Artykuł specjalistyczny: ciało i postawa
Wkładki do butów i różnica długości nógDlaczego wkładka nie zmienia sterowania
Jedna noga ma być krótsza, a teraz w butach tkwią wkładki? Tutaj dowiesz się, dlaczego nogi nierównej długości są normą, co wkładki dają, a czego nie, co pokazują badania i dlaczego statyka ciała zaczyna się naszym zdaniem od głowy: od oddychania, połykania i równowagi głowy.
Znasz to?
Jedna noga za krótka, a teraz coś tkwi w bucie?
Co dotyczy ciebie?
Dotknij tego, co cię dotyczy.
Jeśli pasuje kilka punktów, warto spojrzeć dalej niż na stopy. Naszym zdaniem ciało ustawia się z reguły według równowagi głowy, która jest sprzężona z oddychaniem i połykaniem. Ten wzorzec można trenować.
Co pokazują badania nad długością nógDlaczego głowa nadaje rytmNajważniejsze w skrócie
- Prawie nikt nie ma dwóch nóg dokładnie tej samej długości. Osoby z bólem pleców i bez niego miały w badaniach średnio równie duże różnice.
- Wkładki podpierają, amortyzują i rozkładają obciążenie. Wzorca ruchowego, którego organizm nauczył się przez lata, nie zmieniają. Przy bólach pleców badania nie wykazują korzyści zapobiegawczej. Naszym celem jest, by stopa znów sama wykonywała swoją pracę, a wkładka stopniowo stała się zbędna.
- Naszym zdaniem statyka ciała zaczyna się z reguły u góry, od równowagi głowy, która jest sprzężona z oddychaniem i połykaniem. Dlatego trenujemy te trzy funkcje razem, zamiast tylko wyrównywać na dole.
Film
Wkładki do butów i różnica długości nóg: co dają wkładki ortopedyczne?
Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.
Żadne ciało nie jest lustrzanie symetryczne: nierówne nogi są regułą
Kto kupuje kurtkę, czasem zauważa to po rękawie. Jedna ręka jest nieco dłuższa od drugiej. To nie wina kurtki.
Obie połowy naszego ciała nie rosną lustrzanie. Uszy, oczy, dłonie i stopy się różnią, podobnie ręce. Nogi są najdłuższymi łańcuchami kostnymi ciała. Byłoby zaskakujące, gdyby akurat one miały co do milimetra tę samą długość. Pomiary pokazują coś przeciwnego: niewielką różnicę długości nóg ma prawie każdy.
ludzi miało w pomiarach radiologicznych nogi nierównej długości, według zestawienia w pracy przeglądowej z USA1
wynosiła różnica średnio, czyli około pół centymetra1
mniej więcej od tej wielkości przegląd uznaje różnicę za klinicznie istotną dla większości ludzi1
Różnica długości nóg wynosząca kilka milimetrów jest więc normalnym wariantem budowy ciała, a nie defektem. Inaczej jest, gdy noga po wypadku, zaburzeniu wzrostu lub endoprotezoplastyce stawu jest wyraźnie krótsza. Wtedy chód może być zaburzony, a wyrównanie w bucie ma swoje miejsce. Tych przypadków ten artykuł nie dotyczy.
Sprawdź na sobie
Na stojąco nieustannie kompensujesz
Długość nóg mierzy się często na leżąco lub w prostej pozycji stojącej. W codzienności jednak rzadko tak stoisz.
Stań i przenieś ciężar ciała z lewej nogi na prawą, nie robiąc kroku. Obciążona noga się prostuje, druga lekko ugina się w kolanie, miednica przechyla się razem z nimi. Już ten mały ruch zmienia efektywną długość nogi o więcej, niż wyrównuje typowa wkładka. Podczas chodzenia i tak przez większość czasu ciężar niesie pojedyncza noga.
Jak stoisz w tej chwili, czytając ten tekst?
Dwóch nóg dokładnie tej samej długości potrzebowałby tylko ktoś, kto godzinami stoi na baczność jak warta honorowa. Wszyscy inni poruszają się z ciałem, które nieustannie kompensuje różnice między lewą a prawą stroną. To nie słabość, lecz osiągnięcie układu nerwowego.
