Vakartikel oor
TinnitusWat oor, kaak en nek verbindt
Piept, ruist of zoemt het in je oor? Hier lees je wat tinnitus is, waarom de hersenen de hoofdrol spelen, wat kaak, nek en de buis van Eustachius ermee te maken hebben en waarom wij naar ademhaling, slikken en hoofdbalans kijken.
Herken je dit?
Het piept in je oor, en behalve jij hoort niemand het?
Wat geldt voor jou?
Tik aan wat voor jou geldt.
Herken je meerdere punten, dan loont het om verder te kijken dan het oor. Verandert het geluid via kaak of nek, dan verrekent je zenuwstelsel signalen uit hoofd en hals met het horen. Kwam het daarentegen plotseling en hoor je tegelijk slechter, laat dat dan eerst snel onderzoeken door een arts.
Plotseling ontstaan? Dit moet je doenAls kaak en nek meespelenHet belangrijkste in het kort
- Tinnitus is een oorgeluid zonder externe geluidsbron. Hij wordt opgewekt en in stand gehouden in de gehoorbaan van de hersenen, niet alleen in het oor.
- Bij veel mensen met tinnitus verandert het geluid bij bewegingen van kaak en nek, want de hersenstam verrekent die met het horen.
- Volgens ons staat aan het begin in de regel een verstoord samenspel van ademhaling, slikken en hoofdbalans. De correctie daarvan beschouwen wij als voorwaarde, want die schept de voorwaarde dat een tinnitus kan verbeteren. Gedragstherapie en hoortoestel helpen bij het omgaan met het geluid, bij het patroon grijpen ze niet aan. Plotselinge tinnitus met gehoorverlies moet eerst door een arts worden onderzocht.
Video
Tinnitus: sporen in de hersenen, nieuws uit de neurowetenschap
Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.
Grondslagen
Wat is tinnitus? Een geluid zonder bron
Piepen in het oor, oorsuizen, ruisen, zoemen of brommen: tinnitus heeft veel klankkleuren. Gemeenschappelijk is dat er geen geluid van buitenaf achter zit.
Het woord komt van het Latijnse tinnire, rinkelen. Bedoeld is elke toon waarvoor er in de omgeving geen bron is. In de regel hoort alleen de betrokkene hem zelf, en omdat niemand hem kan meten, voelen veel mensen zich niet serieus genomen. Toch is tinnitus echt en kan hij concentratie en slaap aanzienlijk belasten.
Wanneer naar de arts
Plotselinge tinnitus: eerst laten onderzoeken
Niet elk oorgeluid is een spoedgeval. Komt het plotseling, samen met slechter horen, dan is haast geboden.
Een plotselinge doofheid is een plotseling gehoorverlies aan één oor, vaak samen met tinnitus, een drukgevoel of duizeligheid. De Amerikaanse richtlijn over plotselinge doofheid raadt aan het gehoor zo snel mogelijk en uiterlijk binnen 14 dagen te laten meten. De behandelopties die zij noemt, beginnen vroeg, de eerste binnen twee weken na het begin2. Of zo’n behandeling voor jou in aanmerking komt, beslist de arts.
Plotseling slechter horen
Eén oor hoort van de ene op de andere dag dof of als door watten.
Kloppen op de hartslag
Een pulserend geluid dat de hartslag volgt.
Duizeligheid of uitval
Hevige draaiduizeligheid, gevoelloosheid in het gezicht, verlammingen of zichtstoornissen.
Na een knal of ongeval
Tinnitus na een knaltrauma, een hoofdletsel of met oorpijn en afscheiding uit het oor.
Dit is een terechte reden om het te laten onderzoeken, geen formaliteit. Bij tinnitus die al lang bestaat zonder zulke signalen is de vraag een andere: niet meer of er acute schade is, maar wat het geluid in stand houdt.
De FaceFormer-training is te combineren met medische behandeling en een hoortoestel. Wat je is voorgeschreven, stop je niet op eigen houtje, maar veranderingen bespreek je met je arts of behandelaar.
Gehoorbaan
Waarom tinnitus in de hersenen ontstaat
We horen met onze oren, maar wat we horen, bepalen de hersenen.
