Casusbeschrijving tong en beet
Open beet en tong naar vorenEén casus, zorgvuldig ingeordend
Bij het slikken schuift de tong naar voren, vooraan raken de tanden elkaar niet. Hier laten we een gedocumenteerd verloop zien uit een orthodontische praktijk over drie maanden FaceFormer-training en plaatsen we in context wat één casus laat zien, wat niet en wanneer orthodontie nodig is. De titelafbeelding is een symboolafbeelding en toont niet de patiënte uit de casusbeschrijving.
Het belangrijkste in het kort
- Bij een open beet raken de boven- en ondertanden elkaar op een bepaalde plek niet, bij een frontale open beet vooraan bij de snijtanden. Vaak schuift daarbij de tong bij het slikken naar voren. Dat noemt men tongpersen of tong naar voren (tongue thrust).
- De casusbeschrijving toont een patiënte bij wie de open beet zich tijdens drie maanden FaceFormer-training grotendeels heeft gesloten. Het is één casus. Die illustreert hoe wij het verband zien, een bewijs levert ze niet.
- Wat de tanden op lange termijn beweegt, is volgens ons in de regel minder de afzonderlijke slok dan de blijvende positie van de tong. Loopt dit patroon na een beugel door, dan werkt het tegen het resultaat in, volgens ons een reden waarom tanden terugwandelen. De training grijpt aan bij ademhaling, slikken en hoofdbalans en vervangt geen orthodontisch onderzoek.
Video
Open beet: van oorzaken tot oplossingen
Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.
De casus
De uitgangssituatie: open beet met tong naar voren
De opnamen komen uit de praktijk van Dr. Elizabeth Menzel, orthodontist. De patiënte heeft ingestemd met de publicatie.
Eén casus uit een orthodontische praktijk, de opnamen verschijnen met haar toestemming
Open beet in het gebied van de snijtanden, aan de linkerkant sterker uitgesproken, daarbij tong naar voren bij het slikken
gedocumenteerde periode met FaceFormer-training volgens de oefeninstructie
van voren en van opzij, bij het begin, na enkele weken en na drie maanden
Bij het begin raakten de snijtanden van boven- en onderkaak elkaar niet. Tussen hen bleef een duidelijke opening, links groter dan rechts. Dat is een frontale open beet. In de onderkaak stonden de snijtanden gedraaid, de hoektanden stonden afwijkend.
Hoe oud de patiënte was en of er andere orthodontische maatregelen liepen, blijkt niet uit de documenten die wij hebben. We laten beide open.
Afbeelding 2 laat zien wat er bij het slikken gebeurde. De tong schoof naar voren in de opening tussen de tanden. Zo’n tong naar voren (tongpersen) geldt als een van de vaak voorkomende functionele factoren bij een open beet.
Of de tong daarbij oorzaak of gevolg is, wordt in het vakgebied al decennia besproken. Wat het onderzoek daarover zegt, laten we verderop zien.
Verloop
Drie maanden in het overzicht
De patiënte trainde met de FaceFormer volgens de oefeninstructie. De opnamen werden op drie momenten gemaakt.
- Bij het begin
Open beet, tong vooraan
De snijtanden raken elkaar niet, bij het slikken schuift de tong tussen de tanden. De training begint.
- Na enkele weken
De opening wordt kleiner
Het open gebied tussen de bovenste en onderste snijtanden is kleiner geworden, in de onderkaak richten de tanden zich geleidelijk.
- Na drie maanden
Vooraan grotendeels gesloten
De open beet in het frontgebied is grotendeels gesloten. Hoektanden en premolaren naderen de beoogde occlusie. De training wordt voortgezet.
Op afbeelding 3 is het open gebied tussen de snijtanden al kleiner, de onderste fronttanden staan rechter.
Na drie maanden overlappen de bovenste snijtanden de onderste weer een klein stukje. Of deze bevinding stabiel blijft, laat pas de verdere controle zien.
Het zijaanzicht toont de occlusie in het gebied van hoektand en premolaren na drie maanden. Boven- en ondertanden grijpen hier weer in elkaar.
