Vakartikel neus
SinusitisAls de bijholten geen lucht krijgen
Druk in het gezicht, je neus zit dicht en de bijholteontsteking keert terug? Hier lees je hoe de bijholten worden belucht, wat er bij sinusitis in die holten gebeurt, wat medische behandelingen bereiken en waarom neusademhaling een patroon is van ademhaling, slikken en hoofdbalans.
Herken je dit?
Druk in het gezicht en je neus zit dicht?
Wat geldt voor jou?
Tik aan wat voor jou geldt.
Kloppen meerdere punten, dan loont het om te kijken hoe je bijholten worden belucht. Sinusitis begint vaak met een infectie. Of ze wegtrekt of terugkeert, hangt volgens ons ook af van hoeveel lucht er dag en nacht door je neus stroomt.
Waar de druk vandaan komtWat je nu kunt doenWanneer je medisch advies nodig hebtHet belangrijkste in het kort
- De bijholten zijn met lucht gevulde ruimten die via nauwe openingen met de neus verbonden zijn. Zwelt het slijmvlies daar op, dan hoopt zich slijm op en ontstaat er druk in het gezicht.
- Een acute sinusitis begint in veel gevallen met een virusinfectie en trekt vaak vanzelf weg. Van chronische sinusitis spreekt men als de klachten langer dan twaalf weken aanhouden.
- Beluchting en drainage van de bijholten hangen af van de neusademhaling, en voortdurende mondademhaling is volgens ons een schakel in deze keten. Neusademhaling is een patroon van ademhaling, slikken en hoofdbalans, en patronen zijn te trainen.
Video
Bijholten: chronische ontsteking en beluchting
Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.
Anatomie
Wat zijn de bijholten?
Rondom de neus liggen meerdere holten in de schedel. Hun toestand bepaalt mee of een verkoudheid uitgroeit tot een bijholteontsteking.
De bijholten zijn paarsgewijs aangelegde, met lucht gevulde ruimten in de gezichtsschedel. Er zijn vier groepen: de voorhoofdsholten boven de wenkbrauwen, de kaakholten in de wangen, de zeefbeencellen tussen de ogen en de wiggenbeenholten diep achter de neus. Ze zijn bekleed met slijmvlies dat overgaat in het slijmvlies van de neus. De vakliteratuur spreekt daarom tegenwoordig van rhinosinusitis.
De afvoergangen van voorhoofdsholte, kaakholte en voorste zeefbeencellen monden op een kleine ruimte uit in de middelste neusgang, onder de middelste neusschelp. Zwelt het slijmvlies op die plek op, dan kan dat meerdere bijholten tegelijk treffen. Waar je de druk voelt, verraadt vaak welke holte betrokken is.
Waar voel je de druk als je vooroverbuigt?
De neus als laboratorium
De bijholten zijn geen lege ruimte
Lange tijd golden de bijholten als holten zonder duidelijke taak, bijvoorbeeld als klankkast voor de stem. Inmiddels is bekend dat er voortdurend iets in wordt aangemaakt.
In 1995 toonde een onderzoeksgroep rond Jon Lundberg aan het Karolinska Instituut in Stockholm aan dat het slijmvlies van de bijholten stikstofmonoxide aanmaakt, kortweg NO. In de lucht van de bijholten kwam het in zeer hoge concentraties voor. In het slijmvlies van de eigenlijke neusholte vertoonde het NO-vormende enzym daarentegen slechts een zwakke activiteit1.
De bijholten zijn geen holte. Ze zijn een laboratorium.Ze maken voortdurend een signaalstof aan die met de neusademhaling in de luchtwegen terechtkomt.
NO remt de groei van bacteriën. De auteurs zagen daarin een reden waarom gezonde bijholten kiemarm blijven1. Met de ingeademde lucht komt het NO uit de bijholten in keel, luchtpijp en longen. Bij mondademhaling gaat de lucht om deze weg heen. Volgens ons is dat een van de redenen waarom de neus de bedoelde toegang voor de ademlucht is.