Geluid brengt het trommelvlies in trilling. De gehoorbeentjes in het middenoor geven de trilling door aan het slakkenhuis, en daar wordt ze omgezet in elektrische impulsen.
Via de gehoorzenuw lopen de impulsen naar de hersenstam en verder naar de auditieve schors. Pas daar wordt een impulspatroon een klank. Tinnitus is zo’n patroon waaraan geen geluid voorafging.
Het oor geeft vaak de aanleiding. De hersenen houden de toon vast.Tinnitus is minder een defect dat je in het oor ziet, dan een patroon dat de gehoorbaan heeft aangeleerd.
De KNO-arts Hans Peter Zenner uit Tübingen beschreef hiervoor het model van de secundair gecentraliseerde tinnitus. Een aanleiding in het oor, bijvoorbeeld lawaai, veroorzaakt een signaal. Houdt dat aan, dan leert de gehoorbaan het geluid zelf te maken, ook als de aanleiding is verdwenen3. Een overzicht van dierproeven uit Michigan laat zien waar dat kan beginnen. In de gehoorkern van de hersenstam worden signalen uit het oor verrekend met signalen uit hoofd en hals. Verschuift dit evenwicht, dan neemt de eigen activiteit van de zenuwcellen toe4.
Zoals een radio bij een zwakke zender
Wordt een zender zwak, dan zet je het volume hoger, en met het programma wordt ook de ruis luider. Zo ongeveer kan de gehoorbaan reageren als er uit het oor minder of een veranderd signaal binnenkomt. Ze maakt daarbij een achtergrondruis hoorbaar.
Somatische tinnitus
Als kaak en nek de toon veranderen
Veel mensen merken dat hun oorsuizen luider, zachter of anders wordt als ze de tanden op elkaar klemmen of het hoofd draaien. Dat is geen toeval.
De KNO-arts Robert Levine uit Boston beschreef in 1999 patiënten bij wie de tinnitus samenhing met klachten aan het hoofd of de bovenste nek. Het geluid zat aan dezelfde kant als het probleem, het gehoor was aan beide kanten gelijk en vaak normaal. Hij verklaarde dat via de gehoorkern in de hersenstam, waar via schakelstations ook signalen van de trigeminus en uit de nek binnenkomen5. Men spreekt van somatische of somatosensorische tinnitus.
van 121 tinnituspatiënten konden hun oorsuizen veranderen door gericht spieren aan te spannen6
van 100 gezonde mensen zonder tinnitus hoorden bij dezelfde manoeuvres een toon6
aan hoofd, hals, armen en benen werden in São Paulo getest. Hoofd en hals hadden duidelijk meer effect6
Klem kort en stevig je tanden op elkaar, schuif dan je onderkaak naar voren en druk tot slot je voorhoofd tegen je handpalm. Wat gebeurt er met het geluid?
Als spieren aan kaak en hals de toon veranderen, verwerkt het zenuwstelsel horen en lichaam niet los van elkaar. Volgens ons ligt de oorzaak van tinnitus die al lang bestaat daarom in de regel niet alleen in het oor, maar in het patroon waarmee kaak, tong en nek de hele dag werken.
Kaak en CMD
Tinnitus en kaak: buren met een gedeelde leiding
Het kaakgewricht zit direct voor de gehoorgang. Die nabijheid is meer dan ruimtelijk.
De slaapspier en de kauwspier houden de onderkaak in evenwicht. Ze worden aangestuurd door de derde tak van de trigeminus. Dezelfde tak stuurt ook de spanner van het zachte gehemelte aan, die bij het slikken de buis van Eustachius opent, en een kleine spier in het middenoor die aan de hamer trekt.
Kauwfunctie, zachte gehemelte en middenoor hangen dus aan één gemeenschappelijke leiding. Wie de kaak jarenlang anders gebruikt, bijvoorbeeld door te klemmen, verandert volgens ons ook de omstandigheden van deze tak.
van de patiënten met klachten aan het kaakgewricht of de kauwspieren had in een tandheelkundige kliniek in Regensburg tinnitus, zonder zulke klachten 4,4 %, bij 951 onderzochte personen7
was het gemiddelde aandeel tinnitus bij CMD in een overzicht van 22 studies, in de vergelijkingsgroepen 12 %8
In Regensburg lagen eenzijdige kaakklachten en eenzijdige tinnitus bij alle betrokkenen aan dezelfde kant7. Het Zweedse overzicht beschouwt tinnitus daarom als een bijkomende aandoening bij CMD. Of de behandeling van de kaak ook het oorsuizen beïnvloedt, vinden de auteurs bij gebrek aan controlegroepen nog niet voldoende aangetoond8.
