Artykuł specjalistyczny: choroba Parkinsona
Choroba Parkinsona i funkcje podstawowePołykanie, mowa, równowaga głowy
Przy chorobie Parkinsona wielu myśli najpierw o drżących dłoniach. W codziennym życiu często bardziej obciążają inne rzeczy: zachłystywanie się, ślina w kąciku ust, cichszy głos, głowa opadająca do przodu. Tutaj dowiesz się, co pokazują na ten temat badania i dlaczego postrzegamy oddychanie, połykanie i równowagę głowy jako funkcje, które można trenować, nie lecząc przy tym samej choroby.
Znasz to?
Choroba Parkinsona to więcej niż drżenie, codzienność pokazuje to przy jedzeniu i mówieniu
Co dotyczy ciebie lub twojego bliskiego?
Dotknij tego, co cię dotyczy.
Jeśli kilka punktów się zgadza, porusz je podczas najbliższej kontroli neurologicznej, bo problemy z połykaniem w chorobie Parkinsona często pozostają niewspomniane. Chorobę leczy medycyna. Funkcje, które za nią stoją, można naszym zdaniem dodatkowo ćwiczyć.
Skąd bierze się ślina w kąciku ustCo zostało zbadane, a co nieNajważniejsze w skrócie
- Choroba Parkinsona zmienia nie tylko chód i dłonie. Połykanie, głos i równowaga głowy są u wielu chorych również dotknięte.
- Chorobę leczy medycyna. Oddychanie, połykanie i równowagę głowy można naszym zdaniem dodatkowo ćwiczyć, najlepiej już we wczesnym stadium, jako wspierający czynnik, a nie jako środek przeciw chorobie Parkinsona.
- Nie ma badania nad terapią FaceFormer w chorobie Parkinsona. Niezależne badania nad innymi formami treningu pokazują jednak, że funkcje połykania i mowy w chorobie Parkinsona mogą reagować na trening.
Film
Połykanie: dlaczego liczy się wzorzec połykania
Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.
Choroba
Choroba Parkinsona to więcej niż drżenie
Choroba Parkinsona znana jest z drżenia rąk. Dla codziennego życia decydujące są jednak często funkcje, o których mało kto mówi.
W chorobie Parkinsona, zwanej też parkinsonizmem idiopatycznym, w mózgu stopniowo obumierają komórki nerwowe wytwarzające przekaźnik dopaminę. Dlaczego tak się dzieje, do dziś nie wyjaśniono. Niedobór dopaminy zmienia sterowanie ruchami w głęboko położonych obszarach mózgu, jądrach podstawy. Dotyczy to nie tylko rąk i nóg, lecz wielu ruchów, które organizm wykonuje automatycznie.
Sztywność (rigor)
Zwiększone napięcie mięśni, mięśnie są odczuwane jako sztywne
Bradykinezja
Spowolnione ruchy, które z czasem stają się mniejsze
Drżenie (tremor)
Drżenie, typowo w spoczynku
Niestabilność postawy
Niepewna równowaga i pochylona postawa
Należą do nich także oddychanie, połykanie i utrzymywanie równowagi głowy. Połykamy od kilkuset do tysiąca razy dziennie, oddychamy jeszcze znacznie częściej. Gdy te przebiegi stają się wolniejsze i mniejsze, odczuwa się to przy jedzeniu, przy mówieniu i w postawie. O tych funkcjach jest tutaj mowa.
Diagnoza i leczenie choroby Parkinsona należą do neurologa. Przepisanych leków, logopedii i fizjoterapii nigdy nie zmieniaj na własną rękę. Trening dotyczy funkcji, a nie choroby.
Połykanie
Zaburzenia połykania w chorobie Parkinsona: częste i często niezauważone
Zachłyśnięcie się wydaje się drobiazgiem. W chorobie Parkinsona należy do najczęstszych zmian, których mimo to brakuje w rozmowie z lekarzem.