Beluchting en drainage
Waarom een nauwe doorgang zoveel uitmaakt
Gezonde bijholten hebben twee dingen nodig. Er moet frisse lucht in en slijm uit. Beide lopen via dezelfde nauwe opening.
Het slijmvlies van de bijholten draagt fijne trilhaartjes. Die slaan in gecoördineerde golven en schuiven de slijmlaag met alles wat erin is blijven hangen naar de opening van de holte en verder in de richting van de keel. Dat heet mucociliaire klaring. Om dat te laten werken, heeft het slijmvlies vocht, warmte en lucht nodig.
De openingen van de bijholten zijn nauw. Al een lichte zwelling van het slijmvlies kan ze afsluiten. Dan komt er geen frisse lucht meer in, het slijm loopt niet meer af en in de afgesloten ruimte vinden ziekteverwekkers gunstige omstandigheden.
De Stockholmse onderzoeksgroep rond Eddie Weitzberg en Jon Lundberg vatte in 2002 samen dat de afsluiting van deze opening een centrale gebeurtenis is bij het ontstaan van sinusitis2.
steeg het NO in de neus bij neuriën ten opzichte van rustig uitademen, gemeten bij tien gezonde personen. De trillende lucht verbeterde in het model de gasuitwisseling tussen neus en bijholte duidelijk2
Als een kelderruimte met een klein raam
Een kelderruimte met een klein raam blijft droog zolang het raam openstaat en de lucht circuleert. Wordt het raam dichtgezet, dan staat de lucht stil en wordt het vochtig en muf. Zo ongeveer zien wij de bijholten. Beslissend is niet hun grootte, maar dat lucht en slijm ongehinderd door de opening kunnen.
Oorzaken
Bijholten: oorzaken van een ontsteking
Een bijholteontsteking heeft zelden maar één oorzaak. Aan het begin staat vaak een infectie, daarbij komen omstandigheden die de beluchting bemoeilijken.
In veel gevallen begint een acute sinusitis met een virusinfectie, dus een gewone verkoudheid. Hoe nauw verkoudheid en bijholten samenhangen, liet een onderzoek aan de Universiteit van Virginia zien. Daar werden jongvolwassenen met een verse verkoudheid met een CT-scan onderzocht.
van de 31 volwassenen met een twee tot vier dagen oude verkoudheid lieten op de CT-scan veranderingen zien in een of beide kaakholten3
hadden een afgesloten infundibulum ethmoidale, de vernauwing waarlangs meerdere bijholten in de neus uitmonden3
lieten twee weken later duidelijk minder of geen veranderingen meer zien, zonder antibiotica3
Een verkoudheid bereikt dus bijna altijd de bijholten en trekt in veel gevallen vanzelf weer weg. Of er een hardnekkige of terugkerende bijholteontsteking uit ontstaat, hangt af van verdere omstandigheden. Die hebben één ding gemeen: ze bemoeilijken beluchting en afvoer.
Allergieën
Hooikoorts en andere allergieën laten het slijmvlies opzwellen en kunnen de openingen van de bijholten extra vernauwen.
Roken
In een Europees onderzoek kwam chronische sinusitis bij rokers duidelijk vaker voor dan bij mensen die niet roken4.
Nauwe plekken
Poliepen, vergrote neusschelpen of een sterk scheef neustussenschot kunnen de afvoer belemmeren.
Mondademhaling
Stroomt er weinig lucht door de neus, dan mist het slijmvlies de prikkel van de luchtstroom. Volgens ons een vaak over het hoofd geziene factor, meer daarover verderop.
Een licht scheef neustussenschot is overigens normaal. Waarom de vorm ervan alleen weinig zegt over hoe vrij de neus is, lees je in het artikel Scheef neustussenschot.
Symptomen en verloop
Acute of chronische sinusitis?
De klachten lijken op elkaar. Verschillend zijn duur en verloop.
Druk in het gezicht
Boven het voorhoofd, in de wangen of tussen de ogen, vaak sterker bij het vooroverbuigen.
