Terapia · we współdziałaniu
Uzupełniać.Nie zastępować.
Aparat ortodontyczny, szyna, urządzenie do terapii oddechowej, logopedia czy operacja: każde z tych leczeń ma swoją dziedzinę i swoje uzasadnienie. Terapia FaceFormer zaczyna w innym miejscu, przy wspólnym wzorcu sterowania oddychaniem, połykaniem i równowagą głowy. Tutaj przeczytasz, jak jedno i drugie do siebie pasuje i na co zwracać uwagę przy łączeniu.
Leczenia zleconego przez lekarza nie odstawiaj na własną rękę.
Trening FaceFormer dochodzi do leczenia, niczego nie odbiera. O tym, czy w istniejącym leczeniu coś się później zmieni, decydujesz wspólnie z gabinetem, który je zlecił.
Podejście
Każda dziedzina na swoim miejscu, trening na początku łańcucha
Oddychanie, połykanie i równowaga głowy działają nieprzerwanie. Jeśli ich wzorzec odbiega od normy, organizm kompensuje, często przez lata. Skutki pojawiają się w bardzo różnych miejscach i tam właśnie zaczynają działać leczenia specjalistyczne.
Wzorzec sterowania
Oddychanie, połykanie i równowaga głowy są sterowane wspólnie w pniu mózgu. Tutaj zaczyna się wiele łańcuchów przyczynowych.
Adaptacja
Język, wargi, szczęka i głowa ustępują, aby oddychanie i połykanie nadal się udawały.
Skutki
Zęby, staw skroniowo-żuchwowy, sen, kark lub mowa. Wiele dolegliwości może mieć związek z tym wzorcem.
Leczenie specjalistyczne
Ortodoncja, stomatologia, medycyna snu, logopedia, fizjoterapia lub chirurgia leczą to, co się ujawnia.
Dr. Klaus-Jürgen Berndsen nazywa współistnienie wielu leczeń specjalistycznych w tym samym obszarze dolegliwości terapią objawów w wariantach. Nie jest to zarzut. Każda specjalność jest kompetentna w swoim wycinku, często brakuje tylko wspólnego spojrzenia na początek łańcucha. Terapia FaceFormer dodaje to spojrzenie. Trenuje naturalne funkcje z powrotem do ich wzorca, a tym niczego nie robisz źle.
Jedno i drugie ma swoje miejsce
Aparat ortodontyczny porządkuje zęby, szyna je chroni, urządzenie do terapii oddechowej utrzymuje w nocy drożność dróg oddechowych. Trening pracuje nad wzorcem, który codziennie oddziałuje na to wszystko.
Wzorzec zamiast siły
Trenuje się przebieg, a nie siłę mięśni. Dzięki wielu jednakowym, prawidłowym powtórzeniom układ nerwowy uczy się, aż wzorzec działa bez udziału uwagi.
Rezultat zależy od wielu czynników
Od tego, jak długo dany wzorzec istnieje, czy zmieniły się struktury i jak regularnie trenujesz. Trening tworzy warunki, w których dolegliwości mogą się poprawić.
Zęby i szczęka
Aparat ortodontyczny, retainer i szyna
Ortodoncja i stomatologia zajmują się zębami, zgryzem i stawem skroniowo-żuchwowym. Trening pracuje nad siłami, które język, wargi i policzki codziennie wywierają na zęby i szczęki.
Ortodoncja
Aparat ortodontyczny i alignery
- Co robi. Przesuwa zęby i szczęki do nowego położenia: stały z zamkami, ruchomy lub w postaci przezroczystych nakładek.
- Jak pasuje do tego FaceFormer. Aparat porządkuje kształt, trening wzorzec złożony z pozycji języka, zamknięcia warg, połykania i oddychania przez nos, który towarzyszy temu kształtowi w codziennym życiu.
- Przy łączeniu. Możesz trenować równolegle, w dzień i w nocy, także z aparatem ruchomym. Przy zamkach pasek wosku ortodontycznego chroni błonę śluzową i FaceFormer.