Een gerandomiseerde studie uit Antwerpen geeft een aanwijzing. Van 80 patiënten met kaakgerelateerde tinnitus kreeg de helft fysiotherapie in het gezichtsgebied, indien nodig met een splint. Hun tinnitusbelasting daalde sterker, ongeveer een derde van dit effect was toe te schrijven aan minder kaakpijn9. Volgens ons legt een splint de positie van de kaak van buitenaf vast, de sturing door de spieren traint hij niet. Meer hierover in CMD begrijpen.
Nek en hoofdbalans
Tinnitus en nek: wat de hoofdbalans bijdraagt
Het hoofd weegt meerdere kilo’s en balanceert op de halswervelkolom. Hoe goed dat lukt, merken niet alleen nek en schouders.
Een overzicht uit Groningen van 22 studies vond dat mensen met tinnitus vaker klachten van de halswervelkolom melden. Vanwege methodologische zwakheden beoordelen de auteurs het verband als zwak onderbouwd10. De zenuwen van de bovenste nek melden aan de hersenstam, waarin ook de gehoorbaan is geschakeld5.
van 38 patiënten met tinnitus en nekklachten ervoeren na zes weken fysiotherapie aan de nek een duidelijke verbetering van het oorsuizen11
meldden deze verbetering zes weken na afloop van de behandeling nog steeds11
Dat een behandeling aan de nek het oorsuizen kan verlichten, wijst op een functionele oorzaak. Dat het effect bij veel mensen weer afneemt, laat volgens ons zien dat de oorzaak niet was weggenomen. Passieve behandelingen nemen de spieren werk uit handen. Hangt het hoofd in het dagelijks leven nog steeds voor het lichaam, dan nemen ze daarna weer hetzelfde houdwerk over.
Middenoor
Buis van Eustachius en slikken: het oor ventileert mee
Het middenoor is een kleine, met lucht gevulde ruimte achter het trommelvlies. Het wordt vanuit de keel van lucht voorzien.
Vanuit de neuskeelholte loopt de oortrompet, ook buis van Eustachius genoemd, naar het middenoor. Normaal is ze gesloten. Bij slikken en gapen opent de spanner van het zachte gehemelte haar, waarvan de vezels aan haar wand aanhechten, en wordt de druk vereffend.
Hoeveel de spier daaraan bijdraagt, liet een proef bij twaalf apen in Pittsburgh zien. Na verlamming van de spier veranderden de mechanische eigenschappen van de buis van Eustachius meetbaar12.
Elke slok is ook een ventilatiemoment voor het middenoor.We slikken vele honderden tot duizend keer per dag. Hoe zuiver dit verloop is, bepaalt mee hoe goed het oor wordt geventileerd.
Tong en zacht gehemelte zijn via spieren met elkaar verbonden. Legt de tong zich bij het slikken tegen het gehemelte, dan spant en heft het zachte gehemelte zich, en de buis van Eustachius gaat open. Volgens ons lukt dat alleen voldoende als tong, zacht gehemelte en neusademhaling samenwerken. Bij mondademhaling en een tong die tegen de tanden drukt, ontbreekt deze trekkracht.
Een dof oor, druk of knakken bij het slikken zijn typische tekenen van een slecht beluchte buis van Eustachius. Volgens ons begint het patroon vaak vroeg. Bij kinderen toont het zich vaak als middenoorontsteking, vergrote keelamandel of terugkerende verkoudheid, later als druk op het oor, geluidsgevoeligheid, plotselinge doofheid of tinnitus. Deze stations worden in de regel los van elkaar behandeld en zelden als keten gezien. Getoetst is de keten als geheel niet, ze is ons model. Meer in het artikel Oordruk en drukvereffening.
De triade
Oorzaken van tinnitus: de gemeenschappelijke noemer
Kaak, nek en buis van Eustachius zijn drie wegen naar het oor. Volgens ons hebben ze een gemeenschappelijk vertrekpunt.
