei.
De triade
Mondademhaling en hoofdbalans: spanning in het middengezicht
Hoe een gezicht er met de jaren uitziet, hangt volgens ons niet af van één enkele rimpel, maar van het samenspel van ademhaling, slikken en hoofdbalans.
Een basisfunctie wijkt af
De mond staat vaak open, de tong ligt laag, of het hoofd schuift naar voren. Vaak begint dat al in de kindertijd.
De lippen nemen het over
Omdat de steun van binnenuit ontbreekt, dichten lippen en kin de mond van buitenaf af. Het zenuwstelsel slaat deze oplossing op als patroon.
De spanning verschuift
De kringspier van de mond perst kort en krachtig, in plaats van losjes af te dichten. Wangen en middengezicht missen de trek van binnenuit; een naar voren gekanteld hoofd trekt volgens ons extra naar beneden.
De huid laat het zien
Volgens ons wordt de nasolabiale plooi makkelijker dieper, en boven de bovenlip verschijnen de lijnen van het persen. De veroudering van de huid komt daarbij.
Deze keten begint volgens ons in de regel bij de basisfuncties, lang voordat een rimpel opvalt. Hoe mondademhaling het gezicht in de groei mee vormt, beschrijft het artikel over mondademhaling, de gevolgen voor de kinlijn het artikel over terugwijkende kin en onderkin.
Bij de training is het hoofd daarom rechtop, de blik gaat recht vooruit. De lippen omsluiten de FaceFormer, de tong ligt tegen het gehemelte, en je ademt door de neus. Zo oefenen ademhaling, slikken en hoofdbalans samen.
Behandelingen plaatsen
Fillers, botox, laser: wat ze doen
Tegen de nasolabiale plooi en rimpels aan de bovenlip zijn er effectieve medische behandelingen. Het loont om te weten waarop ze werken en welke risico’s ze hebben.
Fillers
Hyaluronzuur vult volume aan in of onder de plooi. Het lichaam breekt het na verloop van tijd af, daarom wordt er nabehandeld.
Botox
Botulinetoxine remt de overdracht van zenuw naar spier. Bij de bovenlip remt het de kringspier van de mond.
Laser en peeling
Ze verwijderen bovenste huidlagen of verhitten ze en zetten zo aan tot nieuwvorming.
met een uitgesproken nasolabiale plooi kregen in een Amerikaanse studie aan de ene gezichtshelft hyaluronzuur, aan de andere collageen. Na zes maanden hield de correctie met hyaluronzuur beter stand8
hield bij 60 vrouwen het effect van een lage dosis botox tegen rimpels rond de mond aan, bij de hogere dosis 20 weken9
Deze methoden werken en hebben hun plaats. Ze grijpen aan bij volume, spier of huid, zolang het effect aanhoudt. Het patroon waarmee je slikt, ademt en de lippen sluit, veranderen ze niet. Over zonbescherming zie Gezichtstraining en actieve cosmetica.
Fillers en botox zijn medische ingrepen met eigen risico’s. Fillers worden afgebroken en bijgespoten, botox legt de kringspier van de mond stil die een losse lipsluiting nodig heeft, en grijpt daarmee in een functiesysteem in waarvan de gevolgen zelden worden meegenomen. Zeer zelden komt vulmateriaal in een bloedvat terecht, dan kan het tot verlies van gezichtsvermogen komen10.
Fillers en botox maken het oppervlak glad. De training vraagt wat eraan trekt.Het een sluit het ander niet uit.
Heb je fillers of botox in je gezicht of plan je een behandeling, stem het begin van de training dan af met de behandelende praktijk. Botox sluit de training niet uit, maar beperkt het samenspel van de spieren zolang het werkt. Meer bij FaceFormer en andere behandelingen.
Training
Rimpels op de bovenlip bij het trainen: breed in plaats van getuit
Sommige mensen merken in de eerste weken rimpeltjes boven de bovenlip terwijl ze met de FaceFormer oefenen. Dat is geen reden om te stoppen, maar een aanwijzing over de techniek.
De lippenwig, het middenstuk van de FaceFormer tussen de lippen, bundelt de lippen op één plek. Lijnen die al in de huid aanwezig zijn, worden daardoor op het moment van de oefening duidelijker zichtbaar, als een reliëf. Over het dagelijks leven zegt dat nog niets.
Daarbij nemen veel mensen hun gewone patroon mee in de oefening. Ze tuiten de lippen, de kin trekt mee. Dan oefent de oefening precies het persen dat de rimpels benadrukt, en het gezicht laat zien hoe de slik tot nu toe georganiseerd was.
- Mondhoeken breed. Trek de mondhoeken licht opzij, zoals bij een aangezette glimlach. De lippen omsluiten de lippenwig breed, niet getuit.
- Zoveel spanning als nodig. Persen betekent niet met alle kracht drukken. De lippen houden de wig zo stevig vast dat de mond dicht is en je kunt slikken.
- Tongpunt op haar plek. Druk de tong niet bewust omhoog; de onderdruk bij het slikken trekt haar tegen het gehemelte.