Przebieg uzgadniasz ze swoim gabinetem ortodontycznym.
Ortodoncja
Retainer
- Co robi. Utrzymuje zęby po leczeniu w nowym położeniu, jako drucik za zębami przednimi lub jako ruchoma szyna.
- Jak pasuje do tego FaceFormer. Retainer utrzymuje kształt. Trening zajmuje się tym, co język i wargi codziennie wywierają na zęby.
- Przy łączeniu. Retainer stały pozostaje podczas treningu w ustach. Ruchomy nosisz tak, jak zaleca twój gabinet.
O tym, czy i kiedy retainer nie będzie już potrzebny, decyduje wyłącznie gabinet ortodontyczny.
Stomatologia
Szyna zgryzowa i szyna przeciw chrapaniu
- Co robi. Szyna zgryzowa ma chronić zęby przy zgrzytaniu i zaciskaniu oraz odciążać staw skroniowo-żuchwowy. Szyna protruzyjna utrzymuje w nocy żuchwę wysuniętą do przodu.
- Nasze stanowisko. Podchodzimy do szyn krytycznie. Żuchwa jest prowadzona przez mięśnie: język, wargi, mięśnie żucia i kark. Szyna narzuca jej z zewnątrz położenie, ale nie zmienia tego prowadzenia. Właśnie to prowadzenie ustawiamy za pomocą treningu. Zamknięcie ust, pozycja referencyjna języka, oddychanie przez nos i równowaga głowy decydują o tym, jak szczęka spoczywa i jak jest prowadzona podczas połykania.
- Biomechanika w tle. Łuki zębowe stykają się zazwyczaj tylko krótko, podczas połykania. Poza tym żuchwa pozostaje w pozycji zawieszonej, bez kontaktu zębów, a mięśnie żucia mogą odpoczywać. Szyna zgryzowa natomiast umieszcza między zębami powierzchnię, na którą szczęka może w każdej chwili zagryźć. Naszym zdaniem zazwyczaj zachęca ona tym raczej do zagryzania, niż wycisza mięśnie.
- Przy łączeniu. W ciągu dnia trenujesz jak zwykle. Zleconej szyny nie odstawiaj na własną rękę.
Jak ma wyglądać noc, ustalasz ze swoim gabinetem stomatologicznym.
Noc
Co w nocy powinno być w ustach
W nocy, po kilku tygodniach treningu, nosisz bardziej miękki FaceFormer ZERO, bez ćwiczenia. Leży on w przedsionku jamy ustnej między wargami a zębami i wspiera zamknięcie ust i oddychanie przez nos.
Jeśli w nocy nosisz już szynę zgryzową, szynę przeciw chrapaniu lub maskę oddechową, nie dokładasz po prostu kolejnego urządzenia. Zacznij od treningu w ciągu dnia. Czy FaceFormer dojdzie w nocy, na zmianę z szyną czy dopiero później, ustalasz z gabinetem, który zlecił twoje urządzenie nocne.
Jeśli nos jest zatkany, na przykład przy przeziębieniu, FaceFormer można w każdej chwili wyjąć palcami lub językiem.
Oddychanie i sen
Urządzenie do terapii oddechowej i operacja
Przy bezdechu sennym, powiększonym migdałku gardłowym lub zwężonym nosie na początku stoi leczenie lekarskie. Trening może mu towarzyszyć.
Medycyna snu
CPAP i inne urządzenia do terapii oddechowej
- Co robi. Urządzenie utrzymuje drożność dróg oddechowych podczas snu za pomocą lekkiego nadciśnienia. Przy zdiagnozowanym bezdechu sennym jest to leczenie zlecone przez lekarza.
- Czego nie robi. Urządzenie nie zmienia wzorca sterowania oddychaniem, połykaniem i równowagą głowy. Działa, dopóki jest noszone, dlatego zwykle jest potrzebne na stałe.