Eén geval toont één verloop. Het toont niet hoe vaak het zo verloopt.Dr. Berndsen ziet vergelijkbare verlopen in de praktijk herhaaldelijk wanneer de functie consequent wordt getraind. Een belofte voor het volgende geval is dat niet, want hoe sterk en hoe snel een beet verandert, hangt onder meer af van leeftijd, groei, mate van afwijking en regelmaat van de training.
Grondslagen
Wat is een open beet?
Bij een normale beet overlappen de bovenste snijtanden de onderste een klein stukje. Bij een open beet blijft daarentegen een opening als je de kiezen op elkaar brengt.
Orthodontisten onderscheiden de open beet naar plaats en herkomst. Ligt de opening vooraan, dan spreekt men van een frontale open beet, ligt ze verder naar achteren, van een laterale open beet. Voor de behandeling is vooral belangrijk of de tanden betrokken zijn of dat de kaken zelf zo gegroeid zijn. Dat maakt een orthodontisch onderzoek duidelijk.
Frontaal open
Vooraan raken de snijtanden elkaar niet. Dat is de bekendste vorm, ook in de casus hierboven.
Lateraal open
In het gebied van de kiezen blijft een opening, vaak aan één kant. Ook hier kan de tong zich bij het slikken tussen de tandbogen leggen.
Door de tanden bepaald
Vooral de stand van de tanden wijkt af, de kaken zijn normaal gegroeid. Hier speelt de functie volgens ons een grote rol.
Door het bot bepaald
De kaken zelf zijn zo gegroeid dat er vooraan een opening ontstaat. Hier is orthodontische, soms ook chirurgische planning nodig.
van 359 zesjarigen uit een Braziliaans geboortecohort hadden een frontale open beet. De belangrijkste risico’s waren zuiggewoonten tussen het eerste en vierde levensjaar en vingerzuigen op zesjarige leeftijd1
analyseerde een systematisch overzicht uit Gent over kinderen met afwijkende tandstanden. De frontale open beet hing daar samen met afwijkend slikken en met vervormingen van bepaalde klanken2
Kleine test voor de spiegel: bijt ontspannen op je kiezen en trek je lippen terug. Wat zie je vooraan?
Tong
Tong naar voren: als de tong tegen de tanden drukt
Tong naar voren, tongpersen, tongstoot of het Engelse “tongue thrust” beschrijven hetzelfde beeld. Bij het slikken duwt de tong naar voren tegen of tussen de snijtanden.
Bij de fysiologische slik legt de tongpunt zich tegen een kleine verhoging in het gehemelte achter de bovenste snijtanden. Van daaruit bouwt de tong de druk van voor naar achter op en schuift speeksel of voedsel naar de keelholte. Dit uitgangspunt noemen wij de referentiepositie van de tong.
Ontbreekt dit contact, dan zoekt de tong een ander houvast, en beschikbaar zijn de tanden. Volgens ons is tongpersen daarom in de regel geen geïsoleerde fout van de tong, maar een noodoplossing. Een laag liggende tong moet de slik vooraan bij de tanden afdichten. Hoe de slik normaal verloopt, beschrijft het artikel Slikken en slikstoornis.
Dr. Klaus Berndsen, de ontwikkelaar van de FaceFormer-therapie, beschrijft het in de video over de tong zo: bij het slikken drukt de tong dan naar voren tegen de tandboog, en er wordt vele honderden tot duizend keer per dag geslikt, ook ’s nachts.
Tongpersen is niet in alle gevallen een bevinding. Bij kinderen onder de tien jaar is slikken met de tong naar voren volgens een ouder overzicht eerder regel dan uitzondering en hangt het daar maar los samen met afwijkende tandstanden3. Volgens ons telt of het patroon zich met de tandwisseling omzet.
Het patroon wijkt af
Mondademhaling, een laag liggende tong of een veranderde hoofdbalans ontstaan vaak vroeg, bijvoorbeeld door speen, fles of duim.
Het lichaam compenseert
De tong zoekt bij het slikken steun bij de tanden, lippen en kin helpen bij het afdichten. Het zenuwstelsel slaat deze compensatie op als patroon.
De vorm volgt
Jarenlang ligt de tong vooraan tussen de tanden. Bij veel mensen blijft de beet daar open of gaat hij verder open.