Stan badań
Różnica długości nóg a ból pleców: co pokazują badania
To, że krótsza noga przekrzywia miednicę i w ten sposób powoduje ból pleców, brzmi przekonująco. Sprawdzano to wielokrotnie.
W Finlandii zmierzono na zdjęciu rentgenowskim długość nóg u 247 dorosłych w wieku od 35 do 54 lat. Porównano osoby, które nigdy nie miały bólu pleców, z osobami, które w poprzednim roku miały silnie ograniczający ból krzyża.
wynosiła średnio różnica długości nóg u 53 osób, które nigdy nie miały bólu pleców, z wartościami do 20 mm3
wynosiła średnio u 78 osób z silnie ograniczającym bólem krzyża, z wartościami do 17 mm3
Grupy się więc nie różniły. Autorzy uważają dlatego związek między niewielką różnicą długości nóg a bólem krzyża za wątpliwy3. Badanie kliniczno-kontrolne z Anglii, opublikowane w The Lancet, również nie wykazało związku między nierówną długością nóg a przewlekłym bólem krzyża4.
Kto nie odczuwa bólu, ma te same różnice co ten, kto odczuwa ból.Pomiar, który u zdrowych wypada tak samo jak u osób z dolegliwościami, nie może wyjaśnić dolegliwości.
Wynik badania a przyczyna
Gdy noga tylko wydaje się krótsza
Często różnicy nie mierzy się na zdjęciu rentgenowskim, lecz porównuje na leżąco lub odczytuje z ustawienia miednicy. Wtedy często nie jest jasne, co właściwie zmierzono.
Cytowana już praca przeglądowa rozróżnia właśnie te dwie postacie. Różnica czynnościowa ma być odrębnym zjawiskiem i wynikać być może ze zwiększonego napięcia mięśni powyżej miednicy. Autor zaleca, by ją zlikwidować, zanim będzie się leczyć różnicę anatomiczną2. Innymi słowy: najpierw wyjaśnić napięcie, potem zastanawiać się nad wyrównaniem.
Równowaga głowy odbiega od normy
Głowa przez długi czas jest wysunięta przed ciało lub przechylona na bok, często razem z oddychaniem przez usta i nisko położonym językiem.
Organizm kompensuje
Aby utrzymać środek ciężkości nad stopami, mięśnie tułowia i miednicy napinają się jednostronnie mocniej. Układ nerwowy zapamiętuje to rozwiązanie.
Miednica się przechyla
Nierówne napięcie unosi jedną stronę miednicy wyżej. Jedna noga wydaje się krótsza, choć kości prawie się nie różnią.
Powstaje wada
Mierzy się różnicę długości nóg i zaleca wyrównanie w bucie. Napięcie, które przechyla miednicę, pozostaje takie, jakie było.
Naszym zdaniem zmierzona różnica długości nóg jest więc z reguły raczej odbiciem statyki ciała niż jej przyczyną, zmierzonym na dolnym końcu układu. Nie dotyczy to rzeczywistych różnic kostnych, ale wielu małych różnic, które wyrównuje się wkładkami.
Bierne podparcie
Co daje wkładka: podpierać, amortyzować, rozkładać obciążenie
Oprócz wyrównywania długości wkładki są rozpowszechnione przede wszystkim przy stopie płaskiej podłużnie, koślawej, poprzecznie płaskiej lub przy płaskostopiu. Mają podpierać sklepienie stopy, aby stopa w ogóle nie przyjmowała nieprawidłowego ustawienia.
Prawie każda stopa odbiega od kształtu podręcznikowego, tak jak różnią się dłonie i uszy. Odchylenie jest najpierw wynikiem badania, a jeszcze nie chorobą. Leczenia wymaga z powodu dolegliwości lub uszkodzeń strukturalnych, a nie obrazu z pomiaru. U dzieci autorzy wiedeńskiego badania uznali ponad 90 % zaopatrzeń we wkładki za niepotrzebne7.
Stopa jest ruchomym układem z wielu małych kości, stawów, mięśni i więzadeł. Jest zbudowana po to, by przy każdym kroku kompensować nierówności, odkształcać się i ponownie prostować.