- Jak pasuje do tego FaceFormer. Trening zaczyna od tego wzorca: zamknięcia ust, pozycji języka i oddychania przez nos, które odgrywają rolę także we śnie. Celem długofalowym może być sprawdzenie wspólnie z twoją lekarką lub twoim lekarzem medycyny snu, czy urządzenie można ograniczyć lub czy kiedyś nie będzie już potrzebne.
- Przy łączeniu. Nigdy nie odstawiaj urządzenia na własną rękę. Każdą zmianę omawiasz ze swoim gabinetem medycyny snu, najlepiej na podstawie pomiaru kontrolnego.
Trening nie zastępuje zleconego urządzenia do terapii oddechowej.
Laryngologia i chirurgia szczękowa
Operacje
- Co robi. Operacja tworzy przestrzeń tam, gdzie na drodze stoi przeszkoda, na przykład przy powiększonym migdałku gardłowym (polipach), skrzywionej przegrodzie nosowej lub wyraźnej wadzie ustawienia szczęk.
- Jak pasuje do tego FaceFormer. Wzorzec oddychania i połykania, który ukształtował się wokół przeszkody, nie zmienia się sam. Tu może nawiązać trening. Stosuje się go przed operacjami i po operacjach twarzy, szczęki lub języka.
- Przy łączeniu. Po zabiegu w jamie ustnej, nosie lub gardle zaczynasz dopiero wtedy, gdy rana się zagoi i gabinet, który operował, wyrazi zgodę.
O tym, czy operacja jest konieczna, decyduje gabinet lekarski.
Zamknięcie ust
Taśma czy trening
Taśma na usta nie jest leczeniem lekarskim, ale to pytanie pada często. Obie metody mają sprawić, by usta pozostały w nocy zamknięte. Droga do tego jest jednak inna.
Taśma na usta
Plaster trzyma wargi razem z zewnątrz. To bierne zamknięcie ust. Wargi są zamknięte, ich mięśnie prawie przy tym nie pracują, a sama taśma nie zmienia wzorca, według którego współpracują język, wargi i oddychanie.
Trening FaceFormer
Trening ćwiczy czynne zamknięcie ust, razem z pozycją referencyjną języka, połykaniem i oddychaniem przez nos, aż zacznie ono działać bez udziału uwagi. W nocy wargi same utrzymują FaceFormer ZERO, usta nie są zaklejane.
Taśma trzyma drzwi zamknięte z zewnątrz. Trening naprawia zawias, zamek i ramę, aby zamykały się same. Nie zalecamy zaklejania ust na noc, a już szczególnie wtedy, gdy nos nie jest drożny, na przykład przy katarze lub alergii. Przy chrapaniu z przerwami w oddychaniu na początku stoi konsultacja z lekarzem.
Terapia
Logopedia, fizjoterapia i osteopatia
Tutaj wiele gabinetów samo pracuje z FaceFormerem. Terapia i trening wzajemnie się wtedy uzupełniają.
Logopedia i terapia mowy
Logopedia i terapia miofunkcjonalna
- Co robi. Logopedia zajmuje się mówieniem, językiem, głosem i połykaniem. Klasyczna terapia miofunkcjonalna ćwiczy wargi, język i twarz, zwykle bez urządzenia.
- Jak pasuje do tego FaceFormer. Wiele gabinetów logopedycznych stosuje FaceFormer. Gabinet przeprowadza badanie, dobiera moduły i koryguje wykonanie. Artykulacja pozostaje odrębną pracą logopedyczną.
- Przy łączeniu. Ćwiczenia logopedyczne i trening FaceFormer można wykonywać równolegle. Jak rozplanować jedno i drugie w ciągu dnia, omawiasz ze swoim gabinetem.
O różnicy między podejściami przeczytasz poniżej.
Ciało i postawa
Fizjoterapia i osteopatia
- Co robi. Pracuje nad postawą, ruchomością, mięśniami i tkankami, często w obrębie karku, barków i stawu skroniowo-żuchwowego.
