Chrypka i problemy z głosem: fałdy głosowe, napięcie krtani i oddychanie

Artykuł fachowy: głos

Chrypka?Gdy oddech i krtań nie współpracują

Głos robi się szorstki, załamuje się albo męczy się po długim dniu? Tutaj dowiesz się, jak fałdy głosowe i nasada kształtują dźwięk, skąd bierze się chrypka, kiedy wymaga wizyty u laryngologa i dlaczego oddychanie, równowaga głowy i napięcie krtani są naszym zdaniem podstawą wytrzymałego głosu.

Znasz to?

Głos słabnie, choć wcale nie jesteś przeziębiony?

Co dotyczy ciebie?

Dotknij tego, co cię dotyczy.

Jeśli pasuje kilka punktów, warto przyjrzeć się, jak powstaje twój głos i co go niesie. Częsta chrypka bez infekcji wiąże się naszym zdaniem z reguły z tym, jak oddychasz, jak zrównoważona jest twoja głowa i ile napięcia musi utrzymywać twoja krtań. Te wzorce można trenować.

Kiedy iść do laryngologaCo robi napięcie krtani
To nie zastępuje badania. Pokazuje ci tylko, gdzie w tym artykule możesz czytać dalej.

Najważniejsze w skrócie

  • Głos powstaje w fałdach głosowych w krtani. Wydychane powietrze wprawia je w drgania, a gardło, jama ustna i nos jako nasada kształtują z tego głoski i barwę dźwięku.
  • Chrypka po przeziębieniu lub głośnym wieczorze z reguły mija po kilku dniach. Jeśli utrzymuje się dłużej niż trzy tygodnie, krtań powinien obejrzeć laryngolog.
  • Jeśli chrypka wraca bez infekcji, głos naszym zdaniem z reguły pracuje nieekonomicznie. Oddychanie, równowaga głowy i napięcie krtani tworzą jego podstawę, a tę podstawę można trenować.

Film

Chrypka: co robić, gdy głos słabnie?

Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.

Fałdy głosowe

Struny głosowe czy fałdy głosowe? Tak powstaje dźwięk

Wszyscy mówią o strunach głosowych. Ściśle biorąc, więzadła głosowe są tylko częścią tego, co drga w krtani.

Do mówienia potrzebujesz powietrza. Przy wydechu płynie ono z płuc przez tchawicę do krtani. Tam naprzeciw siebie leżą dwie fałdy, fałdy głosowe. Powietrze wprawia je w drgania, wiele razy na sekundę uderzają o siebie i znów się otwierają. Tak powstaje dźwięk.

Fałd głosowyCała drgająca fałda w krtani, w środku mięsień
Więzadło głosoweElastyczna warstwa kolagenu nad mięśniem, drga jak struna
Błona śluzowaWilgotna powłoka, dzięki której wszystko pozostaje śliskie

Zasada przypomina strunę gitary. Im mocniej jest napięta, tym wyżej brzmi dźwięk. Fałdy głosowe są napinane, rozciągane i zbliżane do siebie przez małe mięśnie w krtani. Nerwy tych mięśni są odgałęzieniami nerwu błędnego, więcej o nim w artykule Stymulacja nerwu błędnego. Aby drgania przychodziły łatwo, błona śluzowa nie może wysychać.

Dźwięk powstaje w krtani. Niesie go oddech.Bez równomiernego strumienia powietrza fałdy głosowe nie drgają ekonomicznie. Dlatego praca nad głosem zaczyna się od oddechu.

Nasada

Od dźwięku do mowy: nasada

Sam dźwięk z krtani brzmi jak brzęczenie. Zrozumiały staje się dopiero w przestrzeniach nad nią.

Te przestrzenie określa się wspólnym pojęciem nasady (traktu głosowego). Chodzi o gardło, jamę ustną i nos. Tu z tonu powstaje A lub I, M lub L. Język, podniebienie miękkie, wargi i żuchwa zmieniają kształt tych przestrzeni w ułamkach sekundy, głoska po głosce i słowo po słowie.