Wkładka narzuca jej kształt. Podpiera sklepienie, układa stopę i przenosi nacisk. Może to być przyjemne w odczuciu: mniej bólu z ucisku, więcej oparcia. Nie zmienia jednak nic w sterowaniu, które porusza stopą.
To, że wkładka jest przyjemna, nie dowodzi, że problem został rozwiązany. Odciąża stopę, dopóki jest noszona, podobnie jak tabletka przeciwbólowa tłumi ból głowy, nie wyjaśniając, skąd się bierze. Jeśli dolegliwości wracają, gdy tylko jej zabraknie, złagodziła objaw, a przyczyny nie zmieniła.
Wkładka rozkłada obciążenie. Czy dzięki temu zmienia się wzorzec motoryczny, to inna kwestia.Dopóki pomoc działa, ciało pracuje w zmienionych warunkach. Nie wynika z tego jeszcze, że później samo lepiej wykonuje tę funkcję.
Jak kula
Kula odciąża zranioną nogę i dobrze, że tak jest. Zrosnąć musi się jednak sama kość. Tak postrzegamy też wkładkę, i nie jest to ocena negatywna. Odciąża stopę z pracy. Mięśnie i sterowanie, które właściwie powinny wykonywać tę pracę, nie dostają jednak przez to nowego zadania. Dlatego z reguły nie można się jej pozbyć, dopóki w sterowaniu nic się nie zmieni.
Ciało nadal kompensuje wokół pomocy. Układ nerwowy uczy się chodzić z wkładką, stary wzorzec nie zostaje nadpisany, lecz uzupełniony. Często kompensacja znajduje sobie inną drogę: w kolanie, w biodrze lub w plecach.
Dlatego naszym celem jest, by stopa znów mogła sama wykonywać swoją pracę, a wkładka z czasem stała się zbędna. Dzieje się to stopniowo i wspólnie z twoim gabinetem, nie na własną rękę. Przy rzeczywistych wskazaniach, takich jak wyraźna różnica kostna, cukrzyca lub ciężkie wady ustawienia, wkładka pozostaje.
Dowody
Wkładki przy bólu pleców: stan badań
Wkładki są zalecane nie tylko na stopy, lecz często także w nadziei, że odciążą plecy, biodro lub kolano. Na ten temat istnieje przegląd Cochrane Collaboration.
z randomizacją przeanalizował przegląd Cochrane dotyczący wkładek i bólu pleców5
wzięło udział w trzech badaniach dotyczących zapobiegania. Autorzy widzą mocne dowody, że wkładki nie zapobiegają bólowi pleców5
badało celowo leczenie istniejącego bólu pleców. Dane nie pozwalają na stwierdzenie dotyczące działania jako terapii5
Wkładki do wyrównywania różnicy długości nóg były w tym przeglądzie wykluczone. Dotyczy ich to, co pokazują pomiary opisane wyżej: niewielką różnicę stwierdza się w równym stopniu u osób z bólem pleców i bez niego. Również nowsze formy mają trudności. Tak zwane wkładki sensomotoryczne mają za pomocą poduszeczek i podwyższeń dostarczać bodźców i sterować mięśniami od dołu.
Niemiecki Federalny Sąd Socjalny orzekł 12 czerwca 2025 roku, że ustawowe niemieckie kasy chorych nie mogą za nie płacić. Są one uważane za nową metodę leczenia bez pozytywnej rekomendacji Wspólnego Komitetu Federalnego (G-BA). Korzyść medyczna nie została dotąd wykazana6.
Rzeczywista różnica kostna
Noga po wypadku, zaburzeniu wzrostu lub endoprotezoplastyce stawu jest wyraźnie krótsza, mniej więcej od 2 cm.
Stopa cukrzycowa
Należy unikać miejsc ucisku. Tu ważne jest odciążenie za pomocą dopasowanej wkładki.
Istniejące uszkodzenia
Przy ostrodze piętowej, wyraźnej stopie poprzecznie płaskiej lub bolesnych deformacjach wkładka może zmniejszyć nacisk.
Przyczyny wrodzone lub neurologiczne
Przy ciężkich deformacjach, na przykład po porażeniach, wkładki lub obuwie ortopedyczne są często niezbędne.
W takich przypadkach wkładka ma swoje stałe miejsce, jako odciążenie. Trening funkcji podstawowych można łączyć z wkładkami.