Specjaliści nazywają zaburzenie połykania dysfagią. Zespół badawczy z Nijmegen w Holandii zebrał dane o tym, jak często występuje ona w chorobie Parkinsona. Przeanalizował dwanaście badań i rozróżnił przy tym dwie drogi: to, co zgłaszają sami chorzy, i to, co mierzą badania aktu połykania1.
osób z chorobą Parkinsona samo zgłaszało dolegliwości przy połykaniu, łącznie z dziesięciu badań1
wykazywało zaburzenia połykania, gdy mierzono akt połykania, łącznie z czterech badań1
wyższe było ryzyko zaburzeń połykania niż u rówieśników bez choroby Parkinsona1
Luka między dwiema pierwszymi liczbami jest właściwym przesłaniem. Wiele osób nie zauważa zmiany albo o niej nie mówi, dlatego autorzy radzą, by celowo o nią pytać. Przebieg połykania szczegółowo opisuje artykuł Połykanie i zaburzenia połykania.
Niezauważone nie znaczy nieszkodliwe. Jeśli ślina lub pokarm dostaną się do dróg oddechowych, może z tego rozwinąć się zapalenie płuc, a osoby z chorobą Parkinsona należą do szczególnie zagrożonych12. Dlatego połykaniu należy przyjrzeć się wcześnie, zanim stanie się zauważalne w codziennym życiu, a naszym zdaniem także je ćwiczyć.
Podczas połykania mięśnie dna jamy ustnej pociągają kość gnykową, a wraz z nią krtań, w górę i do przodu. Nagłośnia układa się nad wejściem do tchawicy, a droga pokarmowa się otwiera. Dzieje się to w ułamkach sekundy i musi być precyzyjnie zgrane w czasie.
Jeśli ten ruch staje się wolniejszy lub mniejszy, drogi oddechowe pozostają o chwilę za długo otwarte, a płyn łatwiej trafia w niewłaściwe miejsce. Objawia się to kaszlem, czasem jednak wcale.
Ślina
Ślina w kąciku ust: kwestia połykania
Wielu chorych ma wrażenie, że wytwarza za dużo śliny. Pomiary pokazują coś innego.
Wyciekanie śliny z ust, fachowo ślinotok (sialorrhoea), jest w chorobie Parkinsona powszechne i dla wielu uciążliwe. Nasuwałoby się, że organizm wytwarza za dużo śliny. Trzy badania przemawiają za innym wyjaśnieniem.
osób z chorobą Parkinsona zgłaszało w ośmiu badaniach wyciekanie śliny, wśród zdrowych 14%2
wytwarzały 44 osoby z chorobą Parkinsona w porównaniu z 44 rówieśnikami bez choroby Parkinsona4
chorych z wyciekaniem śliny wykazało w badaniu rentgenowskim zmiany w fazie ustnej połykania3
Ślina zbiera się więc dlatego, że jest połykana rzadziej i mniej skutecznie. Brytyjskie badanie z udziałem 18 chorych pokazało ponadto, jak bardzo połykanie zależy od uwagi. Gdy równocześnie rozwiązywali rozpraszające zadanie językowe przy komputerze, połykali rzadziej, a ślina częściej wyciekała. Jako dalsze czynniki autorzy wymieniają mimowolnie otwarte usta i postawę pochyloną do przodu5.
Połykanie staje się rzadsze
Automatyczne sterowanie pracuje wolniej, zwłaszcza gdy uwaga jest skupiona gdzie indziej.
Ślina się zbiera
Pozostaje w ustach, zamiast być regularnie połykana.
Usta są otwarte
Wargi nie zamykają się już same, jama ustna nie jest już szczelna.
Głowa opada do przodu
Przy pochylonej postawie ślina spływa zgodnie z siłą ciężkości do przodu.
Ślina wycieka
Naszym zdaniem spotykają się tu wszystkie trzy funkcje podstawowe: połykanie, zamknięcie warg z oddychaniem przez nos oraz równowaga głowy.
