Vakartikel oor
Oordruk en drukvereffeningWaarom slikken je oor belucht
Druk op de oren, je oor zit dicht en de drukvereffening wil niet lukken? Hier lees je hoe de buis van Eustachius bij het slikken opengaat, wat helpt bij vliegen en duiken, wat een tubadisfunctie is en waarom de drukvereffening volgens ons een patroon is van ademhaling, slikken en hoofdbalans.
Herken je dit?
Je oor zit dicht en slikken helpt niet?
Wat geldt voor jou?
Tik aan wat voor jou geldt.
Herken je meerdere punten, dan is het de moeite waard om goed te kijken hoe je middenoor wordt belucht. De buis van Eustachius wordt geopend door spieren die bij het slikken werken. Hoe goed ze dat doen, hangt volgens ons af van het samenspel van ademhaling, slikken en hoofdbalans, en dat is te trainen.
Wat er bij het slikken in het oor gebeurtWat helpt bij acute drukHet belangrijkste in het kort
- Oordruk ontstaat wanneer de luchtdruk in het middenoor en in de omgeving verschilt. Die wordt vereffend via de buis van Eustachius, een smalle gang naar de neuskeelholte.
- In rust is de buis van Eustachius gesloten. Bij slikken en gapen gaat ze een fractie van een seconde open, getrokken door de spieren van het zachte gehemelte.
- Lukt de drukvereffening herhaaldelijk niet, dan spreekt men van een disfunctie van de buis van Eustachius. Een verstoorde spierwerking is een van de wegen daarnaartoe. De druk alleen overbruggen, verklaart hem niet. Volgens ons ligt de aanpak in het slikverloop, en dat is te trainen.
Video
Druk op de oren: zo werkt de drukvereffening
Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.
Natuurkunde
Hoe oordruk ontstaat
Druk op de oren kent bijna iedereen: in het vliegtuig, in de lift of op een bergpas. Daarachter zit een eenvoudig natuurkundig principe.
Achter het trommelvlies ligt het middenoor, een kleine, met lucht gevulde ruimte met de drie gehoorbeentjes. Voor het trommelvlies ligt de gehoorgang en daarmee de buitenlucht. Het trommelvlies kan alleen vrij trillen als de druk aan beide kanten gelijk is. Verandert de luchtdruk buiten sneller dan het middenoor kan bijhouden, dan welft het trommelvlies. Dat voel je als druk, als dof horen of als het gevoel dat je oor dichtzit.
Zoals een zak chips in het vliegtuig
Neem een gesloten zak chips mee aan boord. Op kruishoogte zwelt hij op, bij de landing valt hij weer in. De lucht in de zak blijft dezelfde, alleen de druk buiten verandert. Het middenoor vergaat het net zo, met één verschil: het heeft een ventiel waarmee het de druk kan gelijktrekken, de buis van Eustachius.
Stijgen
De druk buiten daalt, in het middenoor is hij verhoudingsgewijs te hoog. De overtollige lucht ontsnapt meestal gemakkelijk via de buis van Eustachius. Vaak is één slik genoeg en knakt het even.
Daling en landing
De druk buiten stijgt, in het middenoor ontstaat onderdruk. Nu moet er actief lucht naar binnen, en daarvoor moet de buis van Eustachius worden geopend. Daarom geven de oren vooral tijdens de daling klachten.
Afdalen onder water
Onder water stijgt de druk al in de eerste meters sterk. Het klaren moet vroeg en vaak gebeuren, voordat er een groot verschil ontstaat.
De gehoorgang speelt bij de drukvereffening geen rol. De lucht komt uitsluitend via de neuskeelholte in het middenoor.
Voelt het oor dicht aan, dan grijpen veel mensen onwillekeurig naar hun oor. Trekken aan de oorlel of drukken in de gehoorgang bereikt het middenoor echter niet, want de druk zit achter het trommelvlies.
Anatomie
De buis van Eustachius: een ventiel naar de neuskeelholte
Het middenoor is met de buitenwereld maar via één enkele gang verbonden. Die eindigt daar waar neus en keelholte in elkaar overgaan.