In het binnensysteem van neus, mond en keel verlopen ademhaling en slikken. Bij het slikken legt de tong zich vanuit de referentiepositie van de tong tegen het gehemelte, het zachte gehemelte heft zich, de buis van Eustachius gaat open.
Het buitensysteem van halswervelkolom en nekspieren draagt de hoofdbalans. Bij mondademhaling of een hoofd dat naar voren schuift, leveren kauw-, hals- en nekspieren vervangend werk.
Ademhaling, slikken en hoofdbalans lopen de klok rond en worden in de hersenstam aangestuurd, in de buurt van de gehoorkernen. Volgens ons ligt het vertrekpunt van tinnitus die al lang bestaat daarom in de regel in een verstoord samenspel van deze drie functies. Wij noemen het het triadisch functiecircuit. Het staat aan het begin van veel oorzakelijke ketens, en het oorsuizen kan daar een laat, goed hoorbaar schakel van zijn.
Een basisfunctie raakt uit balans
Vaak al in de kindertijd, met mondademhaling of een veranderd slikpatroon, later met een hoofd dat achter het beeldscherm naar voren schuift.
Spieren leveren vervangend werk
Kauwspieren klemmen, nekspieren houden het hoofd, de tong drukt tegen de tanden.
De meldingen veranderen
Vanuit kaak en nek komen veranderde signalen aan in de hersenstam, de buis van Eustachius gaat minder goed open.
De gehoorbaan rekent mee
In de gehoorkern verschuift het evenwicht, de eigen activiteit neemt toe.
De toon wordt hoorbaar
Stress, vermoeidheid of stilte versterken hem. Ze verklaren waarom hij zich juist nu laat horen.
Daarachter zit een eenvoudig principe. Spieren die niet in hun eigenlijke functie zijn ingebonden, verslappen of worden voor vreemde taken ingezet. Verlopen ademhaling, slikken en hoofdbalans in het dagelijks leven weer goed, dan wordt elke spiergroep voor haar eigen taak gebruikt en behoudt ze haar evenwichtige spanning. Dan kunnen ook de meldingen aan de hersenstam weer normaliseren.
Afwijkingen bij ademhaling, slikken en hoofdbalans komen zeer veel voor en krijgen bij het onderzoek van een langer bestaande tinnitus volgens ons te weinig aandacht. Wij beschouwen hun correctie als voorwaarde, omdat deze functies de omstandigheden bepalen waaronder kaak, nek, middenoor en gehoorbaan werken. Dat berust op onze klinische observatie, gecontroleerde studies daarover zijn er niet. De training schept daarmee de voorwaarde dat een tinnitus kan verbeteren, een belofte is dat niet.
Behandelingen
Tinnitus behandelen: de benaderingen op een rij
Wie al lang met tinnitus leeft, heeft vaak al het een en ander geprobeerd. De gangbare methoden hebben verschillende doelen.
Gedragstherapie, ontspanning, geluidsaanbod en hoortoestel zijn erop gericht beter met het geluid om te gaan, want angst en aandacht versterken het. Wat de toon in de gehoorbaan in stand houdt, is niet hun doel. Het best onderzocht is de cognitieve gedragstherapie. Een Cochrane-overzicht van 28 studies met 2.733 deelnemers vond een geringere belasting, bij een lage bewijskracht. Gegevens na zes en twaalf maanden ontbreken13.
minder in de tinnitusvragenlijst (0 tot 100) dan zonder behandeling, gemeten aan het eind van de therapie13
bedroeg het verschil met audiologische zorg, met andere actieve methoden 5,8 punten13
gelden als drempel vanaf waar een verschil klinisch relevant is. Beide vergelijkingen liggen daaronder13
Een steun bij het omgaan met het geluid, geen antwoord op de vraag waarom het blijft.Zo plaatsen wij gedragstherapie, ontspanning, geluidsaanbod en hoortoestel. Ze kunnen de belasting verminderen, bij het patroon erachter grijpen ze volgens ons niet aan.
De Amerikaanse richtlijn voor plotselinge doofheid raadt met een sterke aanbeveling af om doorbloedingsbevorderende en vaatactieve middelen routinematig voor te schrijven2. Voor een langer bestaande tinnitus zien wij daarvoor al helemaal geen basis. Een doorbloedingsstoornis verklaart in de regel niet waarom een geluid maanden en jaren blijft dat de gehoorbaan zelf in stand houdt.