Szczelna jama ustna powstaje wtedy, gdy wargi są luźno zamknięte, zęby trzonowe przy połykaniu krótko się stykają, a język unosi się z pozycji referencyjnej języka do podniebienia. Gdy natomiast żuchwa opada, połknięciu brakuje punktu wyjścia.
To, że niektórzy jednocześnie skarżą się na suchość w ustach, nie jest sprzecznością, bo otwarte usta wysychają, zobacz Suchość w ustach.
Głos i mowa
Cichy głos, niewyraźna wymowa
Często pierwsi zauważają to inni. Głos staje się cichszy i bardziej monotonny, przez telefon częściej trzeba coś powtarzać.
W Australii oceniono sposób mówienia 200 osób z chorobą Parkinsona. Najczęściej i najwcześniej dotknięty był sam głos, czyli głośność i brzmienie. Wymowa i płynność mowy zmieniały się później i w najcięższym stadium wysuwały się na pierwszy plan6. Fachowy termin to dyzartria hipokinetyczna, zaburzenie mowy wynikające ze zbyt małych ruchów.
Głos powstaje z oddechu.Fałdy głosowe drgają w strumieniu powietrza przy wydechu. Jak głośny i nośny jest głos, zależy więc także od oddychania oraz od wyprostowania głowy i tułowia.
To, że głos w chorobie Parkinsona można trenować, jest dobrze zbadane. W badaniu randomizowanym z USA chorzy przez miesiąc intensywnie ćwiczyli głośne mówienie według programu LSVT LOUD. Ich głośność wzrosła bardziej niż w grupie z treningiem artykulacji i niż w grupie bez treningu, także jeszcze po siedmiu miesiącach. Według badania do 89% osób z chorobą Parkinsona rozwija zaburzenie mowy7.
Logopedyczna terapia głosu i mowy jest w chorobie Parkinsona uznaną metodą leczenia. Trening funkcji podstawowych jej nie zastępuje, dotyczy oddychania i równowagi głowy, na których opiera się głos.
Równowaga głowy
Gdy głowa opada do przodu: postawa i połykanie
Pochylona postawa należy do znanych objawów choroby. Mniej znane jest to, że ustawienie głowy zmienia drogę połykania od środka.
Głowa, szyja i gardło tworzą całość. Gdy głowa pochyla się do przodu, krtań przesuwa się pod nasadę języka, a wejście do dróg oddechowych się zwęża. Gdy głowa jest odchylona do tyłu, otwiera się ono szerzej. Zewnętrzne ustawienie zmienia więc wewnętrzną geometrię drogi połykania.
Głowa nie balansuje sama dla siebie, spoczywa na tułowiu. Gdy tułów się zapada, głowa przesuwa się razem z nim do przodu. Gdy balansuje wyprostowana nad miednicą, szczęka, kość gnykowa i krtań są naszym zdaniem ustawione najkorzystniej, a przepona i klatka piersiowa mają miejsce do oddychania.
Gdy natomiast głowa opada do przodu, mięśnie szyi i karku wykonują pracę zastępczą, zobacz Kark i plecy. Jak przepona i dno miednicy współpracują przy oddychaniu, pokazuje artykuł Trening dna miednicy.
Jak silnie działa pozycja głowy, zbadano w dużym badaniu z USA z udziałem 711 osób z demencją lub chorobą Parkinsona, które zachłystywały się rzadkimi płynami. Pod kontrolą rentgenowską wszyscy wypróbowali trzy pomoce: pochylenie brody do klatki piersiowej, napoje zagęszczone do konsystencji nektaru i do konsystencji miodu. Najczęściej zachłyśnięciu zapobiegały napoje o konsystencji miodu, następnie nektaru i pozycja z brodą przy klatce. Pozycję z brodą przy klatce uczestnicy lubili najbardziej8.
Która pomoc w indywidualnym przypadku chroni najlepiej, pokazuje według autorów tylko badanie połykania. Dla nas kryje się w tym jeszcze coś innego. Świadomie przyjęta pozycja głowy zmienia drogę połykania na chwilę, ale nie zastępuje motoryki połykania, która działa sama.