De buis van Eustachius, in het Latijn tuba auditiva, ook oortrompet genoemd, loopt van het middenoor schuin naar beneden naar de neuskeelholte, de ruimte achter de neus. In rust liggen haar wanden tegen elkaar. Zo blijft het middenoor beschermd tegen slijm uit de neuskeelholte en tegen het geluid van de eigen stem.
De buis van Eustachius wordt geopend door spieren van het zachte gehemelte. De spanner van het zachte gehemelte ontspringt aan de schedelbasis en aan de kraakbeenwand van de buis van Eustachius. Trekt hij samen, dan spant hij het gehemelte en trekt daarbij de wand van de buis open. De heffer van het zachte gehemelte ontspringt eveneens aan de buis van Eustachius en tilt het gehemelte op tegen de achterwand van de keelholte.
Beide spieren werken wanneer je slikt of geeuwt. Het zachte gehemelte sluit dan de neusruimte af, en in dezelfde beweging gaat de weg naar het middenoor even open. Daarom knakt het bij het slikken soms in je oor.
Slikken is ook een beluchtingsproces voor het middenoor.Slikken, zacht gehemelte en middenoor hangen mechanisch samen. Wie de drukvereffening wil begrijpen, moet daarom naar het slikken kijken.
Mechaniek
Wat er bij het slikken in het oor gebeurt
Je slikt vele honderden tot duizend keer per dag, meestal zonder het te merken. Bij veel van die slikken wordt je middenoor terloops belucht.
De tong legt zich tegen het gehemelte
De tongpunt ligt op het referentiepunt achter de bovenste snijtanden, de tanden raken elkaar kort. De tongrug duwt de slik naar achteren.
Het zachte gehemelte gaat omhoog
De heffer trekt het gehemelte naar achteren en omhoog en sluit de neusruimte af, zodat er niets in de neus komt.
De spanner trekt de buis open
Hij spant het gehemelte en trekt aan de kraakbeenwand van de buis van Eustachius. De gang gaat open.
Lucht vereffent de druk
Een fractie van een seconde stroomt er lucht tussen neuskeelholte en middenoor, in de richting van de lagere druk.
De buis sluit weer
De spieren ontspannen, de wanden leggen zich tegen elkaar. Het middenoor is weer afgesloten.
werden in Pittsburgh bij het slikken gemeten, met naaldelektroden in beide gehemeltespieren aan één kant en een microfoon in de gehoorgang1
duurde een opening van de buis van Eustachius daarbij, gemeten als mediaan van 196 milliseconden1
werkten samen. De heffer kwam als eerste in actie, de wijdste opening viel samen met de activiteit van de spanner1
Niet elke slik opent de buis meetbaar. Een onderzoeksgroep in Madison volgde het slikken in snelle beeldreeksen in de CT-scanner. Bij de vijf gezonde mensen zag ze een klein beetje lucht door de buis van Eustachius gaan, bij de onderzochte persoon met een functiestoornis niet2. Het aantal deelnemers is klein, de bevinding een hypothese.
Hoe sterk de spieren de mechaniek bepalen, liet een dierexperiment zien. Nadat de spanner bij twaalf Javaanse apen met botulinetoxine was verlamd, veranderden openingsdruk en rekbaarheid van de buis van Eustachius duidelijk3. Dat geeft geen aandoening bij de mens weer, maar laat wel zien dat de gang mede door spierspanning wordt gevormd.
3D-film
De slik als oefening
De animatie uit de FaceFormer-handleiding toont in zijaanzicht het verloop waar het hier om gaat: lippen aan de FaceFormer, kort op elkaar bijten, één keer slikken. Zacht gehemelte en buis van Eustachius zijn daarin niet ingetekend.
Tubadisfunctie
Als de drukvereffening niet werkt
Lukt de drukvereffening herhaaldelijk niet, dan spreken kno-artsen van een tubadisfunctie of een beluchtingsstoornis van de buis van Eustachius.
Een internationale vakgroep heeft in 2015 beschreven wat onder een disfunctie van de buis van Eustachius moet worden verstaan. Kenmerkend zijn klachten door ongelijke druk in het oor, zoals een vol gevoel, knakken of pijn. Daarbij komen vaak een gevoel als onder water, knisperen, oorsuizen, gedempt horen of een luid klinkende eigen stem4. Volgens een Amerikaanse onderzoeksgroep treft de vorm waarbij de buis te weinig opent tot 5 % van de volwassenen5.