Statyka ciała
Równowaga głowy jako punkt wyjścia statyki ciała
Za wieloma wkładkami stoi przekonanie, że nieprawidłowa stopa destabilizuje całe ciało. Naszym zdaniem łańcuch z reguły biegnie w przeciwnym kierunku.
Ciało chętnie porównuje się z wieżą, która potrzebuje przede wszystkim solidnego fundamentu. W wieżowcu Taipei 101 na Tajwanie inżynierowie rozwiązali kwestię stabilności inaczej. W górnej części wieży wisi ważąca wiele ton, ruchomo zawieszona stalowa kula.
Ta kula, tak zwany tłumik drgań, wychyla się przeciwnie do ruchów budynku podczas burzy i trzęsienia ziemi. Wieża jest więc stabilizowana od góry. Dla nas tą kulą jest głowa.
W głowie znajdują się oczy i narząd równowagi. Już fizjolog Rudolf Magnus opisał w Utrechcie w latach 20. XX wieku, że odruchy nastawcze najpierw ustawiają głowę, a szyja, tułów i miednica podążają za nią. W czaszkowo-szyjnym modelu funkcjonalnym, w skrócie CCFM, modelu roboczym Sabine i Klausa Berndsenów, mówi się odpowiednio: położenie głowy wyznacza linię środka ciężkości.
Gdy głowa przesuwa się do przodu lub przechyla na bok, ciało poniżej musi to kompensować – karkiem, barkami, kręgosłupem i miednicą, aż po kolana i stopy. W tym ujęciu stopa płaska lub koślawa może być także skutkiem, oznaką tego, że układ kompensuje od góry.
Więcej o wysunięciu głowy do przodu, „karku smartfonowym” i drogach od karku do pleców znajdziesz w artykule o bólu karku i bólu pleców.
Stopa jest końcem łańcucha, a nie jego początkiem.Kto kompensuje tylko na dole, ten naszym zdaniem leczy objaw na niewłaściwym końcu układu.
Triada
Oddychanie i połykanie współdźwigają głowę
Dlaczego nie można po prostu postanowić, że będzie się stać prosto? Ponieważ równowaga głowy nie jest aktem woli, lecz funkcją podstawową, sprzężoną z dwiema innymi.
Oddychanie
Jeśli nos jest zwężony albo usta otwarte, ciało wysuwa głowę do przodu, aby poszerzyć drogi oddechowe. Łańcuch mięśniowy z przodu szyi traci swoje napięcie.
Połykanie
Po każdym przełknięciu język przylega do podniebienia. Jeśli znajduje się w pozycji referencyjnej języka, przednie mięśnie szyi stabilizują głowę. Jeśli leży nisko, tego oparcia brakuje.
Równowaga głowy
Gdy głowa jest wyważona nad odcinkiem szyjnym kręgosłupa, jest niesiona, a nie trzymana. Kark, plecy, miednica i stopy nie muszą korygować.
Wypróbuj to. Połóż czubek języka na niewielkim wzniesieniu za górnymi siekaczami. Przełknij raz, zostaw tam czubek języka i utrzymaj potem napięcie. Poczuj palcami na szyi, jak zmieniają się szyja i kark.
To jest łańcuch mięśniowy, który stabilizuje głowę od przodu. Połykasz od kilkuset do tysiąca razy dziennie. Jeśli język leży przy tym w swojej pozycji referencyjnej, każde przełknięcie trenuje także ten łańcuch.
Te trzy funkcje wzajemnie się wzmacniają. Gdy głowa idzie do przodu, łatwiej otwierają się usta. Gdy usta są otwarte, język opada, a powietrze płynie przez usta. Gdy przy połykaniu brakuje oparcia, głowa przesuwa się dalej do przodu. Więcej o języku znajdziesz w artykule Pozycja referencyjna języka, a o roli oddychania podczas snu w artykule Chrapanie i bezdech senny.
Ten triadyczny krąg funkcjonalny złożony z oddychania, połykania i równowagi głowy stoi naszym zdaniem na początku wielu łańcuchów przyczynowych, sięgających aż do pleców, miednicy i stóp. Sięga on aż do przestrzeni ciśnienia tworzonej przez przeponę i dno miednicy. Mięśnie, które nie są włączone w swoją funkcję, nie są używane i tracą napięcie. Włączone – odzyskują je.