Gardło

Łączy krtań, jamę ustną i nos. Jego szerokość współdecyduje o tym, jak pełnie brzmi głos.

Język

Kształtuje wszystkie samogłoski i dużą część spółgłosek, wychodząc z pozycji referencyjnej języka.

Podniebienie miękkie

Otwiera drogę do nosa dla M, N i NG i zamyka ją dla pozostałych głosek.

Wargi

Tworzą B, P, M, F i W oraz zaokrąglają samogłoski O i U.

Nasada jest jednocześnie przestrzenią rezonansową, podobną do pudła gitary. Wzmacnia określone składowe dźwięku i nadaje głosowi barwę. Język, żuchwa i krtań są połączone przez kość gnykową. Naszym zdaniem zmieniona pozycja referencyjna języka wpływa więc aż na krtań. Gdzie powinien leżeć język, wyjaśnia artykuł o pozycji referencyjnej języka.

Przyczyny

Chrypka: ostra, częsta lub przewlekła

Prawie każdy miał już kiedyś chrypkę, po przeziębieniu, koncercie albo wieczorze na stadionie. Decydujące jest, jak długo trwa i jak często wraca.

Przy infekcji wirusy drażnią błonę śluzową gardła i krtani. Obrzęka ona, fałdy głosowe drgają z trudem, głos staje się szorstki albo całkiem zanika. Takie ostre stany z reguły mijają po kilku dniach. Inaczej jest, gdy głos bez infekcji wielokrotnie słabnie, po pracy, wieczorem lub po dłuższym mówieniu. Wtedy specjaliści mówią o czynnościowym zaburzeniu głosu.

prawie 1/3populacji

ma według amerykańskich wytycznych laryngologicznych w którymś momencie życia zaburzenie głosu1

57,7%

ankietowanych nauczycieli miało już kiedyś zaburzenie głosu, w pozostałej populacji było to 28,8%. Ankietę przeprowadzono wśród 2531 osób w stanach Iowa i Utah2

11,0%

nauczycieli miało zaburzenie głosu w momencie ankiety, wobec 6,2% pozostałych ankietowanych2

Nauczyciele, sprzedawcy, osoby pracujące przy telefonie lub na scenie mówią często godzinami, wbrew hałasowi i bez przerwy. Jeśli głos jest przeciążany przez lata, na fałdach głosowych mogą tworzyć się zgrubienia, guzki głosowe. U dzieci, które dużo i głośno krzyczą, nazywa się je guzkami krzykaczy.

Cierpi też błona śluzowa. Przy długim mówieniu i przy oddychaniu przez usta cienka warstwa wilgoci na fałdach głosowych wysycha. Drgają one z trudem, a głos traci brzmienie.

W wielu zawodach mówienie jest najważniejszym narzędziem.
W wielu zawodach mówienie jest najważniejszym narzędziem.

Diagnostyka

Chrypka dłużej niż trzy tygodnie? Wtedy do laryngologa

Fałdów głosowych nie widać z zewnątrz. Czy są zdrowe, pokazuje dopiero zajrzenie do krtani.

Jeśli chrypka utrzymuje się dłużej niż trzy tygodnie, zleć badanie krtani laryngologowi. Ogląda się ją tam za pomocą lusterka lub kamery. Często nie znajduje się nic groźnego, badanie jest jednak ważne, bo guzki, polipy, porażenie albo rzadko nowotwór wymagają osobnego leczenia. Amerykańskie wytyczne laryngologiczne zalecają laryngoskopię najpóźniej po czterech tygodniach, a przy sygnałach ostrzegawczych bez czekania1.

Duszność

Świszczący oddech lub duszność razem z chrypką

Guzek na szyi

Wyczuwalny obrzęk na szyi, który nie ustępuje

Po zabiegach

Chrypka po operacji głowy, szyi lub klatki piersiowej albo po wentylacji mechanicznej

Palenie

Kto pali lub długo palił, powinien wcześniej zlecić zbadanie chrypki

Głos jako zawód

Kto zawodowo polega na głosie, nie czeka trzech tygodni

Jeśli laryngolog nie stwierdzi zmian chorobowych na fałdach głosowych, głos naszym zdaniem z reguły pracuje nieekonomicznie. Właśnie tu zaczyna się trening funkcji podstawowych. Można go łączyć z terapią głosu. Zaleconego leczenia nie przerywaj na własną rękę, zmiany omawiaj ze swoim gabinetem.