Wypróbuj to ze swoją śliną, nie z wodą. W jakiej pozycji połyka się najłatwiej?
Triada
Oddychanie, połykanie i równowaga głowy: wspólny rytm
Zaburzenia połykania, cichy głos i pochylona postawa są często rozpatrywane oddzielnie przez różne specjalności. Naszym zdaniem są ze sobą powiązane.
Oddychanie i połykanie dzielą gardło i dlatego muszą być zgrane w czasie, bo podczas połykania oddech na chwilę się zatrzymuje. U zdrowych dorosłych połknięcie w 62% przypadków przebiegało według wzorca: wydech, połknięcie, wydech9. Sterowanie tym procesem znajduje się w pniu mózgu, gdzie ma też swój początek nerw błędny, który współunerwia gardło i krtań.
Oddychanie
Dostarcza strumienia powietrza dla głosu i rytmu, w który wpasowują się połknięcia. W chorobie Parkinsona zmienia się naszym zdaniem koordynacja oddechowa, a tym samym przestrzeń dla połknięcia.
Połykanie
Od kilkuset do tysiąca razy dziennie. Usuwa ślinę, chroni drogi oddechowe i wymaga szczelnej jamy ustnej z językiem przy podniebieniu.
Równowaga głowy
Określa, jak szczęka, kość gnykowa i krtań są względem siebie ustawione. Gdy głowa opada, zmieniają się jednocześnie droga połykania, zamknięcie warg i głos.
Zaburzenie nigdy nie jest tylko miejscowe.Oddychanie, połykanie i równowaga głowy korzystają ze wspólnych obwodów w pniu mózgu. Gdy zmienia się jedna funkcja, zmieniają się też pozostałe.
Nie wynika z tego obietnica, ale kierunek. Mózg nie automatyzuje pojedynczych elementów, lecz całe przebiegi. Dlatego ćwiczymy oddychanie, połykanie i równowagę głowy w tym samym przebiegu, tak jak organizm potrzebuje ich w codziennym życiu.
Model wyjaśniający
Funkcja zamiast objawu: gdzie zaczyna trening
Trening nie leczy choroby Parkinsona. Dotyczy funkcji, przez które choroba daje o sobie znać w codziennym życiu.
Choroba
- Komórki nerwowe wytwarzające dopaminę obumierają
- Diagnoza i kontrola przebiegu u neurologa
- Leczenie farmakologiczne i inne metody lekarskie
- Logopedia i fizjoterapia według zlecenia
Funkcje podstawowe
- Oddychanie, połykanie i równowaga głowy jako podstawowe przebiegi codzienności
- W chorobie Parkinsona stają się wolniejsze i mniejsze
- Można je ćwiczyć w tym samym przebiegu kilka razy dziennie
- W dużej mierze są w twoich własnych rękach
Obie strony się nie zastępują. Trening jest naszym zdaniem czynnikiem wspierającym obok leczenia lekarskiego, a nie środkiem przeciwko chorobie. Jak działa, opisuje artykuł Jak działa terapia FaceFormer?, a jego miejsce obok innych metod FaceFormer i inne metody leczenia.
Nasz model wyjaśniający jest prosty. Mięśnie, które nie są włączone w swoją funkcję, są rzadziej używane i tracą napięcie. W chorobie Parkinsona dochodzi do tego, że sterowanie wykonuje ruchy mniejsze i wolniejsze. Naszym zdaniem oba procesy się wzmacniają. Kto rzadziej i słabiej połyka, mówi i się prostuje, daje organizmowi mniej powodów, by utrzymywać te przebiegi w pełnej sile.
Jak instrument, na którym się gra
Instrument rozstraja się, gdy długo się na nim nie gra. Struny wciąż są, ale brzmienie i chwyty zanikają. Regularne granie utrzymuje go w stroju. Tak postrzegamy funkcje podstawowe. Trening nie odbiera niczego chorobie, dba naszym zdaniem o to, by istniejące możliwości były wykorzystywane.