Dzieci
Stopy dzieci: obserwować i ruszać się
Szczególnie często wkładki dostają dzieci, ponieważ ich stopy wyglądają na płaskie. Tymczasem płaska stopa w pierwszych latach życia jest etapem rozwoju.
trzylatków miało płaskostopie w wiedeńskim badaniu obejmującym 835 dzieci, wśród sześciolatków było to jeszcze 24 %7
płaskostopia miało charakter chorobowy, pozostałe przypadki były elastyczne i stanowiły część prawidłowego rozwoju7
dzieci nosiło wkładki. Ponad 90 % tych terapii autorzy uznali za zbędne7
Łuk stopy kształtuje się w ciągu dzieciństwa poprzez używanie. Chodzenie boso po zmiennym podłożu, wspinanie się, balansowanie i skakanie stawiają wyzwania małym mięśniom stopy. Naszym zdaniem dla stóp dzieci obowiązuje to samo, co dla każdej innej funkcji: to, co jest używane, rozwija się. To, co jest stale podpierane, musi mniej pracować.
U dzieci warto ponadto spojrzeć wyżej. Jeśli usta są często otwarte, dziecko chrapie albo trzyma głowę pochyloną do przodu, dotyczy to właśnie tych funkcji, od których wychodzi postawa. Więcej na ten temat w artykule FaceFormer dla dzieci.
Jeśli stopa dziecka jest sztywna, bolesna lub wyraźnie jednostronnie zmieniona, wymaga diagnostyki u ortopedy dziecięcego.
Aktywnie zamiast pasywnie
Trenować zamiast podpierać: od stopy do głowy
Jeśli podpora nie zmienia sterowania, potrzeba czegoś, co działa na poziomie sterowania. Tym jest trening – zarówno stopy, jak i funkcji podstawowych.
Stopa jest narządem ruchu, a nie podporą. Jeśli stale tkwi w bucie, który narzuca jej kształt, odbiera jej to pracę, a małe mięśnie stopy mogą przez to słabnąć8. Jeśli dochodzi do tego wkładka, staje się ona naszym zdaniem kulą dla kuli. Wyjaśnia to, dlaczego wiele lekkich wad ustawienia stóp nie poprawia się dzięki podporom. To, co natomiast stawia stopie wymagania, czyni ją silniejszą.
Dla samej stopy istnieje na ten temat randomizowane badanie z USA. 57 biegaczek i biegaczy przez osiem tygodni coraz częściej chodziło w butach minimalistycznych, wykonywało ukierunkowane ćwiczenia stóp albo niczego nie zmieniało.
W obu grupach aktywnych mięśnie stóp stały się większe i silniejsze, w grupie porównawczej nie. Chodzenie w butach minimalistycznych działało przy tym równie dobrze jak ćwiczenia8. Chodzenie boso po trawie lub piasku stawia stopie podobne wymagania.
Pasywnie podpierać
- Wkładka, klin lub podwyższenie buta
- Działa, dopóki jest noszona
- Zmienia kształt i rozkład nacisku
- Wzorzec sterowania pozostaje taki, jaki jest
Aktywnie trenować
- Stopa, oddychanie, połykanie i równowaga głowy
- Działa na poziomie sterowania
- Wymaga powtarzania przez miesiące
- Celem jest wzorzec, który przebiega samoistnie
Jedno nie wyklucza drugiego. Trening można rozpocząć z wkładką, która potem stopniowo jest coraz mniej potrzebna.
Na górze działa terapia FaceFormer. W ćwiczeniu podstawowym FaceFormer leży w przedsionku jamy ustnej. Wyprostuj głowę, wydłuż kark, czubek języka przy podniebieniu, oddychaj przez nos. Następnie zaciskasz klin wargowy, krótko zagryzasz i przełykasz.
Później dochodzą ćwiczenie z pociąganiem i rotacja z równowagą głowy. W ten sposób ćwiczysz oddychanie, połykanie i równowagę głowy w jednym przebiegu.
- Od 1. dnia
Ćwiczenie podstawowe
Trzy razy dziennie po kilka minut z FaceFormer ZERO.