De bevinding wordt zichtbaar
Vooraan raken de tanden elkaar niet, afbijten gaat moeilijk, soms klinken sisklanken onscherp. Pas nu wordt vaak behandeld, en wel aan de tanden.
Krachten
Wat tanden beweegt: duur boven kracht
Tanden zitten niet star in de kaak zoals palen in beton. Ze staan daar waar de krachten om hen heen elkaar in evenwicht houden.
De orthodontist William Proffit heeft in 1978 samengevat wat de stand van de tanden bepaalt. Als belangrijkste grootheden noemt hij de rustdrukken van tong en lippen en de krachten in het parodontium. In dezelfde tekst staat dat de ademhaling de houding van hoofd, kaak en tong beïnvloedt en daarmee dit evenwicht verandert4.
Van binnen drukt de tong, van buiten houden lippen en wangen tegen. Ligt de tong vooraan tussen de tanden, dan zit daar volgens ons een steunpunt dat verhindert dat de snijtanden elkaar raken.
Hoe lippen en lipsluiting in dit evenwicht zijn ingebed, beschrijft het artikel Liptraining.
werkte een tegenkracht op een doorgroeiende konijnentand, en die bleef nagenoeg zonder effect5
volstonden om hetzelfde effect te bereiken als een voortdurend aanliggende kracht. De auteurs concluderen dat de duur van een kracht meer telt dan de sterkte ervan5
Een slik duurt maar een ogenblik, zelfs vele honderden slikken vormen maar een klein deel van de dag. De blijvende ligging van de tong daartussen werkt daarentegen urenlang in één richting. Proffit zelf beschouwde het afwijkende slikken eerder als een aanpassing dan als een oorzaak4. Volgens ons laat de slik vooral zien waar de tong ook verder ligt.
Zoals een leiboom langs een latwerk
Een leiboom wordt niet met één krachtige ruk in vorm gebracht, maar met banden die hem jarenlang zacht in één richting leiden. Zo ongeveer werkt volgens ons de blijvende ligging van de tong op de tanden. De afzonderlijke slik is de korte ruk, de ligging daartussen is de band.
Slikpatroon
Vorm gecorrigeerd, patroon gebleven
Een open beet is orthodontisch te sluiten. Of het slikpatroon daarbij mee verandert, is een andere vraag.
Aan de universiteit van Gießen maten Kirsten Störmer en Hans Pancherz in 1999 de elektrische activiteit van de spieren rond de mond en van de kauwspieren bij het slikken. Ze vergeleken mensen met een open beet en een afwijkend slikpatroon met mensen die onopvallend slikten6.
Bij een afwijkend patroon werkten bij het slikken de spieren rond de mond sterker en de kauwspieren zwakker dan in de vergelijkingsgroep6
werden gemeten nadat de open beet orthodontisch was gesloten. Een normalisering van het slikpatroon werd niet waargenomen6
De groepen waren klein, een onbehandelde vergelijkingsgroep ontbrak. Als aanwijzing past de bevinding bij onze visie: de tanden werden bewogen, het opgeslagen patroon liep door.
met 4.377 deelnemers analyseerde het Cochrane-overzicht over retentie na beugels. Een methode die aantoonbaar superieur bleek, vond het niet, het bewijs was laag tot zeer laag13
van 31 behandelden bij wie vier kleine kiezen waren getrokken, hadden in een langetermijnreeks uit Seattle 20 jaar na het einde van de retentie nog een klinisch aanvaardbaar onderfront14
Dat tanden na een beugelbehandeling terugwandelen, geldt in het vakgebied als normaal, daarom volgt een retentiefase met retainer13. Tanden verplaatsen zich echter niet vanzelf, ze volgen krachten. Volgens ons ligt het recidief daarom in de regel eraan dat de functie die de tanden heeft verschoven, onveranderd doorloopt. Een overzicht uit Milaan beschrijft de relatie als wederzijds en beschouwt orthodontie samen met functietraining als de beste weg7.
voldeden in een systematisch overzicht aan de criteria. Ze lieten verbanden zien tussen afwijkend slikken en afwijkende tandstanden, waaronder de open beet, bij een zeer lage zekerheid van het bewijs8
bedroeg het gemiddelde recidief van de open beet met aanvullende functietraining ten opzichte van alleen orthodontie. De vergelijkingsgroep bestond uit mensen bij wie al een recidief was opgetreden, er werd niet willekeurig ingedeeld9
Uit het ontbreken van een onderzoek volgt niet dat het verband niet bestaat. Er volgt uit dat het niet onderzocht is.Het onderzoek naar de samenhang tussen tong en beet is schaars. Daarom beschrijven we hoe wij het verband zien, en beloven we niets wat geen studie heeft aangetoond.