Blijft de beluchting van het middenoor langdurig verstoord, dan kan zich vocht achter het trommelvlies verzamelen en wordt het horen doffer. Volgens ons kan een jarenlang verstoorde drukvereffening bovendien een schakel zijn in de keten aan het eind waarvan geluidsgevoeligheid of oorsuizen staan. Getoetst is deze keten als geheel niet, ze is ons model. Meer daarover in het artikel Tinnitus.
Gaat te weinig open
De buis gaat bij het slikken niet voldoende open. Het consensusdocument onderscheidt drie wegen daarnaartoe: een zwelling van het slijmvlies, bijvoorbeeld bij een infectie of allergie, een vernauwing in de bouw en een verstoord spierwerk4.
Klemt bij drukwisseling
In het dagelijks leven is alles in orde, maar bij het duiken of tijdens de daling lukt het klaren niet. Terug op de grond nemen de klachten in de regel af4.
Blijft open
De buis sluit niet goed. De eigen stem en de eigen adem dreunen in het oor; liggend wordt het vaak beter. Men spreekt van een openstaande buis4.
Bij een openstaande buis sluit de buis van Eustachius zich na het slikken niet volledig. Het opvallend luid horen van de eigen stem en de eigen adem heet in vaktaal autofonie4. Volgens ons hoort het sluiten van de buis bij hetzelfde slikverloop als het openen. Voor de openstaande buis is dit verband echter niet onderzocht.
Injectiebehandeling in de kno-praktijk
- Vulmateriaal, bijvoorbeeld hyaluronzuur of siliconen, wordt in het gebied van de buisopening ingespoten
- Vernauwt de open gang; het spierwerk blijft daarbij onveranderd
- Resorbeerbaar materiaal wordt na verloop van tijd afgebroken; dan kan een herhaling nodig zijn
Training van de basisfuncties
- Grijpt in op het slikverloop, waartoe volgens ons het openen en sluiten van de buis behoort
- Oefent ademhaling, slikken en hoofdbalans in hetzelfde verloop
- Vraagt je medewerking gedurende meerdere maanden
- Richt zich op het aansturingspatroon, niet op het weefsel
De twee wegen sluiten elkaar niet uit. Of een injectiebehandeling in aanmerking komt, beslist de kno-praktijk per geval. De training is ermee te combineren; een door een arts gestarte behandeling stop je daarvoor niet op eigen houtje.
De acute vorm volgt vaak op een infectie van de bovenste luchtwegen of een allergische opflakkering. Of de chronische vorm dezelfde oorzaak heeft, is volgens het consensusdocument open4. Opmerkelijk is dat de groep deskundigen het verstoorde spierwerk als aparte weg noemt. Precies daar sluit onze visie op aan.
De triade
Drukvereffening is een spierfunctie
De buis van Eustachius gaat niet vanzelf open. Ze wordt geopend, en wel door spieren die deel uitmaken van het slikverloop.
In Rome registreerde een onderzoeksgroep bij 20 mensen met middenoorontsteking en 10 gezonde mensen de activiteit van de spanner bij het slikken met een oppervlakte-elektrode. Bij 78,5 % van de betrokkenen was het signaal aan de aangedane kant korter of zwakker6. Na een revalidatie van de buis vonden de auteurs een hogere activiteit. De groep was klein; de meting laat een verband zien, geen oorzaak.
Ademhaling
De buis van Eustachius mondt uit in de neuskeelholte. Bij neusademhaling met gesloten lippen stroomt daar lucht doorheen. Bij mondademhaling zakt de tong omlaag, en verandert het slikken mee.
Slikken
De slik opent de buis. De tong legt zich tegen het gehemelte, de tanden raken elkaar kort, het zachte gehemelte gaat krachtig omhoog. Uitgangspunt is de referentiepositie van de tong.
Hoofdbalans
Schuift het hoofd naar voren, dan verschuiven volgens ons de spanningen rond kaak, tongbeen en keelholte tot aan het zachte gehemelte.
Een bijzonderheid verbindt het oor met de kaak. De spanner van het zachte gehemelte wordt verzorgd door dezelfde zenuwtak als de kaaksluiters, de spieren van de mondbodem en het kleine spiertje in het middenoor dat aan de hamer trekt.