Właśnie we wczesnym stadium, dopóki połykanie, głos i postawa jeszcze dobrze funkcjonują, warto naszym zdaniem zacząć ćwiczyć i utrzymywać te sekwencje duże i precyzyjne. Nie zastępuje to leczenia, lecz wykorzystuje pole manewru, które organizm jeszcze ma. Nie obiecuje określonego przebiegu. Stadium, przebieg i dyspozycja dnia wyznaczają ramy, a to, co zmienia się u danej osoby, mówi coś o niej, a nie o chorobie.
Nos i węch
Węch i oddychanie przez nos: pytanie otwarte
Jeden z objawów choroby Parkinsona pojawia się często już na lata przed zaburzeniami ruchowymi: słabnący zmysł węchu.
Badanie prowadzone przez Uniwersytet w Dreźnie sprawdziło węch 400 osób z chorobą Parkinsona w Niemczech, Holandii i Australii. Tylko 3,3% miało prawidłowy węch. W porównaniu z młodymi zdrowymi osobami 96,7% miało wyraźną utratę węchu, w porównaniu z rówieśnikami 74,5%. Autorzy widzą w tym wiarygodną cechę choroby10.
Oddychanie przez nos
- Z każdym oddechem substancje zapachowe docierają do błony węchowej w górnej części jamy nosowej
- Sygnały biegną krótką drogą do mózgu
- Droga węchowa otrzymuje stały bodziec, wiele tysięcy razy dziennie
Oddychanie przez usta
- Strumień powietrza biegnie przez usta
- Powietrze prawie nie dociera do błony węchowej
- Stałego bodźca zapachowego w dużej mierze brakuje
Węch wymaga oddychania przez nos. Jak nos kieruje strumieniem powietrza, opisuje artykuł Skrzywiona przegroda nosowa.
W książce „Trust the Triad” pojawia się w tym kontekście pytanie. Jeśli utrata węchu jest wczesnym objawem, czy odwrotnie, droga węchowa przez lata mało używana mogłaby mieć udział w powstawaniu choroby? Połączenia nerwowe, które są rzadko używane, słabną. Taki związek z chorobą Parkinsona nie jest jednak udowodniony.
Z oddychania przez nos nie da się wyprowadzić ochrony przed chorobą Parkinsona. Wymieniamy to pytanie, bo się nasuwa, a nie dlatego, że zostało rozstrzygnięte.
Stan badań
Co zostało zbadane, a co nie
Nie ma badania nad terapią FaceFormer w chorobie Parkinsona. Istnieją jednak niezależne badania pokazujące, że na funkcje połykania i mowy w chorobie Parkinsona można wpływać treningiem.
Najważniejsze dotyczące połykania pochodzi z Florydy. 60 osób z chorobą Parkinsona przez cztery tygodnie, przez pięć dni w tygodniu, po 20 minut ćwiczyło mocny wydech przeciwko oporowi ręcznego urządzenia. Grupa porównawcza ćwiczyła w warunkach zaślepienia z urządzeniem pozorowanym. Tylko w grupie treningowej poprawiło się bezpieczeństwo połykania w badaniu rentgenowskim, a kość gnykowa i krtań poruszały się lepiej11.
Zbadane
Celowany trening wydechowy i głosowy w chorobie Parkinsona w mierzalny sposób poprawia bezpieczeństwo połykania i głośność, co wykazano w badaniach randomizowanych z grupą porównawczą.
Niezbadane
Czy trening FaceFormer w chorobie Parkinsona zmienia połykanie, głos lub postawę. Nie ma na ten temat badania.
Co istnieje na temat FaceFormer
Badanie randomizowane u dzieci, recenzowana praca z grupą porównawczą dotycząca dolegliwości szczęki, do tego obserwacje pilotażowe, zobacz Badania i nauka.
Z braku badania nie wynika, że dana zależność nie istnieje. Wynika z niego, że nie została sprawdzona.Badania nad treningiem wydechowym i głosowym nie dotyczą FaceFormer. Pokazują, że funkcje w chorobie Parkinsona mogą reagować na trening.