- Voor de spiegel oefenen. Controleer de eerste sessies, tot de brede lippenhouding vertrouwd aanvoelt.
Bij de oefening hoort het loslaten. Na het slikken laat je de druk los, de lippen omsluiten de lippenwig zonder kracht, de tanden raken elkaar niet. De pauze duurt in het begin een paar seconden en wordt langer naarmate je verder bent in de training.
Volgens ons telt het moment van de oefening minder dan de vraag hoe vaak de huid in het dagelijks leven wordt geplooid. Lukt de slik van binnenuit, dan valt veel dagelijks persen weg.
Training
Mondspieren trainen: in het verloop, niet geïsoleerd
Afzonderlijke lipoefeningen trainen kracht. Voor nasolabiale plooi en bovenlip telt volgens ons hoe de spieren in het dagelijks leven samenwerken.
Hoe diep de nasolabiale plooi wordt, hangt volgens ons ook af van hoe lippen, wangen en tong in het dagelijks leven werken. Als je deze logica volgt, kan een training die de losse lipsluiting en de referentiepositie van de tong weer in het patroon brengt, de voorwaarden scheppen dat de spieren de weke delen anders dragen. Sommige gebruikers vertellen na maanden over een zachter gezicht, beloven kan dat niet.
In de FaceFormer-training werken lippen, tong, slikken, neusademhaling en hoofdbalans daarom samen in één oefening, zoals in het dagelijks leven. De oefenhandleiding noemt cosmetica onder de toepassingsgebieden van de trekoefeningen. Doel is een patroon dat zonder nadenken verloopt, zodat de spieren ook tussen de oefeningen door goed werken.
Het begin vormt de basisoefening; vanaf ongeveer week 3 komt de trekoefening erbij. De trekrichting bepaalt welke spierbanen van lippen, wangen en mondbodem het sterkst worden uitgedaagd. De film toont de trek naar beneden, een variant die je het best met een praktijk afstemt, bijvoorbeeld als er ondanks brede lippen rimpeltjes blijven ontstaan.
De gratis FaceFormer-app begeleidt de basisoefeningen, alle modules staan op de oefenpagina’s. Je begint met de FaceFormer ZERO van zachter materiaal; na een aantal weken neem je overdag de even grote ONE. Het oefenhandboek rekent op zes tot twaalf maanden tot nieuwe bewegingen vanzelf gaan.
Dagelijks leven
Je mond in het dagelijks leven
Lippen los, tong boven
De lippen liggen op elkaar zonder te drukken, de tongpunt op haar plek, de tanden raken elkaar niet.
Slikken in de spiegel controleren
Blijven bovenlip en kin bij het slikken rustig, dan draagt de tong de slik.
Minder tuiten
Rietje en drinkfles met mondstuk laten de lippen tuiten. Uit een glas drink je met losjes aangelegde lippen.
Niet roken
Roken laat de huid van het gezicht sneller verouderen.
Zonbescherming voor de bovenlip
De dunne huid boven de lip krijgt veel zon.
Hoofd boven het lichaam
Stel beeldscherm en telefoon zo in dat je hoofd in balans is. De hoofdbalansrotatie oefent precies dat.
Vragen
Veel gevraagd
Wat is de nasolabiale plooi?
De groef die van de neusvleugel schuin naar de mondhoek loopt. Ze markeert de grens tussen wang en bovenlip en is bij alle mensen aanwezig; bij het lachen zie je haar duidelijk. Met de jaren zakt het vetkussen van de wang wat af, de huid verliest elasticiteit, en de plooi blijft ook in rust zichtbaar.
Waar komen rimpels op de bovenlip vandaan?
Verticale rimpels boven de bovenlip, ook barcoderimpels genoemd, hebben twee componenten. De ene zit in de huid, die met de leeftijd, door zon en door roken dunner en minder elastisch wordt. De andere ontstaat door beweging, want elk tuiten en persen van de lippen plooit de huid. Volgens ons speelt het slikpatroon daarbij een grote rol, omdat het zich vele honderden tot duizend keer per dag herhaalt.
Waarom heten ze rokersrimpels?
Omdat ze bij mensen die roken vaak duidelijker zichtbaar zijn. Bij het trekken aan de sigaret tuiten de lippen zich, en roken laat de huid sneller verouderen. In een tweelingstudie scoorden de rokende broers en zussen slechter op rimpels op de bovenlip en de nasolabiale plooi. De rimpels komen echter ook voor bij mensen die nooit hebben gerookt.
Kun je de nasolabiale plooi met training gladder maken?
Beloven kan dat niet. De plooi is een anatomische grens, en huid, vet en bot verouderen onafhankelijk van de training. De training grijpt aan bij de spanning van de spieren rond de mond, dus bij mondsluiting, referentiepositie van de tong en slikpatroon in samenspel met de hoofdbalans. Volgens ons kan ze zo de voorwaarden scheppen dat de spieren de weke delen anders dragen. Studies naar het effect van de FaceFormer-training op de nasolabiale plooi zijn er niet.