Neus dicht
De neus is verstopt, aan één of aan beide kanten.
Slijm
Slijm loopt voor uit de neus of achter in de keel.
Ruiken
Reuk- en smaakzin zijn verzwakt.
Hoofd en tanden
Hoofdpijn of een trekkend gevoel in de bovenste kiezen.
Uitputting
Je voelt je moe en ziek, bij een acute ontsteking soms met koorts.
Trekken de klachten binnen enkele weken weg, dan spreekt men van een acute sinusitis. Van een chronische sinusitis is sprake als meerdere van deze klachten langer dan twaalf weken aanhouden, waaronder een verstopte of lopende neus. Een groot Europees onderzoek heeft deze criteria op de bevolking toegepast4.
van de 57.128 ondervraagden in 19 Europese centra voldeden aan de criteria van chronische sinusitis, ongeveer één op de tien personen4
bedroeg het aandeel per centrum. De verschillen tussen de regio’s waren groot4
Laat je onderzoeken door een arts als je hoge koorts of zeer hevige, eenzijdige pijn hebt, als oogleden of de huid rond de ogen rood worden of opzwellen, als je dubbel of slechter ziet, bij hevige hoofdpijn met een stijve nek of als het na een aanvankelijke verbetering weer duidelijk slechter met je gaat. Een bacteriële sinusitis met koorts en hevige pijn hoort thuis in medische behandeling.
Zelf in actie komen
Wat te doen bij een bijholteontsteking? Eerst bewegen, dan neuriën
Bij een bijholteontsteking kun je zelf twee dingen doen die aangrijpen bij de nauwe openingen van de bijholten: een paar minuten stevig bewegen, zodat het neusslijmvlies slinkt, en daarna met gesloten lippen neuriën, zodat de lucht in neus en bijholten in trilling komt. Bij hoge koorts, sterke pijn of zwelling rond de ogen hoort de ontsteking in medische behandeling.
Bijholten dicht, wat te doen? De bijholten zijn via nauwe openingen met de neus verbonden. Zwelt het slijmvlies daar op, dan hoopt het slijm zich op en stijgt de druk in het gezicht. Dr. Berndsen laat daarvoor een eenvoudig verloop zien van bewegen en neuriën. Het bewegen laat het slijmvlies een paar minuten slinken, en precies in dat venster brengt het neuriën de lucht bij de openingen in trilling.
- Stap 1
Een paar minuten stevig bewegen
Loop vlot bergop of neem een paar trappen, zo krachtig als goed voor je is. Bij inspanning schakelt het autonome zenuwstelsel naar activiteit, de sympathicus vernauwt de bloedvaten in het zwellichaamweefsel van het neusslijmvlies, en dat slinkt. Met koorts, bij hart- en vaatklachten of als inspanning je niet goed doet, laat je deze stap weg en neurie je in rust.
- Stap 2
Mond dicht en neuriën
Lippen gesloten, een diepe, rustige mmmh, een paar seconden lang. Dan rustig door de neus inademen en herhalen. De lucht in de neus trilt, en bij de openingen van de bijholten verloopt de luchtuitwisseling duidelijk sneller8.
- Stap 3
Korte rondes met pauzes
Bij meerdere neuriestoten direct na elkaar wordt het effect zwakker. Na ongeveer drie minuten pauze is het weer volledig terug8. Je kunt dit meerdere keren per dag in korte rondes doen.
- Daarna
Door de neus blijven ademen
Houd de lippen gesloten en adem rustig door de neus. Zo blijft de luchtstroom daar waar de bijholten hem nodig hebben.