Czynnościowe zaburzenie głosu

Za słaby lub zbyt ściśnięty: nieekonomiczny głos

Przy czynnościowym zaburzeniu głosu fałdy głosowe są zdrowe. Zaburzony jest sposób, w jaki są używane.

Aby dźwięk powstawał bez wysiłku, krtań potrzebuje stabilnego, ale nie usztywnionego położenia wyjściowego. Wtedy wystarcza niewielkie ciśnienie oddechowe, a fałdy głosowe drgają swobodnie. Gdy współdziałanie traci równowagę, głos przechyla się w jedną z dwóch stron. Obie kosztują siłę i przy dużej ilości mówienia prowadzą do chrypki i zmęczenia głosu, w skrajnym przypadku do bezgłosu.

Za słaby

  • Cichy, mało siły głosu
  • Prawie brak zmian między wysokimi a niskimi tonami
  • Chuchający, powietrze słyszalnie ucieka
  • Musisz się wysilać, żeby cię słyszano

Zbyt ściśnięty

  • Duży docisk, szyja widocznie pracuje
  • Jasny i wysilony, głos siedzi ciasno
  • Częste odchrząkiwanie, uczucie guli w gardle
  • Po dłuższym mówieniu szorstki i zmęczony

Ekonomiczny głos leży pośrodku. W pracy nad głosem nazywa się go głosem osadzonym: pełnym, nośnym i bez ściskania. Powstaje, gdy strumień oddechu, napięcie krtani i napięcie ciała do siebie pasują. O tym mówią kolejne rozdziały.

Funkcja podstawowa: oddychanie

Głos potrzebuje nośnego oddechu

Dźwięk powstaje przy wydechu. Dlatego to, jak powietrze dostaje się do płuc i jak znów z nich wypływa, kształtuje brzmienie.

Najważniejszym mięśniem oddechowym jest przepona, płaska płyta mięśniowa rozpięta poprzecznie pod płucami. Przy wdechu obniża się, a powłoki brzuszne lekko uwypuklają się do przodu. Przy wydechu znów się unosi, a powietrze równomiernie przepływa przez krtań. Jak przepona i dno miednicy ze sobą współpracują, opisuje artykuł Trening dna miednicy.

Podczas mówienia między dwoma zdaniami szybko dobierasz powietrza, czasem także przez usta, w dłuższych przerwach spokojnie przez nos. Kto natomiast oddycha wysoko w klatkę piersiową i unosi ramiona, przenosi naszym zdaniem pracę na mięśnie szyi, a krtań znajduje się pod napięciem.

Dłoń na brzuchu: przy wdechu przepona się obniża, a powłoki brzuszne lekko unoszą.
Dłoń na brzuchu: przy wdechu przepona się obniża, a powłoki brzuszne lekko unoszą.

Liczy się też droga powietrza. Nos ogrzewa i nawilża wdychane powietrze. Jeśli płynie ono przez otwarte usta, wysusza powierzchnię fałdów głosowych. Zespół badawczy w USA poprosił zdrowe kobiety, by przez kwadrans oddychały ustami lub nosem, a następnie zmierzył, jakiego ciśnienia powietrza potrzebują fałdy głosowe, by wejść w drgania.

15minut

oddychania przez usta wystarczyło, by to ciśnienie progowe fonacji wzrosło u 20 zdrowych kobiet. Po oddychaniu przez nos spadło3

7 na 10kobiet

odczuwało mówienie po oddychaniu przez nos jako łatwiejsze. Po oddychaniu przez usta 6 na 10 odczuwało je jako bardziej męczące3

38osób

wzięło udział w badaniu uzupełniającym. U tych, które miały skłonność do zmęczenia głosu, ciśnienie progowe po oddychaniu przez usta wzrosło bardziej niż u pozostałych4

Oddychanie przez usta jest naszym zdaniem niedocenianym czynnikiem przy częstej chrypce, zwłaszcza w nocy, gdy trwa godzinami. Jak powstaje suchość w ustach rano, wyjaśnia artykuł o suchości w ustach. Dlaczego plaster na wargach niewiele zmienia we wzorcu oddychania, opisujemy w artykule o mouth tapingu.