Wie voortdurend klemt of de onderkaak anders gebruikt, verandert volgens ons ook de werkomstandigheden van deze zenuwtak.
Slik één keer bewust. Wat doen je tong en je tanden?
De mond staat open
Vaak begint het met mondademhaling: in de kindertijd, bij een verstopte neus of uit gewoonte.
De tong zakt omlaag
Ze mist het referentiepunt aan het gehemelte. Er wordt geslikt met de tong tegen de tanden, zonder kort tandcontact.
Het zachte gehemelte werkt zwakker
Wat niet in de functie is ingebonden, wordt niet gebruikt en verliest zijn spanning.
De buis gaat onvoldoende open
Het middenoor wordt minder vaak belucht; bij drukwisselingen klemt het.
Het oor zit dicht
Aan het eind staat het drukgevoel, vaak met de diagnose tubadisfunctie.
Deze keten is ons model, geen bevinding voor het individuele geval. Blijft het oor ook zonder infectie herhaaldelijk dicht, dan ligt de oorzaak volgens ons in de regel in het samenspel van ademhaling, slikken en hoofdbalans, niet in de buis alleen.
Acute oordruk
Druk op de oren: wat nu helpt
Bij acute druk, bijvoorbeeld bij de landing of in de lift, gebruik je het best het mechanisme dat het lichaam daarvoor heeft.
Bewust slikken
Meerdere keren achter elkaar, met gesloten lippen en kort tandcontact. Elke slik geeft de buis van Eustachius een kans om open te gaan.
Drinken of kauwen
Een slok water, een snoepje of een kauwgom helpen, omdat ze speeksel aanmaken en je daardoor vaker slikt.
Gapen
Bij het gapen spant het zachte gehemelte zich krachtig aan, en de buis gaat vaak mee open.
Zachtjes persen (Valsalva)
Neus dichtknijpen, mond sluiten en behoedzaam uitademen tegen de gesloten neus. Alleen met weinig druk en niet bij pijn of ontsteking in het oor.
Slikken met dichtgeknepen neus
De toynbeemanoeuvre: neus dichtknijpen en slikken; de slik opent de buis.
Tong als zuiger (Frenzel)
Neus dichtknijpen, de lucht in de keel vasthouden en de klank “k” vormen. De tongbasis duwt naar achteren en boven en schuift de lucht in de keel de buis van Eustachius in, zonder persen via de borst. In de duikopleiding wordt dat speciaal geoefend.
Vroeg beginnen
In het vliegtuig begin je met vereffenen al aan het begin van de daling, niet pas bij het neerkomen. Wie de landing verslaapt, vereffent niet.
van de vliegreizigers vertoonde na de landing tekenen van drukschade aan het trommelvlies, onderzocht bij 134 passagiers7
van de oren met onderdruk na de vlucht kon in hetzelfde onderzoek met de valsalvamanoeuvre worden vereffend7
van de overige lukte de vereffening met een neusballon, die je met de neus opblaast7
Laat je onderzoeken door een arts als de druk gepaard gaat met hevige oorpijn, koorts of afscheiding, als je plotseling slechter hoort, als er duizeligheid of nieuwe oorgeluiden bijkomen of als er na een duik pijn blijft.
Vliegen en duiken
Oordruk bij vliegen en duiken
Beide situaties stellen de buis van Eustachius op de proef. Het verschil zit in het tempo en in de grootte van de drukwisseling.
In het vliegtuig wordt de cabinedruk tijdens de vlucht verlaagd, ongeveer tot de waarde van een hoge berg. Tijdens de daling stijgt hij over vele minuten weer. Onder water gaat het sneller. Al een paar meter diepte brengt een grotere drukwisseling dan een hele daling. Wie duikt, moet daarom eerder en vaker klaren.
- Voor de vlucht
Neus vrij?
Ben je flink verkouden, vraag dan bij de apotheek of je arts of een decongestieve neusspray zinvol is.
- Kruisvlucht
Wakker blijven
De druk is stabiel. Heeft het bij het stijgen geknakt, dan heeft je oor al vereffend.
- Begin van de daling
Vroeg beginnen
Slikken, drinken, kauwen, gapen. Hoe kleiner het verschil blijft, hoe makkelijker de buis opengaat.