Dla głosu i wydechu istnieją przy chorobie Parkinsona dobrze zbadane programy ćwiczeń. Ćwiczeń, które angażują wargi, język, podniebienie i gardło we współdziałaniu oddychania i połykania, jest z naszego doświadczenia niewiele. Trening FaceFormer działa na to współdziałanie i można go wpleść w dzień w kilku krótkich sesjach.
Rzetelnie sprawdzić trening można by tylko pod trzema warunkami. Musi być wykonywany prawidłowo, potrzebuje celów pośrednich, takich jak przebieg połykania i zamknięcie warg przed objawem, i potrzebuje kilku miesięcy. Niezależne badanie w chorobie Parkinsona byśmy wsparli, bez wpływu na jego przeprowadzenie i analizę.
Bezpieczeństwo
Granice i konsultacja
Choroba Parkinsona przebiega u każdego inaczej. Dlatego dla treningu obowiązują jasne granice.
Zaawansowana choroba Parkinsona
Przy zwyrodnieniowych chorobach nerwowo-mięśniowych w stadium zaawansowanym rozpoczynasz trening tylko po konsultacji z lekarzem.
Znane zaburzenia połykania
Jeśli często się zachłystujesz, przebyłeś zapalenie płuc lub niezamierzenie tracisz na wadze, najpierw zleć zbadanie połykania, na przykład w ramach logopedycznej lub lekarskiej diagnostyki połykania.
To, co przepisane, zostaje
Leków, logopedii i fizjoterapii nigdy nie zmieniaj ani nie przerywaj na własną rękę. Trening można z nimi łączyć.
Ostre dolegliwości
Przy ostrych stanach zapalnych w jamie ustnej, gardle lub drogach oddechowych, całkowicie zatkanym nosie lub świeżych operacjach w jamie ustnej robisz przerwę.
Zachłystywanie się podczas ćwiczeń
Jeśli podczas treningu kaszlesz lub ślina zalega w gardle, przerwij sesję i następnym razem ćwicz z mniejszą liczbą powtórzeń.
Typowe odczucia na początku to zmęczenie mięśni, ucisk na zęby lub podrażniona błona śluzowa. Wtedy robisz krótką przerwę i kontynuujesz z mniejszą liczbą powtórzeń.
Trening
Jak może wyglądać trening
Ćwiczy się na siedząco, w krótkich sesjach i w przebiegu, który łączy oddychanie, połykanie i równowagę głowy.
W treningu FaceFormer urządzenie FaceFormer leży w przedsionku jamy ustnej, za wargami i przed zębami. Siedzisz wyprostowany, głowa balansuje nad ciałem, czubek języka leży przy małym wzniesieniu za górnymi siekaczami, a ty oddychasz przez nos. W ćwiczeniu podstawowym ściskasz klin wargowy wargami, krótko zagryzasz zębami trzonowymi i raz połykasz.
Mniej więcej od 3. tygodnia dochodzi ćwiczenie z pociąganiem. Ściskasz klin wargowy i jednocześnie delikatnie pociągasz go kciukiem i palcem wskazującym do przodu, krótko zagryzasz i połykasz. Wargi, język, dno jamy ustnej i wyprostowana równowaga głowy pracują przy tym razem.
W chorobie Parkinsona liczy się naszym zdaniem mniej siła, a bardziej regularność, czyli krótkie sesje kilka razy dziennie, najlepiej w dobrej fazie dnia.
- Od 1. dnia
Ćwiczenie podstawowe z ZERO
Trzy razy dziennie po kilka minut z FaceFormer ZERO z bardziej miękkiego materiału. Liczbę powtórzeń dostosowujesz do formy danego dnia.
- Mniej więcej od 3. tygodnia
Ćwiczenie z pociąganiem
Dochodzi ćwiczenie z pociąganiem, na siedząco w pozycji wyprostowanej. Bliscy mogą pomóc przy liczeniu.