Training
Waar de training aangrijpt
De FaceFormer-training verplaatst geen tanden. Ze richt zich op de basisfuncties die volgens ons bepalen waar de tong ligt: ademhaling, slikken en hoofdbalans.
Een slikpatroon verandert niet door inzicht. Het wordt verdrongen door een nieuw patroon, en dat vraagt om precieze, frequente herhaling. Daarom oefent de training lipsluiting, neusademhaling, referentiepositie van de tong, slikbeweging en hoofdbalans tegelijk in één verloop, in plaats van afzonderlijke spieren geïsoleerd te versterken.
De FaceFormer ligt in het mondvoorhof, vóór de tanden en achter de lippen. De tongpunt legt zich tegen het referentiepunt aan het gehemelte, zonder de tanden te raken. Zo krijgt de slik weer zijn uitgangspunt vooraan boven aan het gehemelte in plaats van vooraan tegen de tanden.
Bij de basisoefening drukken de lippen de lippenwig samen, de kiezen bijten kort op elkaar, daarna volgt een slik. De onderdruk in de mond trekt de tong tegen het gehemelte. Bij de trekoefening komt er een lichte trek aan het apparaat bij.
Voor de open beet is één detail belangrijk. Er wordt geslikt met kort contact van de kiezen en met de tong tegen het gehemelte. Voor het naar voren duwen tussen de snijtanden blijft daarbij volgens ons nauwelijks ruimte.
- Vanaf dag 1
Basisoefening
Drie keer per dag een paar minuten met de FaceFormer ZERO. Het aantal herhalingen voer je week na week op.
- Vanaf ongeveer week 3
Trekoefening en nacht
De trekoefening komt erbij. ’s Nachts draag je de ZERO als aanvulling op de training overdag, zodra de basisoefening goed gaat.
- Na enkele weken
Overstap op de ONE
Overdag train je met de FaceFormer ONE. Die is even groot en heeft dezelfde vorm als de ZERO, alleen van steviger materiaal. Kinderen tot ongeveer tien jaar blijven bij de ZERO.
- Over maanden
Het patroon verloopt vanzelf
Tot de nieuwe bewegingen zonder nadenken verlopen, rekent de oefenhandleiding met zes tot twaalf maanden, daarna met onderhoudstraining.
Tandstanden veranderen langzaam, over maanden en vaak langer. De training moet zo lang lopen tot het nieuwe patroon in het dagelijks leven draagt, ook zonder dat je eraan denkt. Je moet volhouden, het kan de moeite waard zijn.
Een lopende orthodontische behandeling stop je niet op eigen houtje. De training is ook met een vaste beugel mogelijk, bij brackets helpt tandheelkundige was. Train je met een praktijk, dan stemmen jullie het verloop samen af. De gratis FaceFormer-app begeleidt de basisoefeningen, voor kinderen is er een eigen plan onder FaceFormer voor kinderen.
Grenzen
Wat deze casus laat zien en wat niet
Een goed gedocumenteerd verloop is waardevol. Als bewijs voor een effect is één enkele casus toch niet geschikt, en daar zijn begrijpelijke redenen voor.
Wat hij laat zien
Bij deze patiënte is de open beet tijdens drie maanden training grotendeels gesloten. Dat is gefotografeerd en in de tijd geplaatst.
Wat hij niet laat zien
Of de training de oorzaak was, hoe vaak zo’n verloop lukt en of het stabiel blijft. Daarvoor zijn veel casussen en een vergelijkingsgroep nodig.
Wat open blijft
Leeftijd, groei en mogelijke andere maatregelen zijn ons niet bekend. Alle drie kunnen een beet veranderen.