Met de toon omgaan
- Gedragstherapie, ontspanning, geluidsaanbod, hoortoestel
- Doel: de belasting door het geluid verminderen
- Richt zich op waarneming en aandacht
Bij het patroon beginnen
- Training van ademhaling, slikken en hoofdbalans
- Doel: de functies weer fysiologisch afstellen
- Richt zich op kaak, tong, nek en ventilatie van het oor
Het een sluit het ander niet uit. Wie gedragstherapie volgt of een hoortoestel draagt, kan tegelijk trainen.
Training
Oefeningen bij tinnitus: het patroon trainen
Goede voornemens voor kaak en hoofd houden stand tot de aandacht ergens anders is. Dan keert het oude patroon terug. Een bewegingspatroon is een opgeslagen verloop, en dat verandert door herhaling. Onze aanpak is daarom het trainen van ademhaling, slikken en hoofdbalans in één gezamenlijk verloop.
De FaceFormer ligt in het mondvoorhof, achter de lippen en voor de tanden. De tongpunt ligt tegen het kleine bultje achter de bovenste snijtanden, je ademt door de neus, het hoofd is rechtop in balans.
Bij de basisoefening druk je de lippenwig met de lippen samen, bijt je kort met de kiezen op elkaar en slik je. Daarna staan de tanden weer licht uit elkaar.
Vanaf ongeveer week 6 komt de hoofdbalans-rotatie erbij. Je drukt de lippenwig samen en draait het hoofd met gestrekte nek langzaam opzij, bijt daar kort op elkaar, slikt en draait terug.
Voor de ventilatie van het middenoor is er de AirFlip, korte drukwisselingen met afgesloten neus. Of en wanneer hij bij je past, bespreek je het best met een praktijk.
- Vanaf dag 1
Basisoefening
Drie keer per dag een paar minuten met de FaceFormer ZERO, het aantal herhalingen bouw je week na week op.
- Vanaf ongeveer week 3
Trekoefening en nacht
De trekoefening komt erbij. ’s Nachts draag je de FaceFormer ZERO, zodra de basisoefening goed gaat.
- Na enkele weken
Overstap op de ONE
Overdag train je met de FaceFormer ONE. Die is even groot en heeft dezelfde vorm als de ZERO, alleen van steviger materiaal.
- Vanaf ongeveer week 6
Hoofdbalans
De hoofdbalans-rotatie betrekt de spieren erbij die het hoofd dragen.
- Over maanden
Het patroon verloopt vanzelf
Tot de nieuwe verlopen zonder nadenken gaan, rekent de oefenhandleiding op zes tot twaalf maanden.
Training is een leerproces en geen schakelaar. Ook als kaak, nek of de ventilatie van het middenoor al veranderen, kan de toon volgens ons nog langere tijd hoorbaar blijven, want de gehoorbaan houdt vast aan een aangeleerd patroon. Of en wanneer het geluid verandert, is niet te voorspellen. Een toon die gelijk blijft, zegt daarom op zich weinig over hoe ver je training al is.
Sommige gebruikers vertellen dat de toon zachter werd of naar de achtergrond verdween nadat ze maandenlang aan ademhaling, slikken en hoofdbalans hadden gewerkt. Dat zijn afzonderlijke gevallen en geen belofte. Ze laten wel zien dat het de moeite waard kan zijn om vol te houden.
De gratis FaceFormer-app begeleidt je bij de basisoefeningen, alle modules vind je op de oefenpagina’s. Let ook op kleine veranderingen, bijvoorbeeld of kaak en nek losser worden.
Dagelijks leven
Met tinnitus in het dagelijks leven
Tanden los van elkaar
Behalve bij kauwen en slikken raken de tanden elkaar niet. Betrap je jezelf op klemmen, laat de tanden dan los en leg de tongpunt tegen het gehemelte.
Lippen dicht, neus open
De lippen liggen ontspannen op elkaar, de lucht gaat via de neus.
Hoofd boven het lichaam
Stel je beeldscherm en stoel zo in dat je hoofd boven je lichaam in balans is.