- Po kilku tygodniach
Ćwiczenie z pociąganiem i noc
Dochodzi ćwiczenie z pociąganiem, w nocy nosisz FaceFormer ZERO.
- Po kilku tygodniach
Przejście na ONE
W ciągu dnia FaceFormer ONE, tej samej wielkości co ZERO, tylko z twardszego materiału.
- W dalszym przebiegu
Rotacja z równowagą głowy
Obrót głowy łączy trening z mięśniami szyi.
- Przez 6 do 12 miesięcy
Wzorzec działa samoczynnie
Potem następuje trening podtrzymujący.
Bezpłatna aplikacja FaceFormer prowadzi przez ćwiczenia podstawowe, wszystkie moduły znajdziesz na stronach z ćwiczeniami. Randomizowanego badania dotyczącego terapii FaceFormer przy różnicy długości nóg lub wadach ustawienia stóp dotąd nie ma. Z braku badania nie wynika, że związek nie istnieje, lecz że nie został sprawdzony. Wszystkie nasze własne prace znajdziesz w dziale Badania i nauka.
Codzienność
Angażować stopy, wyważać głowę: pomysły na co dzień
Częściej boso
Chodź boso w domu, w ogrodzie albo na plaży. Nierówne podłoże angażuje małe mięśnie stopy przy każdym kroku.
Zmieniaj nogę podporową
Stojąc, możesz wysunąć jedną nogę. Zmieniaj tylko częściej stronę, zamiast stale obciążać tę samą nogę.
Buty z miejscem
Buty z wystarczającą ilością miejsca na palce i elastyczną podeszwą pozwalają stopie pracować.
Usta zamknięte, nos otwarty
Wargi luźno przylegają do siebie, czubek języka przy podniebieniu za górnymi siekaczami. To pomaga głowie odnaleźć równowagę.
Wzrok na wprost
Ustaw monitor i laptopa na wysokości oczu i unoś telefon, zamiast opuszczać głowę.
Omów wkładki
Jeśli nosisz wkładki, porozmawiaj ze swoim gabinetem o tym, do czego służą i czy równolegle z treningiem możesz stopniowo nosić je rzadziej.
Pytania
Często zadawane pytania
Czy różnica długości nóg jest normalna?
Tak. W pomiarach radiologicznych około 90% ludzi ma nogi nierównej długości, średnio o mniej więcej pół centymetra. Dla większości ludzi różnica uznawana jest za klinicznie istotną dopiero od około 2 cm. Mniejsze różnice są normalnym wariantem budowy ciała.
Od kiedy należy wyrównywać różnicę długości nóg?
Przy rzeczywistej różnicy kostnej, na przykład po wypadku, zaburzeniu wzrostu lub endoprotezoplastyce stawu, i od około 2 cm wyrównanie w bucie może poprawić chód. Przy kilku milimetrach należy naszym zdaniem najpierw zapytać, czy noga tylko wydaje się krótsza, bo zmienione są napięcie mięśni i ustawienie miednicy.
Czy różnica długości nóg może powodować ból pleców?
W przypadku małych różnic nie jest to udowodnione. W fińskim badaniu osoby bez bólu pleców miały średnio taką samą różnicę długości nóg jak osoby z silnym bólem krzyża, a także angielskie badanie kliniczno-kontrolne nie wykazało związku. Naszym zdaniem przyczyna leży z reguły w statyce ciała, która wychodzi od równowagi głowy.
Czy wkładki pomagają na ból pleców?
Przegląd Cochrane obejmujący sześć badań randomizowanych znalazł mocne dowody, że wkładki nie zapobiegają bólowi pleców. W kwestii leczenia istniejącego bólu pleców dane nie pozwalają na żadne stwierdzenie. Wkładki mogą być przyjemne w odczuciu, ale nie zmieniają wzorca ruchowego.
Co orzekł niemiecki Federalny Sąd Socjalny w sprawie wkładek sensomotorycznych?
12 czerwca 2025 roku niemiecki Federalny Sąd Socjalny (Bundessozialgericht) orzekł, że niemieckie ustawowe kasy chorych nie mogą płacić za wkładki sensomotoryczne. Są one uważane za nową metodę leczenia bez pozytywnej rekomendacji Wspólnego Komitetu Federalnego (G-BA), a ich korzyść medyczna nie została dotąd wykazana.