“Dus jullie doen de mond dicht en dan als een beer.”Dr. Berndsen over het neuriën in zijn video over de steeds terugkerende bijholteontsteking (2024). Bedoeld is een diep brommen met gesloten lippen.
meer stikstofmonoxide (NO) maten Weitzberg en Lundberg in de neuslucht bij het neuriën dan bij rustig uitademen, onderzocht bij tien gezonde mensen2
minder neusweerstand vijf minuten na vijf minuten stevige inspanning, gemeten bij 20 gezonde mensen. Een decongestieve neusspray verlaagde hem bij dezelfde personen met 49 %9
pauze was bij gezonde mensen genoeg tot de NO-piek bij het neuriën weer zijn uitgangswaarde bereikte8
Waarom het stikstofmonoxide telt: de bijholten vormen NO in grote hoeveelheid, het remt ziektekiemen en komt met de ademlucht in de diepere luchtwegen. Bij het neuriën stijgt het in de neus sterk, omdat de trillende lucht de bijholten snel doormengt2. Of neuriën een ontsteking verkort, is voor zover wij weten niet onderzocht; er is gemeten bij gezonde mensen. De onderzoeksgroep schrijft zelf dat mogelijke therapeutische effecten eerst nog onderzocht moeten worden2.
In het model van de onderzoeksgroep was de wijdte van de opening de belangrijkste factor voor het effect8. Zijn de openingen sterk dichtgezwollen, dan komt er bij het neuriën waarschijnlijk navenant weinig aan, daarom komt het bewegen eerst. Beide zijn een hulpmiddel voor het moment, een kruk in de beste zin. Waarom de bijholten steeds weer dichtgaan, wordt pas duidelijk bij de blik op het ademhalingspatroon verderop.
Ga naar de arts als je hoge koorts of zeer sterke, eenzijdige pijn hebt, als de huid rond de ogen opzwelt of rood wordt, als je slechter ziet of als het na een aanvankelijke verbetering weer slechter wordt. Dan vervangen bewegen en neuriën geen behandeling.
Mondademhaling en slijmvlies
Als de neus niet meer wordt gebruikt
Een verstopte neus leidt tot mondademhaling. Omgekeerd ontneemt mondademhaling de neus wat hem gezond houdt.
Het slijmvlies van de neus leeft van de luchtstroom. Die geeft zwellichamen, klieren en trilhaartjes hun prikkel en neemt het NO uit de bijholten mee. Volgens ons gedraagt het weefsel van de luchtwegen zich zoals spieren en bindweefsel overal in het lichaam. Wat in een functie is ingebonden, wordt gebruikt en behoudt zijn spanning. Wat niet wordt gebruikt, verslapt.
Bij mondademhaling neemt de lucht de kortere weg. Ze gaat langs neusschelpen en bijholten heen, komt kouder en droger in de keel aan, en de luchtstroom door de neus wordt zwakker.
Hoe nauw mondademhaling en bijholteontstekingen direct samenhangen, is in studies tot nu toe weinig onderzocht. De mechanismen daarachter, beluchting, reiniging en NO, zijn daarentegen goed beschreven. Daarop bouwt onze visie voort.
De neus wordt weinig gebruikt
Vaak begint het met een infectie, een allergie of met mondademhaling al in de kindertijd.
De luchtstroom ontbreekt
Slijmvlies en zwellichamen krijgen minder prikkels, de reiniging vertraagt.
Het slijmvlies zwelt op
De nauwe openingen van de bijholten worden nog nauwer. Lucht komt er moeilijker in, slijm moeilijker uit.
De mond springt bij
De neus voelt dicht aan, en de lucht neemt de gemakkelijkere weg door de mond.
De cirkel is rond
Elke nieuwe infectie treft slecht beluchte bijholten. Zo kan uit veel verkoudheden een terugkerende of chronische sinusitis ontstaan.
Naar onze opvatting is voortdurende mondademhaling een schakel in deze keten. Stroomt er nauwelijks lucht door de neus, dan worden ook de openingen van de bijholten minder belucht, zwelt het slijmvlies gemakkelijker dicht en hoopt slijm zich op. De conclusie ligt voor de hand dat mondademhaling ontstekingen van de bijholten in de hand werkt. Aan het begin van deze causale ketens staat volgens ons in de regel een verstoorde basisfunctie, en wie de cirkel wil verlaten, heeft een ademhalingspatroon nodig dat de neus gebruikt, overdag en ’s nachts.