Funkcja podstawowa: równowaga głowy

Krtań zależy od równowagi głowy

Krtań nie jest osadzona na stałe na kości. Wisi w sieci mięśni, która sięga od czaszki do mostka.

U góry krtań jest zawieszona na kości gnykowej. To jedyna kość w ciele, która nie styka się z żadną inną kością. Mięśnie łączą ją z żuchwą, językiem i podstawą czaszki, inne ciągną w dół do mostka i łopatki. Między tymi naciągami ustala się położenie krtani.

Gdy głowa balansuje nad ciałem, naciągi się równoważą. Gdy wysuwa się do przodu, na przykład przy ekranie lub przy patrzeniu w telefon, linie naciągu w przedniej części szyi się zmieniają. Naszym zdaniem przesuwa się przez to położenie wyjściowe kości gnykowej i krtani, a fałdy głosowe pracują przy zmienionym napięciu. Więcej o równowadze głowy w artykule o karku i plecach.

Czaszka, kręgosłup szyjny i mięśnie szyi w modelu 3D. Mięśnie, które utrzymują głowę w równowadze, przebiegają tuż przy krtani.
Czaszka, kręgosłup szyjny i mięśnie szyi w modelu 3D. Mięśnie, które utrzymują głowę w równowadze, przebiegają tuż przy krtani.

Pomiary potwierdzają ten związek. U 25 nauczycielek z utrzymującymi się dolegliwościami głosu wysunięta do przodu głowa, wysoko położona kość gnykowa i napięte mięśnie pod brodą należały do najsilniejszych wskaźników słabego głosu5. Praca przeglądowa obejmująca osiem badań z udziałem 303 nauczycieli wykazała konsekwentnie wysuniętą do przodu głowę wraz ze zwiększonym napięciem mięśni krtani i kości gnykowej6.

Takie dane pokazują związek, nie kierunek.Naszym zdaniem równowaga głowy stoi na początku tego łańcucha.

Spróbuj sam: powiedz głośno „Dzień dobry”, raz z mocno wysuniętą głową, a raz z wyprostowaną. Co zauważasz?

Napięcie krtani

Gdy krtań ucieka do góry

Podczas mówienia krtań nieustannie trochę się porusza, sterowana przez mięśnie powyżej i poniżej kości gnykowej. Ta ruchomość ustawia fałdy głosowe.

Animacja prowadzi od dna jamy ustnej do krtani. U góry krtań wisi na kości gnykowej, poniżej długie, płaskie mięśnie biegną do mostka. Gdy obie strony pracują w równowadze, krtań pozostaje ruchoma, a głos swobodny.

Przy zaburzeniu głosu z powodu napięcia mięśni, w języku fachowym dysfonii mięśniowo-napięciowej, ta równowaga jest przesunięta. Krtań podczas mówienia jest ciągnięta do góry, a mięśnie wokół niej trzymają ją sztywno, zamiast precyzyjnie sterować.

Animacja 3D od dna jamy ustnej do krtani. Na czerwono zaznaczono mięśnie, które utrzymują kość gnykową i krtań.
10 i 10osób

prześwietlono podczas wydawania dźwięku. Przy dysfonii mięśniowo-napięciowej kość gnykowa i krtań znajdowały się wyraźnie wyżej niż w grupie porównawczej bez zaburzenia głosu7

13 i 13osób

zbadano ultrasonograficznie. Przy dysfonii mięśniowo-napięciowej kość gnykowa i chrząstka tarczowata przemieszczały się podczas wydawania dźwięku dalej, a im dalej przemieszczała się krtań, tym bardziej męczące było mówienie8

  1. Wzorzec odbiega od normy

    Oddychanie przez usta, nisko położony język lub wysunięta do przodu głowa zmieniają położenie wyjściowe w szyi.