Juist tijdens de groei verandert een beet ook zonder behandeling. Een langetermijnobservatie volgde onbehandelde kinderen die op vijfjarige leeftijd een open beet hadden, tot hun twaalfde levensjaar10.
met een open beet in het melkgebit had op twaalfjarige leeftijd nog een open beet, zonder behandeling. De overbeet bleef in deze groep echter kleiner, de auteurs zagen een onderliggend groeipatroon10
Daarnaast is er een andere casus gepubliceerd. Booth en Kinzinger beschreven in 2021 in het vaktijdschrift Kieferorthopädie de behandeling van een open beet met een combinatie van highpull-headgear, een orthodontisch apparaat met trek via een hoofdkap, en FaceFormer11. Dat is niet de casus die hier wordt getoond. Hij laat zien hoe orthodontie en training kunnen samenwerken, niet hoe vaak dat lukt.
De enige gerandomiseerde studie met de FaceFormer, de Hamburgse studie bij 45 kinderen, heeft basisfuncties gemeten, niet de beet. Beide groepen verbeterden. Met de FaceFormer lag de tong bij het slikken vaker tegen het gehemelte, de mondsluiting lukte sneller12. Alle studies met hun duiding vind je onder Studies en wetenschap.
Deze casus illustreert hoe wij het verband zien. Hij is niet over te dragen op anderen, en een bepaald resultaat kan niet worden toegezegd.
Orthodontie
Wanneer een open beet thuishoort in de praktijk
Welke vorm er is en wat nodig is, laat je vaststellen door een tandarts- of orthodontiepraktijk. Deze tekenen zijn een goede aanleiding.
Opening vooraan of aan de zijkant
De tanden raken elkaar op één plek niet, ook als je stevig dichtbijt.
Afbijten is moeilijk
Pasta of een slablad kun je met de snijtanden nauwelijks afbijten.
Sisklanken klinken onscherp
Bij s, z of sj schuift de tong tussen de tanden.
De beet verandert
De opening wordt groter, of tanden verschuiven zichtbaar.
Het kaakgewricht laat van zich horen
Knakken, pijn of een beperkte mondopening komen erbij. Meer hierover in het artikel over CMD.
Bij kinderen loont een vroege blik. In het melk- en wisselgebit sluit een open beet zich vaak nog tijdens de groei, zoals de observatie hierboven laat zien. Blijft hij bestaan, dan stelt de orthodontiepraktijk vast of en wanneer een behandeling zinvol is. Hoe kinderen met de FaceFormer trainen, beschrijft FaceFormer voor kinderen.
Bij volwassenen is de groei afgesloten. Een door de tanden bepaalde open beet wordt in de regel orthodontisch behandeld. Is hij skeletaal bepaald en sterk uitgesproken, dan kan een kaakoperatie nodig worden. De functie hoort volgens ons toch vóór en na in de planning, want een operatie verandert de vorm, niet het patroon van ademhaling, slikken en hoofdbalans dat de tong leidt. Werkt de tong daarna verder naar voren, dan werkt het oude patroon tegen het nieuwe resultaat in. Meer daarover onder Kaakoperatie en BiMax.
De training vervangt geen orthodontisch onderzoek en geen behandelplanning. Waarom tanden na de beugel kunnen terugwandelen en wat de functie daarmee te maken heeft, beschrijft het artikel Retainer en recidief.
Dagelijks leven
Wat je in het dagelijks leven kunt observeren
De tong tussen het slikken door
Controleer een paar keer per dag waar je tongpunt ligt. Die hoort achter de bovenste snijtanden tegen het gehemelte, niet tegen of tussen de tanden.
Slikken met tandcontact
Bij het slikken raken de kiezen elkaar kort, de lippen blijven ontspannen. Spant de kin daarbij mee aan, dan werkt de mond tegen de tong in in plaats van ermee samen.
Neus in plaats van mond
Neusademhaling houdt de mond gesloten en de tong boven. Meer hierover onder Scheef neustussenschot. De mond ’s nachts dichtplakken is geen vervanging, zie Mouth taping.