Behandeling
Wat helpt bij een bijholteontsteking
De medische behandeling van sinusitis is erop gericht zwelling en klachten te verlichten en de afvoer te verbeteren. Hier plaatsen we de meest gebruikte middelen zakelijk in hun context.
Antibiotica werken tegen bacteriën, niet tegen virussen. Een Cochrane-overzicht heeft 15 studies met 3.057 volwassenen geanalyseerd die wegens acute sinusitis poliklinisch werden behandeld. Voor ongecompliceerde gevallen zien de auteurs geen plaats voor antibiotica. Kinderen, mensen met een verzwakte afweer en ernstige gevallen waren in de studies echter niet vertegenwoordigd5.
waren zonder antibiotica na een week gezond, na 14 dagen was dat 64 %5
werden met antibiotica sneller gezond dan zonder5
hadden met antibiotica extra bijwerkingen5
Over neusspoelingen met zoutoplossing is weinig onderzoek beschikbaar. Een ander Cochrane-overzicht vond voor chronische sinusitis slechts twee geschikte studies. Dagelijkse spoelingen met een grotere hoeveelheid lieten een zeker nut zien, maar de kwaliteit van het bewijs was laag6. Decongestieve neussprays geven kortstondig lucht en zijn slechts voor enkele dagen bedoeld. Corticosteroïdsprays worden bij chronische sinusitis vaak voor langere tijd voorgeschreven.
Bij uitgesproken chronische sinusitis, bijvoorbeeld met poliepen, wordt soms geopereerd. Een ingreep verwijdt de openingen van de bijholten, het ademhalingspatroon verandert hij niet. In een grote analyse uit Utah met 33.090 volwassenen werd bij 10,8 % van de wegens chronische sinusitis geopereerden later nog een keer geopereerd, bij geopereerden met daarnaast astma bij 21,5 %7. Volgens ons hoort daarom vóór elke ingreep de blik op de neusademhaling, de training sluit een operatie echter niet uit.
Gebruik je neusspray, corticosteroïdspray of andere middelen op advies van een arts, stop er dan niet op eigen houtje mee en bespreek veranderingen met je praktijk. De training van de basisfuncties is te combineren met een medische behandeling, ook vóór of na een operatie.
De triade
Neusademhaling is een patroon
De behandeling verlicht de ontsteking. Of de bijholten daarna goed belucht blijven, wordt in het dagelijks leven bepaald, met elke ademhaling en elke slik.
Ademhaling
Rustige neusademhaling verwarmt, bevochtigt en reinigt de lucht en houdt de uitwisseling tussen neus en bijholten op gang. Daarmee komt het NO van de bijholten in de luchtwegen terecht.
Slikken
Je slikt vele honderden tot duizend keer per dag. Daarna legt de tong zich tegen het gehemelte, de tongbasis sluit de mondruimte af naar de keel toe, en de luchtstroom blijft in de neus. Het uitgangspunt vormt de referentiepositie van de tong.
Hoofdbalans
Balanceert het hoofd boven het lichaam, dan blijft de ruimte in de keel vrij. Schuift het naar voren, dan gaat de mond volgens ons gemakkelijker open en wordt de neus minder gebruikt.
Neusademhaling heeft dus meer nodig dan een doorgankelijke neus. Ze heeft een afgesloten mondruimte nodig. Staat de mond open, dan vereffent de druk zich via de mond, ook als de neus vrij is, en een groot deel van de lucht neemt de kortere weg. Dan ontbreekt voor de bijholten precies de luchtstroom waarvan hun beluchting leeft.
Niet de open neus belucht de bijholten, maar de gebruikte.Hoe vaak de neus wordt gebruikt, bepaalt het samenspel van ademhaling, slikken en hoofdbalans. Dit samenspel is een opgeslagen verloop, en daarom is het te trainen.