- Jak pasuje do tego FaceFormer. Pozycja języka, połykanie i oddychanie przez nos współkształtują równowagę głowy. Trening dodaje tę część, wychodząc od okolicy ust.
- Przy łączeniu. Jedno i drugie dobrze się ze sobą łączy. Powiedz swojej terapeutce lub swojemu terapeucie, że trenujesz z FaceFormerem.
Gabinety, które same stosują FaceFormer, znajdziesz w wykazie terapeutów.
Stan badań
FaceFormer i terapia miofunkcjonalna
W Szpitalu Uniwersyteckim Hamburg-Eppendorf 45 dzieci i nastolatków z zaburzeniami czynnościowymi w obrębie jamy ustnej przydzielono losowo do dwóch grup. 26 trenowało przez sześć miesięcy z FaceFormerem, 19 w ramach terapii miofunkcjonalnej bez urządzenia. Po sześciu miesiącach 30 z nich zbadano ponownie, 17 z FaceFormerem i 13 bez urządzenia; do nich odnoszą się wartości procentowe.
Obie metody mają różne punkty wyjścia. Terapia miofunkcjonalna ćwiczy siłę i ruchomość poszczególnych mięśni. Terapia FaceFormer pracuje nad wzorcem, według którego współdziałają oddychanie, połykanie i równowaga głowy, z tym samym przebiegiem ćwiczenia dla wszystkich trzech.
Siła warg wzrosła w obu grupach, terapia miofunkcjonalna osiągnęła tu swój własny cel. W zakresie dróg oddechowych i wzorca połykania, czyli tego, co przebiega bez udziału uwagi, wyniki grup się rozeszły. W wymowie nie stwierdzono różnicy. Badanie jest małe i nie pozwala na wnioski co do stabilności długoterminowej.
Oddychanie przez usta
Nieprawidłowy wzorzec połykania po 6 miesiącach
Schwan M, rozprawa doktorska, Uniwersytet w Hamburgu 2007. Korbmacher et al., Int J Orofacial Myology 2004. Randomizowane, 45 dzieci i nastolatków, sześć miesięcy, 30 zbadanych ponownie (17 z urządzeniem, 13 bez).
Pytania
Często zadawane pytania
Czy trening zastępuje moje dotychczasowe leczenie?
Nie. Uzupełnia je. Leczenia zleconego przez lekarza, takiego jak aparat ortodontyczny, szyna czy urządzenie do terapii oddechowej, nie odstawiaj na własną rękę, lecz omawiaj każdy krok z gabinetem, który je zlecił.
Czy mogę używać FaceFormera ze stałym aparatem ortodontycznym?
Tak. ZERO i ONE można stosować razem z zamkami, w dzień i w nocy. Pasek wosku ortodontycznego na zamkach chroni błonę śluzową i FaceFormer. Uzgodnij przebieg ze swoim gabinetem ortodontycznym.
Czy w nocy mogę nosić szynę i FaceFormer?
Nie jednocześnie. Podchodzimy do szyn krytycznie. Żuchwa jest prowadzona przez mięśnie: język, wargi, mięśnie żucia i kark. Szyna narzuca jej z zewnątrz położenie, ale nie zmienia tego prowadzenia. Właśnie to prowadzenie ustawiamy za pomocą treningu. W ciągu dnia trenujesz bez ograniczeń. Zleconej szyny nie odstawiaj na własną rękę: czy FaceFormer zajmie w nocy jej miejsce, omawiasz ze swoim gabinetem stomatologicznym.
Czy to normalne, że FaceFormer wypada w pierwszych nocach?
Tak, na początku to częste. W nocy FaceFormer ZERO w przedsionku jamy ustnej utrzymują wyłącznie wargi. Dopóki zamknięcie ust i oddychanie przez nos we śnie dopiero się utrwalają, często jeszcze wysuwa się z ust. Przyzwyczajenie trwa różnie długo, od jednej nocy do kilku tygodni. Trening dzienny przebiega w tym czasie zupełnie normalnie.
Czy FaceFormer może zastąpić moje urządzenie CPAP?