Zuiggewoonten bij kinderen
Langdurig zuigen op een speen of vinger geldt als belangrijkste risicofactor voor de open beet op kinderleeftijd. Begeleid je kind bij het afleren behoedzaam en zonder druk.
Geen persen trainen
De tong met kracht tegen het gehemelte drukken is niet het doel. Waarom, lees je in het artikel over mewing.
Vragen
Veel gevraagd
Wat is een open beet?
Bij een open beet raken de boven- en ondertanden elkaar op een bepaalde plek niet, ook als de kiezen op elkaar liggen. Bij een frontale open beet blijft vooraan tussen de snijtanden een opening, bij een laterale open beet in het gebied van de kiezen. Of de tanden of de kaken zelf betrokken zijn, maakt een orthodontisch onderzoek duidelijk.
Tong naar voren en tongpersen: waarom drukt de tong tegen de tanden?
Beide begrippen beschrijven dat de tong bij het slikken naar voren tegen of tussen de snijtanden duwt, in plaats van steun te zoeken tegen het gehemelte. Vaak ontbreekt het contact van de tongpunt met het gehemelte, bijvoorbeeld bij mondademhaling of na langdurige zuiggewoonten. Volgens ons is dat in de regel een noodoplossing die onbewust verloopt en daarom eerder door training dan door voornemens verandert.
Kan tongpersen een open beet veroorzaken?
Een verband is beschreven, de richting ervan is in het vakgebied omstreden. Volgens ons telt minder de korte slik dan de blijvende ligging van de tong daartussen. Ligt ze jarenlang vooraan tussen de tanden, dan werkt ze als een steunpunt dat verhindert dat de snijtanden elkaar raken.
Groeit een frontale open beet bij kinderen vanzelf over?
In het melk- en wisselgebit sluit hij zich vaak nog tijdens de groei. In een langetermijnobservatie had van 14 onbehandelde kinderen met een open beet op vijfjarige leeftijd op twaalfjarige leeftijd nog maar één een open beet. Laat hem toch vroeg bekijken, vooral als er zuiggewoonten bestaan of de opening blijft.
Is een open beet zonder operatie te behandelen?
Dat hangt af van de vorm. Een door de tanden bepaalde open beet wordt in de regel orthodontisch behandeld. Is hij skeletaal bepaald en sterk uitgesproken, dan kan bij volwassenen een kaakoperatie nodig worden, dat stelt het orthodontisch onderzoek vast. Volgens ons hoort de functie vóór en na zo’n ingreep in de planning, want een operatie verandert de vorm, niet het patroon dat de tong naar voren leidt.
Kan de FaceFormer-training een open beet sluiten?
Dat valt niet toe te zeggen. De casusbeschrijving toont een verloop, geen bewijs. De training is erop gericht ademhaling, slikken en hoofdbalans weer fysiologisch af te stellen, en schept daarmee volgens ons een voorwaarde waardoor een afwijkende stand kan teruggaan. Een orthodontisch onderzoek vervangt ze niet.
Kan ik met een beugel met de FaceFormer trainen?
Ja. De training is mogelijk naast een vaste beugel, bij brackets helpt tandheelkundige was. Een lopende orthodontische behandeling stop je niet op eigen houtje. Train je met een praktijk, stem het verloop dan samen af.
Helpt de training ook bij een kruisbeet of kopbeet?
Kruisbeet en kopbeet zijn, net als de open beet, tand- en kaakstandafwijkingen waarbij vaak een onevenwicht in de spieren meespeelt: de tong ligt laag of duwt naar voren, de onderkaak wordt eenzijdig of naar voren geleid. Hier begint de FaceFormer-training. Die traint de referentiepositie van de tong, de mondsluiting en het slikverloop en schept daarmee de voorwaarde dat tanden en kaken in een stabieler spierevenwicht staan. Dat verklaart ook waarom een afwijking na een beugel of operatie kan terugkomen: de functie die haar heeft verschoven, is vaak nog aanwezig. Train parallel aan een orthodontische behandeling en bespreek het verloop met je praktijk.