Keert een bijholteontsteking terug, dan ligt de oorzaak volgens ons in de regel niet alleen in het slijmvlies, maar ook in het ademhalingspatroon. Het triadisch functiecircuit staat aan het begin van veel van deze oorzakelijke ketens.
Training
Neusademhaling trainen: de voorwaarde scheppen
Het voornemen om door de neus te ademen, houdt vaak maar stand tot het volgende gesprek of tot het inslapen. Een ademhalingspatroon is een opgeslagen verloop, en dat verandert door herhaling. De FaceFormer-training grijpt aan bij ademhaling, slikken en hoofdbalans en is gericht op de omschakeling van mond- naar neusademhaling, overdag en ’s nachts. Als je deze logica volgt, kan een neus waar weer lucht doorheen stroomt de voorwaarden scheppen dat de bijholten beter worden belucht en het slijmvlies zijn reiniging weer kan uitvoeren.
Tijdens de training zit de FaceFormer in het mondvoorhof, dus tussen lippen en tanden. De tongpunt vindt haar plek bij de kleine verhoging direct achter de bovenste snijtanden. Het hoofd is rechtop, er wordt door de neus geademd.
De basisoefening bestaat uit drie stappen: de lippen sluiten zich stevig om de lippenwig, de kiezen bijten kort op elkaar, dan slik je één keer. Daarbij ontstaat in de mond een lichte onderdruk die de tong tegen het gehemelte trekt. De mond blijft afgesloten, en de ademlucht stroomt door de neus in en uit.
Vanaf ongeveer week 6 komt de ademhalingsoefening erbij. Je ademt ongeveer zes seconden door de neus in, houdt kort de adem in, bijt op en slikt en ademt dan zes seconden lang uit. De ademhalingspauze daarna verleng je in kleine stappen, alleen zo ver als het prettig is.
- Vanaf dag 1
Basisoefening
Drie keer per dag een paar minuten met de FaceFormer ZERO, het aantal herhalingen bouw je week na week op.
- Vanaf ongeveer week 3
Trekoefening en nacht
De trekoefening komt erbij. ’s Nachts draag je de FaceFormer ZERO, zodra de basisoefening goed gaat.
- Na enkele weken
Overstap op de ONE
Overdag train je met de FaceFormer ONE. Die is even groot en heeft dezelfde vorm als de ZERO, alleen van steviger materiaal.
- Vanaf ongeveer week 6
Ademhalingsoefening
De ademhalingsoefening verbindt de training met rustige neusademhaling en ademhalingspauzes die na verloop van tijd langer worden.
- Over maanden
Het patroon verloopt vanzelf
Tot de nieuwe verlopen zonder nadenken gaan, rekent de oefenhandleiding op zes tot twaalf maanden.
Door de basisoefeningen leidt je de gratis FaceFormer-app, alle modules staan op de oefenpagina’s. Heb je koorts, sterke pijn in het gezicht of klachten die niet afnemen, laat je bijholten dan eerst door een arts onderzoeken. Kinderen oefenen volgens een eigen schema, meer daarover onder FaceFormer voor kinderen.
Dagelijks leven
Goed voor de bijholten in het dagelijks leven
De neus als normale weg
Lippen ontspannen gesloten, tongpunt op het referentiepunt. Zo blijft de mondruimte afgesloten en neemt de lucht vanzelf de weg door de neus.
Neuriën
Neuriën brengt de lucht in trilling en verbetert in metingen de uitwisseling tussen neus en bijholten. Of dat bij sinusitis iets uithaalt, is niet onderzocht.
Rustig in plaats van krachtig
Is je neus nauw, adem dan langzamer in plaats van krachtiger. Rustige ademhalingen gaan gemakkelijker door een nauwe neus dan haastige.
Vochtig slijmvlies
Droge verwarmingslucht belast het slijmvlies. Regelmatig ventileren en voldoende drinken ondersteunen het bij zijn werk.
Rook vermijden
Tabaksrook prikkelt het slijmvlies van de neus en de bijholten. Dat geldt ook voor meeroken.