  2. Organizm kompensuje

    Mięśnie szyi i mięśnie przy kości gnykowej przejmują pracę podtrzymującą. Układ nerwowy zapamiętuje tę kompensację jako nawykowy wzorzec.

  3. Krtań traci swobodę ruchu

    Znajduje się wyżej, fałdy głosowe pracują pod naciskiem, błona śluzowa szybciej wysycha.

  4. Głos daje o sobie znać

    Chrypka wieczorem, odchrząkiwanie, uczucie guli i zmęczenie głosu. Kiedy i jak mocno, zależy od stopnia, czasu trwania i obciążenia.

Ten łańcuch stoi naszym zdaniem na początku wielu problemów z głosem bez nieprawidłowości w badaniu. Mięśnie włączone w swoją funkcję są używane i zachowują zrównoważone napięcie. Mięśnie, które muszą stale kompensować, w jednym miejscu się napinają, a w innym wiotczeją. Gdy funkcja w codzienności znów przebiega prawidłowo, praca rozkłada się na nowo.

Napięcie ciała

Wyprostowany, nie ściśnięty

W filmie Dr. Berndsen wyjaśnia, dlaczego podczas mówienia najchętniej stoi. Na stojąco ciało łatwiej znajduje nośne napięcie podstawowe.

Napięcie ciała nie oznacza usztywnienia się. Kto ściąga ramiona do tyłu, jak dawniej rozumiano „stój prosto”, napina kark i klatkę piersiową, a szyja pracuje razem z nimi. Chodzi o swobodne wyprostowanie, przy którym głowa balansuje nad ciałem.

Wtedy mięśnie pochyłe mogą spełniać swoje zadanie. Biegną od kręgosłupa szyjnego do pierwszego i drugiego żebra i przy wdechu unoszą górną część klatki piersiowej. Gdy głowa jest wysunięta do przodu, pracują naszym zdaniem głównie jako mięśnie podtrzymujące, a oddechowi brakuje miejsca.

Wyprostowana sylwetka z profilu: głowa balansuje nad ciałem, kark jest długi, ramiona swobodnie opuszczone.
Wyprostowana sylwetka z profilu: głowa balansuje nad ciałem, kark jest długi, ramiona swobodnie opuszczone.

Jak namiot z linkami odciągowymi

Namiot stoi dobrze, gdy wszystkie linki ciągną równomiernie. Jeśli jedna ciągnie za mocno, tropik się wykrzywia. Podobnie widzimy szyję i krtań. Gdy głowa przechyla się do przodu, poszczególne mięśnie muszą trzymać, a fałdy głosowe to odczuwają.

Nośny głos nie jest wysiłkiem siłowym.Powstaje, gdy oddech, równowaga głowy i krtań ze sobą współpracują. Wtedy potrzebuje niewiele nacisku, a mimo to niesie.

Trening

Terapia głosu i trening funkcji podstawowych

Przy czynnościowych zaburzeniach głosu terapia głosu w gabinetach logopedycznych należy do uznanych metod. Łączy ćwiczenia głosowe z pracą nad oddechem, postawą i higieną głosu. Przegląd Cochrane wykazał w trzech badaniach randomizowanych, że takie połączenie poprawia funkcję głosu w porównaniu z brakiem leczenia, w jednym badaniu przez co najmniej 14 tygodni9.

Nasze podejście zaczyna o poziom głębiej i trenuje funkcje podstawowe, oddychanie, połykanie i równowagę głowy, we wspólnej sekwencji. Dr. Berndsen regularnie stosuje trening przy nawracającej chrypce bez zmian organicznych i opisuje pacjentów, których głos zmienił się przy tym bardziej, niż się spodziewali. To doświadczenie z praktyki, a nie obietnica. Badań nad FaceFormerem przy chrypce nie ma. Oznacza to, że związek ten nie został sprawdzony, a nie, że nie istnieje.