Stilte niet afdwingen
In volledige stilte komt de toon sterker naar voren. Een zacht achtergrondgeluid kan ’s avonds ontlasten.
Voorgeschreven behandeling niet op eigen houtje stoppen
Een hoortoestel, splint of medicijnen op medisch advies verander je alleen in overleg met je arts of behandelaar. De training is daarmee te combineren.
Vragen
Veel gevraagd
Wat is tinnitus?
Tinnitus is een toon of geluid zonder externe geluidsbron, bijvoorbeeld een piep in het oor, ruisen, zoemen of brommen. In de regel hoort alleen de betrokkene het. Bestaat het langer dan drie maanden, dan spreekt men van chronische tinnitus. Wereldwijd heeft ongeveer één op de zeven volwassenen er een of andere vorm van.
Wat zijn de oorzaken van tinnitus?
Veelvoorkomende uitlokkers zijn lawaai, slechthorendheid, ontstekingen of een plotseling gehoorverlies. In stand gehouden wordt het geluid in de gehoorbaan van de hersenen. Veel mensen met tinnitus kunnen de toon via kaak en nek veranderen. Volgens ons ligt het uitgangspunt van een langer bestaande tinnitus in de regel in een verstoord samenspel van ademhaling, slikken en hoofdbalans.
Kan tinnitus van de kaak komen?
Het kaakgewricht zit direct voor de gehoorgang, en dezelfde zenuwtak verzorgt kauwspieren, de opener van de buis van Eustachius en een spier in het middenoor. Mensen met CMD hebben duidelijk vaker tinnitus. Verandert het geluid bij het op elkaar bijten, dan wijst dat op deze verbinding.
Kan tinnitus van de nek komen?
De zenuwen van de bovenste nek melden aan dezelfde hersenstam waarin de gehoorbaan geschakeld is. Mensen met tinnitus melden vaker nekklachten, en behandelingen van de nek konden in studies het oorsuizen verlichten. Volgens ons speelt de hoofdbalans daarbij een centrale rol.
Wanneer moet ik met tinnitus naar een arts?
Snel, als het geluid plotseling optreedt en je tegelijk slechter hoort, als het in het ritme van je hartslag bonst, als er hevige duizeligheid of neurologische uitval bij komt, of na een knal of ongeval. Bij plotseling gehoorverlies tellen de eerste twee weken. Over medicijnen beslist de artsenpraktijk.
Gaat tinnitus weer weg?
Een nieuw opgetreden oorgeluid kan vanzelf zachter worden of verdwijnen, maar niemand kan dat toezeggen. Wat je kunt beïnvloeden, zijn de omstandigheden waaronder de gehoorbaan werkt. Daartoe behoren volgens ons de signalen uit kaak en nek en de beluchting van het middenoor, dus ademhaling, slikken en hoofdbalans.
Welke oefeningen zijn er bij tinnitus?
Bij de FaceFormer-training oefen je ademhaling, slikken en hoofdbalans in één verloop, te beginnen met de basisoefening. Vanaf ongeveer week 6 komt de hoofdbalans-rotatie voor hals en nek erbij. Voor de beluchting van het middenoor is er de AirFlip, die je het best met een praktijk afstemt.
Is stress de oorzaak van tinnitus?
Stress kan tinnitus versterken en verklaren waarom hij in belastende periodes luider wordt. Als enige oorzaak zien we stress niet, anders zou ieder mens onder stress een oorgeluid hebben. Volgens ons treft stress de plek die toch al belast is.
Sinds ik train, is mijn tinnitus luider. Moet ik doorgaan?
Dat komt in het begin voor en is meestal geen slecht teken. De training zet patronen om die vaak al sinds de kindertijd bestaan: hoofdbalans, kaakhouding, spierspanning in de nek, drukvereffening. In de eerste weken reageert het systeem daarop. Sommigen voelen spierpijn in de nek of het achterhoofd, anderen horen hun oorsuizen tijdelijk duidelijker. Verminder dan de belasting: alleen de basisoefening met 8 herhalingen, elke dag één meer tot 20, pas daarna de trekoefeningen en de nacht erbij. Let op een zuivere uitvoering in plaats van kracht. Wordt het geluid plotseling duidelijk sterker of komen er verminderd gehoor of duizeligheid bij, laat het dan op korte termijn onderzoeken door een arts.