- Landing
Niet verslappen
Blijf regelmatig slikken. Klemt het, gebruik dan behoedzaam de valsalvamanoeuvre.
- Na de landing
Opnieuw klaren
Blijft er een drukgevoel, blijf dan slikken en geeuwen. Houdt het dagenlang aan, laat het dan onderzoeken.
Bij het duiken geldt hetzelfde principe in scherpere vorm. Klaar vroeg en met korte tussenpozen, voordat je druk voelt, daal langzaam af en stijg een stukje op als het klemt. Duik niet met een verstopte neus. Pijn in het oor is bij het duiken een signaal om om te keren, geen hindernis die je zou moeten overwinnen.
Stand van het onderzoek
Wat de kno-geneeskunde aanbiedt
Bij een aanhoudende functiestoornis van de buis van Eustachius zijn er in de kno-praktijk meerdere mogelijkheden. Ze richten zich op het slijmvlies en op de wijdte van de buis.
Decongestieve neussprays laten het slijmvlies kortstondig slinken en zijn slechts voor enkele dagen bedoeld. Voor een corticosteroïdneusspray vond een studie van de Mayo Clinic met 91 deelnemers na zes weken geen voordeel ten opzichte van een placebo, noch in de meetuitslag noch bij de klachten8. Hoopt zich vocht op in het middenoor, dan kan een trommelvliesbuisje de beluchting overnemen.
van de behandelden had zes weken na een ballondilatatie van de buis van Eustachius een normale drukmeting in het middenoor. Onderzocht werden volwassenen bij wie medicijnen niet hadden geholpen9
was het in de vergelijkingsgroep van dezelfde studie, die alleen medicijnen bleef krijgen9
Bij de ballondilatatie wordt het kraakbenige deel van de buis van Eustachius verwijd met een kleine ballon die via de neus wordt ingebracht. De studie laat een duidelijk voordeel ten opzichte van medicijnen zien. Ze kwam tot stand met medewerking van de fabrikant, en bijna de helft van de behandelden had daarna geen normale uitslag. Al deze behandelingen richten zich op slijmvlies en wijdte. De spieren die de buis bij het slikken openen, traint geen van alle.
De druk alleen accepteren of bij elke vlucht met neusspray en manoeuvres overbruggen, is volgens ons geen therapeutische aanpak. Het verklaart niet waarom de buis van Eustachius niet betrouwbaar opengaat. Het antwoord ligt volgens ons in het slikverloop, tot aan de spanspier van het zachte gehemelte, die de buis bij het slikken opentrekt. Daar grijpt de training aan en schept ze de voorwaarde dat de drukvereffening kan verbeteren.
Gebruik je een neusspray, heb je een trommelvliesbuisje of staat er een ingreep gepland, stop dan niet op eigen houtje met iets en bespreek wijzigingen met je praktijk. De training van de basisfuncties kan worden gecombineerd met een kno-behandeling.
Oefeningen
Oefeningen voor de drukvereffening
Oefeningen voor de drukvereffening in het oor beginnen daar waar de buis van Eustachius opengaat: bij het slikken. In de FaceFormer-training zijn dat de basisoefening, de trekoefening, het gebruik ’s nachts en als aanvulling de AirFlip. Bij een openstaande buis is er geen losse oefening; daar telt het hele verloop van ademhaling, slikken en hoofdbalans.
Basisoefening
Lippen aandrukken, kort dichtbijten, slikken. De slik met tandcontact en de tong aan het gehemelte is het verloop waarbij de spieren van het zachte gehemelte de buis van Eustachius opentrekken. Het verloop zie je hierboven in de 3D-film over de basisoefening.
Trekoefening
Je trekt aan de FaceFormer en houdt met de lippen tegen. Mond en keelholte blijven daarbij afgesloten, de tong vindt haar plaats aan het gehemelte.
Nacht
Bij het gebruik ’s nachts draag je de FaceFormer ZERO. De lippenwig geeft de lippen een prikkel. Het doel is dat de mond in de slaap na verloop van tijd vanzelf gesloten blijft en je door de neus ademt.
AirFlip
De aanvulling voor de beluchting van het middenoor, pas als de basisoefening goed zit. Hij werkt met zachte drukwisselingen in de keelholte.