W ćwiczeniu podstawowym FaceFormer leży w przedsionku jamy ustnej, za wargami i przed zębami. Czubek języka leży w punkcie referencyjnym za górnymi siekaczami, głowa jest wyprostowana. Ściskasz klin wargowy, krótko zagryzasz i połykasz. Jak przy tym współpracują kość gnykowa i krtań, opisuje artykuł o połykaniu.

Mniej więcej od 6. tygodnia dochodzi ćwiczenie oddechowe. Przez sześć sekund wdychasz powietrze nosem, krótko wstrzymujesz oddech, zagryzasz i połykasz, a potem przez sześć sekund wydychasz. Pauzę oddechową wydłużasz małymi krokami.

Animacja 3D do ćwiczenia oddechowego: sześć sekund wdechu przez nos, sześć sekund wydechu.
  1. Od 1. dnia

    Ćwiczenie podstawowe

    Trzy razy dziennie po kilka minut z FaceFormer ZERO.

  2. Mniej więcej od 3. tygodnia

    Ćwiczenie z pociąganiem i noc

    Dochodzi ćwiczenie z pociąganiem, w nocy nosisz ZERO.

  3. Po kilku tygodniach

    Przejście na ONE

    W ciągu dnia używasz ONE. Ma taki sam rozmiar jak ZERO, tylko jest z twardszego materiału.

  4. Mniej więcej od 6. tygodnia

    Ćwiczenie oddechowe

    Spokojne oddychanie przez nos z wydłużającymi się pauzami oddechowymi.

  5. Dla zaawansowanych

    Rotacja z równowagą głowy i oddychaniem

    Oddychanie i równowaga głowy w jednym przebiegu, najlepiej w porozumieniu z gabinetem.

  6. Przez miesiące

    Wzorzec działa samoczynnie

    Podręcznik ćwiczeń zakłada od sześciu do dwunastu miesięcy.

Bezpłatna aplikacja FaceFormer prowadzi przez ćwiczenia podstawowe, wszystkie moduły znajdziesz na stronach z ćwiczeniami, w tym rotację z równowagą głowy i oddychaniem. Przy ostrym stanie zapalnym w jamie ustnej, gardle lub krtani robisz przerwę, aż minie. Trening można łączyć z terapią głosu.

Codzienność

Odciążyć głos w codzienności

Jeśli głos jest nadwyrężony po infekcji lub długim dniu, pomaga przede wszystkim oszczędzanie go. Przy nawracającej chrypce samo oszczędzanie naszym zdaniem nie wystarcza. Do jednej rozpowszechnionej rady należy przy tym podchodzić ostrożnie: do szeptania. W badaniu 100 osób z dolegliwościami głosu krtań obserwowano kamerą podczas normalnego mówienia i podczas szeptania.

69%

napinało podczas szeptania obszar nad fałdami głosowymi mocniej niż przy normalnym mówieniu. U 18% nic się nie zmieniło, u 13% napięcie było mniejsze10

01

Cicho zamiast szeptem

Mów niewiele, spokojnym, normalnym głosem. Szeptanie nie u wszystkich odciąża krtań, u wielu osób bardziej ją obciąża.

02

Pić wystarczająco dużo

Woda utrzymuje wilgotność błony śluzowej. Praca przeglądowa wykazała lepsze parametry głosu po wypiciu wody i gorsze przy niedoborze płynów11.

03

Oddychaj przez nos

Wargi swobodnie złączone, język w pozycji referencyjnej. W przerwach w mówieniu powietrze napływa przez nos.

04

Planować przerwy

Kto dużo mówi, daje głosowi od czasu do czasu odpocząć, zwłaszcza w długie dni lekcji lub rozmów telefonicznych.

05

Oszczędnie z odchrząkiwaniem

Częste odchrząkiwanie obciąża fałdy głosowe. Łyk wody lub świadome połknięcie często łagodniej usuwa to uczucie.

06

Głowa nad tułowiem

Ustaw ekran, pulpit i siedzisko tak, aby twoja głowa była w równowadze i nie wysuwała się do przodu.

Pytania

Często zadawane pytania

Co pomaga przy chrypce?