Czy dzieci z płaskostopiem potrzebują wkładek?
Według wiedeńskiego badania z reguły nie. W wiedeńskim badaniu ponad połowa trzylatków miała elastyczne płaskostopie, wśród sześciolatków jeszcze niespełna jedna czwarta, a chorobowe było mniej niż 1%. Ruch i chodzenie boso aktywnie angażują stopę. Jeśli stopa dziecka jest sztywna lub bolesna, należy zlecić jej zbadanie.
Czy mam po prostu zrezygnować z wkładek?
Nie na własną rękę. Naszym celem jest jednak, by stopa znów mogła sama wykonywać swoją pracę, a wkładka z czasem stała się zbędna. Dzieje się to stopniowo i wspólnie z twoim gabinetem, podczas gdy trenujesz stopę i funkcje podstawowe. Przy rzeczywistych wskazaniach, takich jak wyraźna różnica kostna, cukrzyca lub ciężkie wady ustawienia, wkładka pozostaje.
Więcej na ten temat
Kolejne artykuły z bazy wiedzy
Co dalej
Źródła
- Knutson GA (2005). Anatomic and functional leg-length inequality: a review and recommendation for clinical decision-making. Part I, anatomic leg-length inequality: prevalence, magnitude, effects and clinical significance. Chiropractic & Osteopathy 13:11. PMID 16026625. Źródło
- Knutson GA (2005). Anatomic and functional leg-length inequality: a review and recommendation for clinical decision-making. Part II. The functional or unloaded leg-length asymmetry. Chiropractic & Osteopathy 13:12. PMID 16080787. Źródło
- Soukka A, Alaranta H, Tallroth K, Heliövaara M (1991). Leg-length inequality in people of working age. The association between mild inequality and low-back pain is questionable. Spine 16(4):429-431. PMID 1828627. Źródło
- Grundy PF, Roberts CJ (1984). Does unequal leg length cause back pain? A case-control study. The Lancet 2(8397):256-258. PMID 6146810. Źródło
- Sahar T, Cohen MJ, Ne’eman V, Kandel L, Odebiyi DO, Lev I, Brezis M, Lahad A (2007). Insoles for prevention and treatment of back pain. Cochrane Database of Systematic Reviews (4):CD005275. PMID 17943845. Źródło
- Federalny Sąd Socjalny Niemiec (Bundessozialgericht), wyrok z dnia 12.06.2025, sygn. B 3 KR 12/23 R (wkładki sensomotoryczne, zaopatrzenie w wyroby pomocnicze). Źródło
- Pfeiffer M, Kotz R, Ledl T, Hauser G, Sluga M (2006). Prevalence of flat foot in preschool-aged children. Pediatrics 118(2):634-639. PMID 16882817. Źródło
- Ridge ST, Olsen MT, Bruening DA, Jurgensmeier K, Griffin D, Davis IS, Johnson AW (2019). Walking in Minimalist Shoes Is Effective for Strengthening Foot Muscles. Medicine & Science in Sports & Exercise 51(1):104-113. PMID 30113521. Źródło
Zaczynamy
Gotowy na trening?
Bezpłatna aplikacja FaceFormer prowadzi przez ćwiczenia podstawowe, liczy powtórzenia i przypomina o sesjach. Jeśli chcesz, może ci towarzyszyć gabinet z wykazu terapeutów.
FaceFormer ZERO + ONE
Obie twardości materiału na początek, na dzień i na noc. Zestaw dla dorosłych.
FaceFormer ZERO
Bardziej miękki FaceFormer na początek, dla dzieci i na noc.
FaceFormer ZERO – zestaw dla dzieci
ZERO z pudełkiem higienicznym, pluszowym etui i książeczką sukcesów z pieczątką.
Trening FaceFormer ma na celu ponowne fizjologiczne ustawienie funkcji podstawowych – oddychania, połykania i równowagi głowy – poprzez zamykanie ust i pozycję referencyjną języka, tworząc w ten sposób warunki, w których dolegliwości mogą się zmniejszyć. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Terapeutki i terapeutów w swojej okolicy znajdziesz w wykazie terapeutów.