Hoofdbalans achter het beeldscherm
Stel beeldscherm en stoel zo in dat je hoofd boven je lichaam in balans is en niet naar voren schuift.
Voorgeschreven behandeling niet op eigen houtje stoppen
Gebruik je neusspray of andere middelen op medisch advies, bespreek wijzigingen dan met je praktijk. De training kan daarmee worden gecombineerd.
Vragen
Veel gevraagd
Wat is sinusitis?
Sinusitis is de vakterm voor een bijholteontsteking, dus een ontsteking van het slijmvlies in de voorhoofdsholten, kaakholten, zeefbeencellen of wiggenbeenholten. Omdat het slijmvlies van de neus er meestal ook bij betrokken is, spreekt de vakliteratuur ook van rhinosinusitis.
Wat zijn de oorzaken van een bijholteontsteking?
Aan het begin staat in veel gevallen een virusinfectie. Beslissend is dan of de nauwe openingen van de bijholten vrij blijven. Allergieën, roken, poliepen of andere vernauwingen kunnen beluchting en afvoer bemoeilijken. Volgens ons hoort een weinig gebruikte neus, bijvoorbeeld door gewoontematige mondademhaling, ook op deze lijst.
Waaraan herken ik chronische sinusitis?
Typisch zijn een verstopte of lopende neus, druk in het gezicht en een verminderd reukvermogen. Houden meerdere van deze klachten langer dan twaalf weken aan, dan spreekt men van chronische sinusitis. In een Europees onderzoek gold dat voor ongeveer één op de tien volwassenen.
Wanneer moet ik met een bijholteontsteking naar de arts?
Bij hoge koorts, zeer hevige of eenzijdige pijn, zwelling of roodheid rond de ogen, gezichtsstoornissen, hevige hoofdpijn met een stijve nek of als het na een aanvankelijke verbetering weer slechter wordt. Een bacteriële sinusitis met koorts en hevige pijn hoort thuis in medische behandeling.
Wat te doen bij een bijholteontsteking?
Een paar minuten stevig bewegen, zodat het neusslijmvlies slinkt, dan met gesloten lippen neuriën en rustig door de neus ademen. Neuriën verhoogt het stikstofmonoxide in de neus sterk, omdat de trillende lucht de bijholten sneller belucht. Bij hoge koorts, sterke of eenzijdige pijn of zwelling rond de ogen laat je je onderzoeken door een arts.
Bijholten dicht, wat te doen?
Zijn de bijholten dicht, dan is vaak het slijmvlies bij hun nauwe openingen gezwollen, soms zijn het ook poliepen of taai slijm. Beweging laat het slijmvlies een paar minuten slinken; in dat venster brengt neuriën met gesloten lippen de lucht bij de openingen in trilling. Neurie in korte rondes met ongeveer drie minuten pauze. Of dat de ontsteking verkort, is voor zover wij weten niet onderzocht; het is een eenvoudig hulpmiddel voor het moment.
Heb je bij sinusitis antibiotica nodig?
Bij een ongecompliceerde acute sinusitis in veel gevallen niet. Een Cochrane-overzicht vond dat zonder antibiotica na 14 dagen bijna twee derde gezond was en dat antibiotica slechts weinig mensen een sneller verloop opleverden, bij vaker optredende bijwerkingen. Of je een antibioticum nodig hebt, bepaalt het medisch onderzoek.
Helpen neusspoelingen bij sinusitis?
Voor chronische sinusitis zijn er aanwijzingen voor een zeker nut van dagelijkse spoelingen met een grotere hoeveelheid zoutoplossing, maar het bewijs is van lage kwaliteit. Spoelingen verlichten klachten. Aan de gewoonten waarmee de neus in het dagelijks leven wordt gebruikt, veranderen ze niets.
Kan mondademhaling sinusitis in de hand werken?