- Później
Oddychanie i równowaga głowy
Ćwiczenie oddechowe i rotacja z równowagą głowy łączą trening z oddychaniem przez nos i równowagą głowy, najlepiej w porozumieniu z gabinetem.
- Przez miesiące
Wytrwałość
Podręcznik ćwiczeń zakłada sześć do dwunastu miesięcy, zanim nowe sekwencje zaczną działać same. Choroba Parkinsona zmienia się z czasem, dlatego ćwiczenie jest tu naszym zdaniem zadaniem na stałe.
- Po
Trening podtrzymujący
Po fazie budowania wystarczy krótki trening podtrzymujący, który utrzymujesz. Trzeba wytrwać, to może się opłacić.
Jedz i pij w pozycji wyprostowanej
Do jedzenia siadaj wyprostowany, głowa balansuje nad ciałem. Małe łyki i kęsy, bez rozmawiania w trakcie.
Świadome połykanie
Przy rozproszeniu uwagi organizm połyka rzadziej. Krótka myśl o zamknięciu warg i połknięciu, na przykład podczas oglądania telewizji lub czytania, może pomóc usunąć ślinę.
Usta zamknięte, nos otwarty
W spoczynku wargi luźno do siebie przylegają, a język leży przy podniebieniu. Dzięki temu jama ustna pozostaje szczelna.
Mów wyprostowany
Mów na siedząco lub na stojąco z wyprostowaną głową. Tak głos dostaje więcej oddechu.
Z gabinetem lub samodzielnie
Bezpłatna aplikacja FaceFormer prowadzi przez ćwiczenia podstawowe, a wszystkie moduły są na stronach z ćwiczeniami. Jeśli trenujesz z gabinetem, adresy znajdziesz w wykazie terapeutów.
Pytania
Często zadawane pytania
Czy przy chorobie Parkinsona można trenować połykanie?
Funkcje połykania w chorobie Parkinsona reagują na trening, co pokazują niezależne badania, na przykład nad treningiem wydechowym. Trening FaceFormer ćwiczy połykanie razem z oddychaniem i równowagą głowy, ale w chorobie Parkinsona nie został zbadany. Przy znanych zaburzeniach połykania skonsultuj rozpoczęcie treningu wcześniej z lekarzem.
Skąd bierze się nadmierne ślinienie w chorobie Parkinsona?
Z reguły nie z nadmiaru śliny, osoby z chorobą Parkinsona wytwarzają jej raczej mniej. Ślina jest rzadziej połykana, usta są częściej otwarte, a głowa pochyla się do przodu. Naszym zdaniem spotykają się tu połykanie, zamknięcie warg i równowaga głowy.
Dlaczego w chorobie Parkinsona głos staje się cichszy?
Ruchy, którymi oddychanie i fałdy głosowe wytwarzają głos, stają się mniejsze. Głos jest często pierwszym, co zmienia się w mowie. Intensywny trening głosu według LSVT LOUD poprawił w badaniu randomizowanym głośność na przestrzeni miesięcy.
Czy FaceFormer pomaga na chorobę Parkinsona?
Nie. Trening nie leczy choroby. Ćwiczy oddychanie, połykanie i równowagę głowy, czyli funkcje, których choroba Parkinsona również dotyczy. Jak wpłynie to w indywidualnym przypadku, nie da się przewidzieć, a badania nad FaceFormer w chorobie Parkinsona nie ma.
Czy mogę trenować przy zaawansowanej chorobie Parkinsona?
Tylko po konsultacji z lekarzem. Przy zwyrodnieniowych chorobach nerwowo-mięśniowych w stadium zaawansowanym trening nie jest bez zastrzeżeń wskazany. Razem ze swoim gabinetem ustalasz, czy i w jakim zakresie ćwiczysz.
Od którego FaceFormer zacząć?
Od FaceFormer ZERO. Ma taki sam rozmiar i kształt jak ONE, tylko jest z bardziej miękkiego materiału. Jeśli zakładanie jest trudne z powodu drżenia lub sztywności, mogą pomóc bliscy.