Przy infekcji przede wszystkim oszczędzanie głosu. Mów mało, spokojnym, normalnym głosem, pij wystarczająco dużo i oddychaj przez nos. Szeptanie nie jest oszczędzaniem, u wielu osób mocniej napina krtań. Jeśli chrypka wielokrotnie wraca bez infekcji, oszczędzanie naszym zdaniem nie wystarcza, ponieważ wtedy głos pracuje z reguły nieekonomicznie. Terapia głosu ma na to dowody, a trening funkcji podstawowych, czyli oddychania, połykania i równowagi głowy, zaczyna o poziom głębiej.

Kiedy z chrypką powinienem iść do lekarza?

Gdy utrzymuje się dłużej niż trzy tygodnie. Bez czekania trzeba ją zbadać przy duszności lub świszczącym oddechu, przy guzku na szyi, po operacji lub wentylacji mechanicznej, jeśli palisz lub paliłeś oraz jeśli zawodowo polegasz na swoim głosie.

Czym jest czynnościowe zaburzenie głosu?

To zaburzenie głosu, przy którym same fałdy głosowe są zdrowe. Zaburzony jest sposób ich używania. Głos jest wtedy zbyt słaby i chuchający albo zbyt ściśnięty, szybko się męczy i przy dużej ilości mówienia robi się zachrypnięty. Naszym zdaniem decydującą rolę odgrywają przy tym oddychanie, równowaga głowy i napięcie wokół krtani.

Struny głosowe czy fałdy głosowe: co jest poprawne?

Istnieje jedno i drugie. Fałd głosowy to cała drgająca fałda w krtani, w środku mięsień. Więzadło głosowe to elastyczna warstwa kolagenu nad nim, a na wszystkim leży błona śluzowa. Potocznie mówi się „struny głosowe” i ma się na myśli fałdy głosowe.

Dlaczego często mam chrypkę, choć nie jestem przeziębiony?

Jeśli laryngolog nie stwierdził zmian chorobowych, głos naszym zdaniem z reguły pracuje nieekonomicznie. Częste przyczyny to dużo mówienia bez przerw, oddychanie przez usta, które wysusza błonę śluzową, wysunięta do przodu głowa i krtań, która podczas mówienia jest usztywniona. Te wzorce można trenować.

Czy oddychanie przez usta może powodować chrypkę?

Może się do niej przyczyniać. W badaniu z udziałem 20 zdrowych kobiet po 15 minutach oddychania przez usta wzrosło ciśnienie powietrza, którego fałdy głosowe potrzebują do wprawienia się w drgania, a po oddychaniu przez nos spadło. W nocy, gdy oddychanie przez usta trwa godzinami, ma to naszym zdaniem szczególne znaczenie.

Jaką rolę odgrywa równowaga głowy dla głosu?

Krtań jest zawieszona na kości gnykowej, która z kolei jest zawieszona w pasmach mięśni między czaszką, żuchwą a mostkiem. Gdy głowa wysuwa się do przodu, te linie naciągu się zmieniają. U nauczycieli z dolegliwościami głosu wysunięta do przodu głowa należała do cech, które wiązały się ze słabszym głosem.

Czy przy chrypce mogę trenować z FaceFormer?

Przy częstej chrypce bez zmian chorobowych trenujesz z FaceFormer funkcje podstawowe: oddychanie, połykanie i równowagę głowy, na których opiera się głos. Przy ostrym stanie zapalnym w jamie ustnej, gardle lub krtani robisz przerwę, aż minie. Badań dotyczących FaceFormer przy zaburzeniach głosu nie ma. Terapię głosu można łączyć z treningiem.

Więcej na ten temat

Kolejne artykuły z bazy wiedzy

Przegląd wszystkich tematów

Co dalej

Dr. Klaus-Jürgen Berndsen
Dr. Klaus-Jürgen BerndsenTwórca terapii FaceFormer. Podstawa merytoryczna: książka „Trust the Triad”. Stan: wrzesień 2026.