Directe studies daarover zijn er weinig. Goed beschreven is wel dat beluchting, slijmvliesreiniging en het NO van de bijholten afhangen van de luchtstroom door de neus. Bij voortdurende mondademhaling ontbreekt deze luchtstroom, de openingen van de bijholten worden slechter belucht, en slijm hoopt zich gemakkelijker op. De conclusie ligt voor de hand dat mondademhaling ontstekingen van de bijholten in de hand werkt. Volgens ons is ze in de regel een bouwsteen wanneer een bijholteontsteking terugkeert.
Kan ik tijdens een sinusitis met de FaceFormer trainen?
De training kan worden gecombineerd met een medische behandeling. Tijdens een acute ontsteking met koorts staat de behandeling voorop, daarna begin je weer. Is je neus langdurig verstopt, laat dat dan vóór de training door een arts onderzoeken.
Meer over dit onderwerp
Meer artikelen uit de kennisbank
Alle onderwerpen in een overzicht
Ervaringen met dit onderwerp
Hoe verder
Bronnen
- Lundberg JO, Farkas-Szallasi T, Weitzberg E, Rinder J, Lidholm J, Änggård A, Hökfelt T, Lundberg JM, Alving K (1995). High nitric oxide production in human paranasal sinuses. Nature Medicine 1(4):370-373. PMID 7585069. Bron
- Weitzberg E, Lundberg JO (2002). Humming greatly increases nasal nitric oxide. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine 166(2):144-145. PMID 12119224. Bron
- Gwaltney JM Jr, Phillips CD, Miller RD, Riker DK (1994). Computed tomographic study of the common cold. New England Journal of Medicine 330(1):25-30. PMID 8259141. Bron
- Hastan D, Fokkens WJ, Bachert C et al. (2011). Chronic rhinosinusitis in Europe, an underestimated disease. A GA2LEN study. Allergy 66(9):1216-1223. PMID 21605125. Bron
- Lemiengre MB, van Driel ML, Merenstein D, Liira H, Mäkelä M, De Sutter AI (2018). Antibiotics for acute rhinosinusitis in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews 9:CD006089. PMID 30198548. Bron
- Chong LY, Head K, Hopkins C, Philpott C, Glew S, Scadding G, Burton MJ, Schilder AG (2016). Saline irrigation for chronic rhinosinusitis. Cochrane Database of Systematic Reviews 4:CD011995. PMID 27115216. Bron
- Gill AS, Smith KA, Meeks H, Oakley GM, Curtin K, LeClair L, Howe H, Orlandi RR, Alt JA (2021). Asthma increases long-term revision rates of endoscopic sinus surgery in chronic rhinosinusitis with and without nasal polyposis. International Forum of Allergy & Rhinology 11(8):1197-1206. PMID 33629540. Bron
- Maniscalco M, Weitzberg E, Sundberg J, Sofia M, Lundberg JO (2003). Assessment of nasal and sinus nitric oxide output using single-breath humming exhalations. European Respiratory Journal 22(2):323-329. PMID 12952268. Bron
- Forsyth RD, Cole P, Shephard RJ (1983). Exercise and nasal patency. Journal of Applied Physiology 55(3):860-865. PMID 6629922. Bron
Aan de slag
Klaar voor de training?
De gratis FaceFormer-app begeleidt de basisoefeningen, telt mee en herinnert je aan de sessies. Desgewenst begeleidt een praktijk uit het behandelaarsoverzicht je.
FaceFormer ZERO + ONE
Beide materiaalhardheden voor de start, dag en nacht. De set voor volwassenen.
FaceFormer ZERO
De zachtere FaceFormer voor de start, voor kinderen en voor de nacht.
FaceFormer ZERO kinderset
ZERO met hygiënebox, pluchen tasje en succesboekje met stempel.
De FaceFormer-training is erop gericht de basisfuncties ademhaling, slikken en hoofdbalans met mondsluiting en referentiepositie van de tong weer fysiologisch af te stellen, en schept daarmee de voorwaarde waardoor klachten kunnen verbeteren. Het vervangt geen onderzoek door een arts. Behandelaars bij jou in de buurt vind je in het behandelaarsoverzicht.