Bij de trekoefening ligt de FaceFormer net als bij de basisoefening in het mondvoorhof. Je trekt hem zacht naar voren, de lippen houden tegen, en aan het eind slik je.
Voor het oor telt daarbij minder de kracht van de lippen dan de afgesloten mondruimte. Blijft die gesloten, dan werken tong, zacht gehemelte en slikken in hetzelfde patroon dat bij de drukvereffening nodig is.
Voor de beluchting van het middenoor is er daarnaast de AirFlip, module 11. Je plaatst de FaceFormer en houdt de lippenwig met de lippen vast. Dan knijp je je neus dicht, blaast zacht tegen de gesloten neus en probeert direct daarna, met de neus nog steeds dicht, in te ademen.
Zo ontstaat in de keelholte een wisseling van lichte tegendruk en onderdruk, ongeveer in een ritme van twee seconden. Drie tot vier wisselingen, dan laat je de neus los. Dat herhaal je vijf keer. De wisseling spreekt het mechanisme aan dat de buis van Eustachius opent en weer sluit. Blaas nooit met kracht, en bij verkoudheid of oorpijn sla je de AirFlip over en bespreek je hem het liefst vooraf met je praktijk.
Dr. Berndsen laat de AirFlip-drill zien in de video hierboven vanaf minuut 9:36, direct op YouTube: AirFlip-drill vanaf 9:36. Hij benadrukt dat de basisoefening eerst goed moet zitten en dat het beluchtingsmechanisme pas met consequente training over maanden vanzelf loopt.
Oefeningen bij een openstaande buis: Eén losse oefening die een openstaande buis van Eustachius sluit, bestaat niet. Volgens ons hoort het sluiten van de buis bij hetzelfde slikverloop als het openen. Daarom wordt het hele verloop getraind, met basisoefening, trekoefening en het gebruik ’s nachts.
De nacht weegt daarbij zwaar, omdat er urenlang wordt geademd en geslikt zonder dat je erop let. De AirFlip met zijn drukwisselingen bespreek je bij een openstaande buis vooraf met je kno-arts. Het verband tussen slikverloop en openstaande buis is niet onderzocht, het is ons model.
Deze oefeningen zijn training, geen manoeuvre voor noodgevallen. Bij acute druk in het vliegtuig helpen slikken, kauwen en de behoedzame valsalvamanoeuvre, zoals hierboven beschreven. Bij pijn, koorts, afscheiding of plotseling slechter horen laat je het oor eerst onderzoeken.
Training
Drukvereffening oefenen: het slikpatroon trainen
Als je deze logica volgt, is terugkerende oordruk het diepst aan te pakken daar waar de buis van Eustachius wordt geopend, in het samenspel van slikken, zacht gehemelte en neusademhaling. Wie bij druk gewoon vaker slikt, herhaalt het verloop dat juist niet volstaat. Een slikpatroon is een opgeslagen verloop, en dat verandert door precieze herhaling. Dat vraagt consequente training over weken en maanden, geen losse oefeningen in het vliegtuig.
Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.
Video: Dr. Berndsen legt uit hoe tong en zacht gehemelte bij het slikken de buis van Eustachius openen en waarom de slok daarvoor krachtig en gecoördineerd genoeg moet zijn. De kanaaltitel uit 2021 is aangescherpt. Bedoeld is: lukt de vereffening met slikken niet, dan oefen je de bewegingen waar het bij het slikken op aankomt, regelmatig en over langere tijd.
Bij de FaceFormer-training ligt de FaceFormer in het mondvoorhof, achter de lippen en voor de tanden. De tongpunt ligt tegen het kleine bultje achter de bovenste snijtanden, je ademt door de neus, het hoofd is rechtop in balans.
Bij de basisoefening druk je de lippenwig met je lippen samen, bijt je kort op je kiezen en slik je één keer. De onderdruk trekt de tong tegen het gehemelte, de slik verloopt met tandcontact en gesloten mond.
- Vanaf dag 1
Basisoefening
Drie keer per dag een paar minuten met de FaceFormer ZERO, het aantal herhalingen bouw je week na week op.
- Vanaf ongeveer week 3
Trekoefening en nacht
De trekoefening komt erbij. ’s Nachts draag je de FaceFormer ZERO, zodra de basisoefening goed gaat.