Źródła

  1. Stachler RJ, Francis DO, Schwartz SR et al. (2018). Clinical Practice Guideline: Hoarseness (Dysphonia) (Update). Otolaryngology Head and Neck Surgery 158(1_suppl):S1-S42. PMID 29494321. Źródło
  2. Roy N, Merrill RM, Thibeault S, Parsa RA, Gray SD, Smith EM (2004). Prevalence of voice disorders in teachers and the general population. Journal of Speech, Language, and Hearing Research 47(2):281-293. PMID 15157130. Źródło
  3. Sivasankar M, Fisher KV (2002). Oral breathing increases Pth and vocal effort by superficial drying of vocal fold mucosa. Journal of Voice 16(2):172-181. PMID 12150370. Źródło
  4. Sivasankar M, Fisher KV (2003). Oral breathing challenge in participants with vocal attrition. Journal of Speech, Language, and Hearing Research 46(6):1416-1427. PMID 14700365. Źródło
  5. Kooijman PG, de Jong FI, Oudes MJ, Huinck W, van Acht H, Graamans K (2005). Muscular tension and body posture in relation to voice handicap and voice quality in teachers with persistent voice complaints. Folia Phoniatrica et Logopaedica 57(3):134-147. PMID 15914997. Źródło
  6. Franzone R, Petrigna L, Signorelli D, Musumeci G (2024). The Relationship between Posture and Muscle Tensive Dysphonia in Teachers: A Systematic Scoping Review. Journal of Functional Morphology and Kinesiology 9(2):60. PMID 38651418. Źródło
  7. Lowell SY, Kelley RT, Colton RH, Smith PB, Portnoy JE (2012). Position of the hyoid and larynx in people with muscle tension dysphonia. The Laryngoscope 122(2):370-377. PMID 22252849. Źródło
  8. Freedman-Doan A, Pereyra Maldonado L, Lowell SY (2024). Hyolaryngeal Kinematics in Primary Muscle Tension Dysphonia Determined by Ultrasound. Journal of Voice, online przed drukiem. PMID 39232880. Źródło
  9. Ruotsalainen JH, Sellman J, Lehto L, Jauhiainen M, Verbeek JH (2007). Interventions for treating functional dysphonia in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews (3):CD006373. PMID 17636842. Źródło
  10. Rubin AD, Praneetvatakul V, Gherson S, Moyer CA, Sataloff RT (2006). Laryngeal hyperfunction during whispering: reality or myth? Journal of Voice 20(1):121-127. PMID 16503476. Źródło
  11. Alves M, Krüger E, Pillay B, van Lierde K, van der Linde J (2019). The Effect of Hydration on Voice Quality in Adults: A Systematic Review. Journal of Voice 33(1):125.e13-125.e28. PMID 29122414. Źródło

Zaczynamy

Gotowy na trening?

Bezpłatna aplikacja FaceFormer prowadzi przez ćwiczenia podstawowe, liczy powtórzenia i przypomina o sesjach. Jeśli chcesz, może ci towarzyszyć gabinet z wykazu terapeutów.

Trening FaceFormer ma na celu ponowne fizjologiczne ustawienie funkcji podstawowych – oddychania, połykania i równowagi głowy – poprzez zamykanie ust i pozycję referencyjną języka, tworząc w ten sposób warunki, w których dolegliwości mogą się zmniejszyć. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Terapeutki i terapeutów w swojej okolicy znajdziesz w wykazie terapeutów.


Kup FaceFormer teraz

Przegląd modeli
Zestaw ZERO dla dzieci
FaceFormer dla dzieci w wieku 2–10 lat
59,90€
2–10 lat
Zestaw z książką
Facy torba/poduszka na kark
z kolorowym pudełkiem higienicznym
ZER+ONE
Zestaw startowy dla młodzieży i dorosłych
64,33€
Najlepsza oferta
Z czarnym i białym pudełkiem higienicznym
ZERO na początek
ZERO zalecany do stosowania nocnego
ONE do zaawansowanego treningu
ONE blue/clear
FaceFormer dla młodzieży i dorosłych
39,90€
W kolorze niebieskim lub przezroczystym
z kolorowym pudełkiem higienicznym
Do treningu FaceFormer
Nadaje się zarówno do codziennego treningu, jak i do stosowania nocnego

Dodaj komentarz