Meer over dit onderwerp
Meer artikelen uit de kennisbank
Alle onderwerpen in een overzicht
Ervaringen met dit onderwerp
Hoe verder
Bronnen
- Jarach CM, Lugo A, Scala M et al. (2022). Global Prevalence and Incidence of Tinnitus: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Neurology 79(9):888-900. PMID 35939312. Bron
- Chandrasekhar SS, Tsai Do BS, Schwartz SR et al. (2019). Clinical Practice Guideline: Sudden Hearing Loss (Update). Otolaryngology Head and Neck Surgery 161(1 Suppl):S1-S45. PMID 31369359. Bron
- Zenner HP (1998). Eine Systematik für Entstehungsmechanismen von Tinnitus. HNO 46(8):699-704. PMID 9773325. Bron
- Wu C, Stefanescu RA, Martel DT, Shore SE (2016). Tinnitus: Maladaptive auditory-somatosensory plasticity. Hearing Research 334:20-29. PMID 26074307. Bron
- Levine RA (1999). Somatic (craniocervical) tinnitus and the dorsal cochlear nucleus hypothesis. American Journal of Otolaryngology 20(6):351-362. PMID 10609479. Bron
- Sanchez TG, Guerra GC, Lorenzi MC, Brandão AL, Bento RF (2002). The influence of voluntary muscle contractions upon the onset and modulation of tinnitus. Audiology and Neuro-Otology 7(6):370-375. PMID 12401968. Bron
- Buergers R, Kleinjung T, Behr M, Vielsmeier V (2014). Is there a link between tinnitus and temporomandibular disorders? Journal of Prosthetic Dentistry 111(3):222-227. PMID 24286640. Bron
- Skog C, Fjellner J, Ekberg E, Häggman-Henrikson B (2019). Tinnitus as a comorbidity to temporomandibular disorders: A systematic review. Journal of Oral Rehabilitation 46(1):87-99. PMID 30126027. Bron
- van der Wal A, Michiels S, Van de Heyning P et al. (2022). Reduction of Somatic Tinnitus Severity is Mediated by Improvement of Temporomandibular Disorders. Otology and Neurotology 43(3):e309-e315. PMID 35020685. Bron
- Bousema EJ, Koops EA, van Dijk P, Dijkstra PU (2018). Association Between Subjective Tinnitus and Cervical Spine or Temporomandibular Disorders: A Systematic Review. Trends in Hearing 22:2331216518800640. PMID 30269683. Bron
- Michiels S, Van de Heyning P, Truijen S, Hallemans A, De Hertogh W (2016). Does multi-modal cervical physical therapy improve tinnitus in patients with cervicogenic somatic tinnitus? Manual Therapy 26:125-131. PMID 27592038. Bron
- Ghadiali SN, Swarts JD, Doyle WJ (2003). Effect of tensor veli palatini muscle paralysis on eustachian tube mechanics. Annals of Otology, Rhinology and Laryngology 112(8):704-711. PMID 12940669. Bron
- Fuller T, Cima R, Langguth B, Mazurek B, Vlaeyen JW, Hoare DJ (2020). Cognitive behavioural therapy for tinnitus. Cochrane Database of Systematic Reviews 1:CD012614. PMID 31912887. Bron
Aan de slag
Klaar voor de training?
De gratis FaceFormer-app begeleidt de basisoefeningen, telt mee en herinnert je aan de sessies. Desgewenst begeleidt een praktijk uit het behandelaarsoverzicht je.
FaceFormer ZERO + ONE
Beide materiaalhardheden voor de start, dag en nacht. De set voor volwassenen.
FaceFormer ZERO
De zachtere FaceFormer voor de start, voor kinderen en voor de nacht.
FaceFormer ZERO kinderset
ZERO met hygiënebox, pluchen tasje en succesboekje met stempel.
De FaceFormer-training is erop gericht de basisfuncties ademhaling, slikken en hoofdbalans met mondsluiting en referentiepositie van de tong weer fysiologisch af te stellen, en schept daarmee de voorwaarde waardoor klachten kunnen verbeteren. Het vervangt geen onderzoek door een arts. Behandelaars bij jou in de buurt vind je in het behandelaarsoverzicht.