Więcej na ten temat
Kolejne artykuły z bazy wiedzy
Co dalej
Źródła
- Kalf JG, de Swart BJ, Bloem BR, Munneke M (2012). Prevalence of oropharyngeal dysphagia in Parkinson’s disease: a meta-analysis. Parkinsonism and Related Disorders 18(4):311-315. PMID 22137459. Źródło
- Kalf JG, de Swart BJ, Borm GF, Bloem BR, Munneke M (2009). Prevalence and definition of drooling in Parkinson’s disease: a systematic review. Journal of Neurology 256(9):1391-1396. PMID 19288042. Źródło
- Nóbrega AC, Rodrigues B, Torres AC, Scarpel RD, Neves CA, Melo A (2008). Is drooling secondary to a swallowing disorder in patients with Parkinson’s disease? Parkinsonism and Related Disorders 14(3):243-245. PMID 17892967. Źródło
- Proulx M, de Courval FP, Wiseman MA, Panisset M (2005). Salivary production in Parkinson’s disease. Movement Disorders 20(2):204-207. PMID 15389996. Źródło
- Reynolds H, Miller N, Walker R (2018). Drooling in Parkinson’s Disease: Evidence of a Role for Divided Attention. Dysphagia 33(6):809-817. PMID 29785679. Źródło
- Ho AK, Iansek R, Marigliani C, Bradshaw JL, Gates S (1998). Speech impairment in a large sample of patients with Parkinson’s disease. Behavioural Neurology 11(3):131-137. PMID 11568413. Źródło
- Ramig L, Halpern A, Spielman J, Fox C, Freeman K (2018). Speech treatment in Parkinson’s disease: Randomized controlled trial (RCT). Movement Disorders 33(11):1777-1791. PMID 30264896. Źródło
- Logemann JA, Gensler G, Robbins J et al. (2008). A randomized study of three interventions for aspiration of thin liquids in patients with dementia or Parkinson’s disease. Journal of Speech, Language, and Hearing Research 51(1):173-183. PMID 18230864. Źródło
- Hiss SG, Treole K, Stuart A (2001). Effects of age, gender, bolus volume, and trial on swallowing apnea duration and swallow/respiratory phase relationships of normal adults. Dysphagia 16(2):128-135. PMID 11305223. Źródło
- Haehner A, Boesveldt S, Berendse HW et al. (2009). Prevalence of smell loss in Parkinson’s disease: a multicenter study. Parkinsonism and Related Disorders 15(7):490-494. PMID 19138875. Źródło
- Troche MS, Okun MS, Rosenbek JC et al. (2010). Aspiration and swallowing in Parkinson disease and rehabilitation with EMST: a randomized trial. Neurology 75(21):1912-1919. PMID 21098406. Źródło
- Hoecker RN, Schweiger J, Prunier J, Dua A (2026). Aspiration Risk. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. PMID 29262188. Źródło
Zaczynamy
Gotowy na trening?
Bezpłatna aplikacja FaceFormer prowadzi przez ćwiczenia podstawowe, liczy powtórzenia i przypomina o sesjach. Jeśli chcesz, może ci towarzyszyć gabinet z wykazu terapeutów.
FaceFormer ZERO + ONE
Obie twardości materiału na początek, na dzień i na noc. Zestaw dla dorosłych.
FaceFormer ZERO
Bardziej miękki FaceFormer na początek, dla dzieci i na noc.
FaceFormer ZERO – zestaw dla dzieci
ZERO z pudełkiem higienicznym, pluszowym etui i książeczką sukcesów z pieczątką.
Trening FaceFormer ma na celu ponowne fizjologiczne ustawienie funkcji podstawowych – oddychania, połykania i równowagi głowy – poprzez zamykanie ust i pozycję referencyjną języka, tworząc w ten sposób warunki, w których dolegliwości mogą się zmniejszyć. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Terapeutki i terapeutów w swojej okolicy znajdziesz w wykazie terapeutów.