Tijdens het trainen ontstaan er rimpels bij de bovenlip. Doe ik iets verkeerd?
In de regel worden de lippen daarbij getuit samengetrokken, en vaak helpt de kin mee. Trek de mondhoeken licht opzij, alsof je glimlacht, houd de lippenwig met brede lippen vast en haal er kracht uit. Oefen de eerste sessies voor de spiegel. Stoppen hoef je daarom niet; de rimpeltjes laten zien dat de lippen de mond nog van buitenaf afdichten. Precies daar grijpt de training aan.
Helpt botox tegen rimpels op de bovenlip?
Botox remt de kringspier van de mond, zodat die de huid minder plooit. In een studie hield het effect afhankelijk van de dosis 16 tot 20 weken aan. Omdat dezelfde spier de lippen sluit, kan in die tijd ook de lipsluiting beperkt zijn. Over de behandeling beslis je samen met je praktijk. De training heeft een ander doel: ze oefent hoe de spieren in het dagelijks leven werken.
Welke rol speelt de tong bij de nasolabiale plooi?
Volgens ons een grotere dan je zou denken. In de referentiepositie ligt de tong tegen het gehemelte en draagt ze de mondruimte van binnenuit; de lippen hebben dan weinig spanning nodig. Ligt de tong laag, dan moeten lippen en kin van buitenaf afdichten, en mist het middengezicht de steun van binnenuit.
Meer over dit onderwerp
Meer artikelen uit de kennisbank
Alle onderwerpen in een overzicht
Hoe verder
Bronnen
- Rohrich RJ, Pessa JE (2007). The fat compartments of the face: anatomy and clinical implications for cosmetic surgery. Plastic and Reconstructive Surgery 119(7):2219-2227. PMID 17519724. Bron
- Gierloff M, Stöhring C, Buder T, Gassling V, Açil Y, Wiltfang J (2012). Aging changes of the midfacial fat compartments: a computed tomographic study. Plastic and Reconstructive Surgery 129(1):263-273. PMID 21915077. Bron
- Yousif NJ, Gosain A, Matloub HS, Sanger JR, Madiedo G, Larson DL (1994). The nasolabial fold: an anatomic and histologic reappraisal. Plastic and Reconstructive Surgery 93(1):60-69. PMID 8278485. Bron
- Penna V, Stark GB, Eisenhardt SU, Bannasch H, Iblher N (2009). The aging lip: a comparative histological analysis of age-related changes in the upper lip complex. Plastic and Reconstructive Surgery 124(2):624-628. PMID 19644283. Bron
- Iblher N, Stark GB, Penna V (2012). The aging perioral region: do we really know what is happening? Journal of Nutrition, Health and Aging 16(6):581-585. PMID 22660001. Bron
- Okada HC, Alleyne B, Varghai K, Kinder K, Guyuron B (2013). Facial changes caused by smoking: a comparison between smoking and nonsmoking identical twins. Plastic and Reconstructive Surgery 132(5):1085-1092. PMID 23924651. Bron
- Moss ML, Salentijn L (1969). The primary role of functional matrices in facial growth. American Journal of Orthodontics 55(6):566-577. PMID 5253955. Bron
- Narins RS, Brandt F, Leyden J, Lorenc ZP, Rubin M, Smith S (2003). A randomized, double-blind, multicenter comparison of the efficacy and tolerability of Restylane versus Zyplast for the correction of nasolabial folds. Dermatologic Surgery 29(6):588-595. PMID 12786700. Bron
- Cohen JL, Dayan SH, Cox SE, Yalamanchili R, Tardie G (2012). OnabotulinumtoxinA dose-ranging study for hyperdynamic perioral lines. Dermatologic Surgery 38(9):1497-1505. PMID 22621180. Bron
- Xiao H, Kou W, Yang Y, Dai E, Zhang X, Wen Y, Peng J, Fei P, Zhao P (2024). Administration Method and Potential Efficacy of Hyaluronidase for Hyaluronic Acid Filler-Related Vision Loss: A Systematic Review. Aesthetic Plastic Surgery 48(4):709-718. PMID 36574028. Bron
Aan de slag
Klaar voor de training?
De gratis FaceFormer-app begeleidt de basisoefeningen, telt mee en herinnert je aan de sessies. Desgewenst begeleidt een praktijk uit het behandelaarsoverzicht je.
FaceFormer ZERO + ONE
Beide materiaalhardheden voor de start, dag en nacht. De set voor volwassenen.
FaceFormer ZERO
De zachtere FaceFormer voor de start, voor kinderen en voor de nacht.
FaceFormer ZERO kinderset
ZERO met hygiënebox, pluchen tasje en succesboekje met stempel.
De FaceFormer-training is erop gericht de basisfuncties ademhaling, slikken en hoofdbalans met mondsluiting en referentiepositie van de tong weer fysiologisch af te stellen, en schept daarmee de voorwaarde waardoor klachten kunnen verbeteren. Het vervangt geen onderzoek door een arts. Behandelaars bij jou in de buurt vind je in het behandelaarsoverzicht.