Nie na własną rękę. Urządzenie utrzymuje drożność dróg oddechowych, dopóki jest noszone, a trening zaczyna od wzorca, który się za tym kryje. Celem długofalowym może być sprawdzenie ze swoim gabinetem medycyny snu, czy urządzenie można ograniczyć lub czy kiedyś nie będzie już potrzebne, najlepiej po pomiarze kontrolnym. Do tego czasu nigdy nie odstawiaj go na własną rękę.
Jaka jest różnica między FaceFormerem a terapią miofunkcjonalną?
Terapia miofunkcjonalna ćwiczy wargi, język i twarz zwykle osobno i bez przyrządu. Terapia FaceFormer łączy domykanie warg, pozycję języka, połykanie i oddychanie przez nos w jeden wspólny przebieg. FaceFormer wskazuje przy tym kierunek, zamiast wymuszać ruch. Wiele gabinetów logopedycznych korzysta z obu metod.
Od kiedy mogę trenować po operacji?
Gdy rana się zagoi i gabinet, który przeprowadził zabieg, wyrazi zgodę. Dotyczy to zabiegów na migdałkach, nosie, szczęce i języku. Po operacji szczęki najlepiej wcześniej ustal moment rozpoczęcia ze swoim gabinetem lub z nami pod numerem +49 2303 89991.
Czy mój gabinet musi znać FaceFormer?
To pomocne. Gabinety po szkoleniu z FaceFormer znajdziesz w wykazie terapeutów. Ćwiczenia są ponadto objaśnione na tej stronie i w aplikacji.
Źródła
- Schwan M (2007): Evaluation einer innovativen apparativen Therapie zur Harmonisierung der orofazialen Muskulatur und Funktion. Rozprawa doktorska, Universitätsklinikum Hamburg-Eppendorf. Pełny tekst
- Korbmacher HM, Schwan M, Berndsen S, Bull J, Kahl-Nieke B (2004): Evaluation of a new concept of myofunctional therapy in children. Int J Orofacial Myology 30:39–52. PubMed
- Kahl-Nieke B, Korbmacher H, Berndsen S et al. (2003): Evaluation of a new concept of functional therapy supporting orthodontic treatment. 79. Kongres European Orthodontic Society, Praga.
- Booth D, Kinzinger G (2021): Behandlung eines offenen Bisses mit einer Kombination aus Highpull-Headgear und Face Former. Kieferorthopädie 35 (Quintessenz). Opis przypadku.
- Berndsen K, Berndsen S (2023): FaceFormer-Therapie. Neurophysiologische Kausaltherapie bei CCDS. W: Langenhan J, Kopp S (red.): Zahnärztliche Schlafmedizin. Thieme, s. 285–302.
- Berndsen K (w przygotowaniu): Trust the Triad. Rozdziały: Granice terapii połykania, Forma i architektura bodźców, Dlaczego warto spojrzeć na triadę.
Zaczynamy
Gotowy na trening?
Bezpłatna aplikacja FaceFormer prowadzi przez ćwiczenia podstawowe, liczy powtórzenia i przypomina o sesjach. Jeśli chcesz, może ci towarzyszyć gabinet z wykazu terapeutów.
FaceFormer ZERO + ONE
Obie twardości materiału na początek, na dzień i na noc. Zestaw dla dorosłych.
FaceFormer ZERO
Bardziej miękki FaceFormer na początek, dla dzieci i na noc.
FaceFormer ZERO – zestaw dla dzieci
ZERO z pudełkiem higienicznym, pluszowym etui i książeczką sukcesów z pieczątką.
Trening FaceFormer ma na celu ponowne fizjologiczne ustawienie funkcji podstawowych – oddychania, połykania i równowagi głowy – poprzez zamykanie ust i pozycję referencyjną języka, tworząc w ten sposób warunki, w których dolegliwości mogą się zmniejszyć. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Terapeutki i terapeutów w swojej okolicy znajdziesz w wykazie terapeutów.