Meer over dit onderwerp
Meer artikelen uit de kennisbank
Alle onderwerpen in een overzicht
Meer ervaringen
Hoe verder
Bronnen
- Peres KG, Barros AJ, Peres MA, Victora CG (2007). Effects of breastfeeding and sucking habits on malocclusion in a birth cohort study. Revista de Saúde Pública 41(3):343-350. PMID 17515986. Bron
- Thijs Z, Bruneel L, De Pauw G, Van Lierde KM (2022). Oral Myofunctional and Articulation Disorders in Children with Malocclusions: A Systematic Review. Folia Phoniatrica et Logopaedica 74(1):1-16. PMID 34107494. Bron
- Lebrun Y (1985). Tongue thrust, tongue tip position at rest, and sigmatism: a review. Journal of Communication Disorders 18(4):305-312. PMID 3894438. Bron
- Proffit WR (1978). Equilibrium theory revisited: factors influencing position of the teeth. The Angle Orthodontist 48(3):175-186. PMID 280125. Proffit WR, Sellers KT (1986). The effect of intermittent forces on eruption of the rabbit incisor. Journal of Dental Research 65(2):118-122. PMID 3455965. Bron
- Störmer K, Pancherz H (1999). Electromyography of the perioral and masticatory muscles in orthodontic patients with atypical swallowing. Journal of Orofacial Orthopedics 60(1):13-23. PMID 10028785. Bron
- Maspero C, Prevedello C, Giannini L, Galbiati G, Farronato G (2014). Atypical swallowing: a review. Minerva Stomatologica 63(6):217-227. PMID 25267151. Bron
- Gonçalves FM, Taveira KVM, Araujo CM et al. (2023). Association between atypical swallowing and malocclusions: a systematic review. Dental Press Journal of Orthodontics 27(6):e2221285. PMID 36995845. Bron
- Smithpeter J, Covell D (2010). Relapse of anterior open bites treated with orthodontic appliances with and without orofacial myofunctional therapy. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics 137(5):605-614. PMID 20451779. Bron
- Klocke A, Nanda RS, Kahl-Nieke B (2002). Anterior open bite in the deciduous dentition: longitudinal follow-up and craniofacial growth considerations. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics 122(4):353-358. PMID 12411879. Bron
- Booth D, Kinzinger G (2021). Behandlung eines offenen Bisses mit einer Kombination aus Highpull-Headgear und Face Former. Kieferorthopädie 35:9-14. Quintessenz. Casusbeschrijving, niet opgenomen in PubMed. Bron
- Korbmacher HM, Schwan M, Berndsen S, Bull J, Kahl-Nieke B (2004). Evaluation of a new concept of myofunctional therapy in children. International Journal of Orofacial Myology 30:39-52. PMID 15832861. Hamburgse studie, medeauteur Sabine Berndsen is mede-ontwikkelaar van de FaceFormer. Bron
- Martin C, Littlewood SJ, Millett DT, Doubleday B, Bearn D, Worthington HV, Limones A (2023). Retention procedures for stabilising tooth position after treatment with orthodontic braces. Cochrane Database of Systematic Reviews 5:CD002283. PMID 37219527. Bron
- Little RM, Riedel RA, Årtun J (1988). An evaluation of changes in mandibular anterior alignment from 10 to 20 years postretention. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics 93(5):423-428. PMID 3163221. Bron
Aan de slag
Klaar voor de training?
De gratis FaceFormer-app begeleidt de basisoefeningen, telt mee en herinnert je aan de sessies. Desgewenst begeleidt een praktijk uit het behandelaarsoverzicht je.
FaceFormer ZERO + ONE
Beide materiaalhardheden voor de start, dag en nacht. De set voor volwassenen.
FaceFormer ZERO
De zachtere FaceFormer voor de start, voor kinderen en voor de nacht.
FaceFormer ZERO kinderset
ZERO met hygiënebox, pluchen tasje en succesboekje met stempel.
De FaceFormer-training is erop gericht de basisfuncties ademhaling, slikken en hoofdbalans met mondsluiting en referentiepositie van de tong weer fysiologisch af te stellen, en schept daarmee de voorwaarde waardoor klachten kunnen verbeteren. Het vervangt geen onderzoek door een arts. Behandelaars bij jou in de buurt vind je in het behandelaarsoverzicht.