- Na enkele weken
Overstap op de ONE
Overdag train je met de FaceFormer ONE. Die is even groot en heeft dezelfde vorm als de ZERO, alleen van steviger materiaal.
- Als de basisoefening goed zit
AirFlip erbij
Als aanvulling voor de beluchting van het middenoor, drie keer per dag in korte cycli.
- Over maanden
Het patroon verloopt vanzelf
Tot de nieuwe verlopen zonder nadenken gaan, rekent de oefenhandleiding op zes tot twaalf maanden.
De gratis FaceFormer-app begeleidt je bij de basisoefeningen, alle modules vind je op de oefenpagina’s. De AirFlip vind je alleen op de bijbehorende modulepagina, niet in de app. Voor kinderen geldt een eigen oefenschema, meer onder FaceFormer voor kinderen.
Vragen
Veel gevraagd
Wat helpt snel tegen druk op de oren?
Slikken, drinken, kauwen of gapen, want daarbij gaat de buis van Eustachius open. Is dat niet genoeg, dan helpt vaak de behoedzame valsalvamanoeuvre: zachtjes uitademen tegen de dichtgeknepen neus, nooit met kracht. Bij pijn, koorts of plotseling slechter horen: laat het oor onderzoeken.
Waarom gaat mijn oor niet open, terwijl ik niet verkouden ben?
Zonder gezwollen slijmvlies blijft als verklaring vaak het mechanisme zelf over. De buis van Eustachius wordt bij het slikken niet ver of niet lang genoeg geopend. Volgens ons speelt daarbij in de regel een zwak of slecht afgestemd slikverloop een rol, vaak samen met mondademhaling en een tong die niet tegen het gehemelte ligt. Dit verloop is te trainen.
Wat is een tubadisfunctie?
Een stoornis van de buis van Eustachius waarbij de drukvereffening tussen middenoor en neuskeelholte niet goed lukt. De buis gaat te weinig open, faalt alleen bij drukwisselingen of blijft open. Kenmerkend zijn een druk- en vol gevoel, knakken, gedempt horen en een luid klinkende eigen stem. Een beluchtingsstoornis van de buis betekent hetzelfde.
Wat is een openstaande buis van Eustachius en hoe uit die zich?
Bij een openstaande buis sluit de buis van Eustachius zich na het slikken niet meer volledig. Kenmerkend is autofonie: de eigen stem en de eigen adem klinken in het betrokken oor opvallend luid; liggend wordt het vaak beter. Bij aanhoudende klachten kan de kno-praktijk de gang met vulmateriaal inspuiten. Volgens ons hoort ook het sluiten van de buis bij het slikverloop dat je in de training van de basisfuncties oefent.
Wat helpt tegen oordruk bij het duiken?
Vroeg en met korte tussenpozen klaren, langzaam afdalen en bij druk een stukje opstijgen. Met een verstopte neus kun je beter niet duiken. Technieken als Valsalva, Toynbee of Frenzel leer je het best tijdens de duikopleiding.
Kun je de drukvereffening trainen?
Volgens ons wel, want de buis van Eustachius wordt geopend door spieren die deel uitmaken van het slikverloop. In de FaceFormer-training oefen je ademhaling, slikken en hoofdbalans in één verloop; voor de beluchting van het middenoor komt de AirFlip uit module 11 erbij. Hoe snel er iets verandert, verschilt van mens tot mens.
Welke oefeningen helpen bij drukvereffening in het oor?
Oefeningen die het slikverloop trainen, want bij het slikken trekken de spieren van het zachte gehemelte de buis van Eustachius open. In de FaceFormer-training zijn dat de basisoefening, de trekoefening en het gebruik ’s nachts, met als aanvulling de AirFlip uit module 11 met zachte drukwisselingen in de keelholte. Hoe snel er iets verandert, verschilt; de training heeft maanden tijd nodig.
Zijn er oefeningen bij een openstaande buis?
Eén losse oefening die de buis van Eustachius sluit, bestaat niet. Volgens ons hoort het sluiten bij hetzelfde slikverloop als het openen, daarom wordt het hele verloop getraind, met basisoefening, trekoefening en het gebruik ’s nachts. De AirFlip bespreek je bij een openstaande buis vooraf met je kno-arts. Het verband tussen slikverloop en openstaande buis is niet onderzocht, het is ons model.
Kan ik trainen met trommelvliesbuisjes of na een middenoorontsteking?
De basisoefening is een training van lippen, tong, slikken en ademhaling en geen drukoefening. De AirFlip werkt daarentegen met drukwisselingen. Die bespreek je bij trommelvliesbuisjes, na ingrepen aan het trommelvlies of bij acute klachten eerst met je kno-praktijk.
Meer over dit onderwerp
Meer artikelen uit de kennisbank
Alle onderwerpen in een overzicht
Ervaringen met dit onderwerp
Hoe verder
Bronnen
- Alper CM, Swarts JD, Singla A, Banks J, Doyle WJ (2012). Relationship between the electromyographic activity of the paratubal muscles and eustachian tube opening assessed by sonotubometry and videoendoscopy. Archives of Otolaryngology Head and Neck Surgery 138(8):741-746. PMID 22801708. Bron
- McDonald MH, Hoffman MR, Gentry LR, Jiang JJ (2012). New insights into mechanism of Eustachian tube ventilation based on cine computed tomography images. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology 269(8):1901-1907. PMID 22120826. Bron
- Ghadiali SN, Swarts JD, Doyle WJ (2003). Effect of tensor veli palatini muscle paralysis on eustachian tube mechanics. Annals of Otology, Rhinology and Laryngology 112(8):704-711. PMID 12940669. Bron
- Schilder AG, Bhutta MF, Butler CC, Holy C, Levine LH, Kvaerner KJ, Norman G, Pennings RJ, Poe D, Silvola JT, Sudhoff H, Lund VJ (2015). Eustachian tube dysfunction: consensus statement on definition, types, clinical presentation and diagnosis. Clinical Otolaryngology 40(5):407-411. PMID 26347263. Bron
- Anand V, Poe D, Dean M et al. (2019). Balloon Dilation of the Eustachian Tube: 12-Month Follow-up of the Randomized Controlled Trial Treatment Group. Otolaryngology Head and Neck Surgery 160(4):687-694. PMID 30620688. Bron
- Picciotti PM, Della Marca G, D’Alatri L, Lucidi D, Rigante M, Scarano E (2017). Tensor veli palatini electromyography for monitoring Eustachian tube rehabilitation in otitis media. Journal of Laryngology and Otology 131(5):411-416. PMID 28294083. Bron
- Stangerup SE, Klokker M, Vesterhauge S, Jayaraj S, Rea P, Harcourt J (2004). Point prevalence of barotitis and its prevention and treatment with nasal balloon inflation: a prospective, controlled study. Otology and Neurotology 25(2):89-94. PMID 15021764. Bron
- Gluth MB, McDonald DR, Weaver AL, Bauch CD, Beatty CW, Orvidas LJ (2011). Management of eustachian tube dysfunction with nasal steroid spray: a prospective, randomized, placebo-controlled trial. Archives of Otolaryngology Head and Neck Surgery 137(5):449-455. PMID 21576556. Bron
- Poe D, Anand V, Dean M et al. (2018). Balloon dilation of the eustachian tube for dilatory dysfunction: A randomized controlled trial. Laryngoscope 128(5):1200-1206. PMID 28940574. Bron
Aan de slag
Klaar voor de training?
De gratis FaceFormer-app begeleidt de basisoefeningen, telt mee en herinnert je aan de sessies. Desgewenst begeleidt een praktijk uit het behandelaarsoverzicht je.
FaceFormer ZERO + ONE
Beide materiaalhardheden voor de start, dag en nacht. De set voor volwassenen.
FaceFormer ZERO
De zachtere FaceFormer voor de start, voor kinderen en voor de nacht.
FaceFormer ZERO kinderset
ZERO met hygiënebox, pluchen tasje en succesboekje met stempel.
De FaceFormer-training is erop gericht de basisfuncties ademhaling, slikken en hoofdbalans met mondsluiting en referentiepositie van de tong weer fysiologisch af te stellen, en schept daarmee de voorwaarde waardoor klachten kunnen verbeteren. Het vervangt geen onderzoek door een arts. Behandelaars bij jou in de buurt vind je in het behandelaarsoverzicht.
