Seplenienie (sygmatyzm): gdy przyczyną jest funkcja języka

Artykuł fachowy: mowa

SeplenienieGdy kryje się za nim funkcja języka

S brzmi niewyraźnie, a język wsuwa się między zęby? Tutaj dowiesz się, jak powstaje czyste S, dlaczego seplenienie często mówi więcej o języku, połykaniu i oddychaniu niż o samym mówieniu, co pokazują na ten temat badania i jak trening może wspierać terapię logopedyczną.

Znasz to?

S nie brzmi czysto, a samo ćwiczenie niewiele daje?

Co dotyczy ciebie lub twojego dziecka?

Dotknij tego, co cię dotyczy.

Jeśli pasuje kilka punktów, warto spojrzeć poza pojedynczą głoskę. S to najdelikatniejsze zadanie, jakie język ma podczas mówienia. Jak dobrze się udaje, zależy naszym zdaniem także od tego, gdzie język leży w spoczynku, jak połykasz i jak oddychasz.

Jak powstaje SCo pokazuje badanie hamburskie
To nie zastępuje badania. Pokazuje ci tylko, gdzie w tym artykule możesz czytać dalej.

Najważniejsze w skrócie

  • Seplenienie, fachowo sygmatyzm, jest najczęstszym zaburzeniem wymowy w wieku dziecięcym. Mniej więcej do piątych urodzin niewyraźne S należy u wielu dzieci do prawidłowego rozwoju.
  • Do czystego S język musi uformować delikatną rynienkę i uszczelnić boki. Jeśli w spoczynku leży nisko lub z przodu i przy połykaniu napiera na zęby, brakuje mu naszym zdaniem często odpowiedniego położenia wyjściowego.
  • Naszym zdaniem funkcja jest na pierwszym miejscu. Trening funkcji podstawowych, czyli oddychania, połykania i równowagi głowy, tworzy warunek do tego, by głoska utrzymała się w codziennym życiu, a celowe ćwiczenie artykulacyjne następuje tam, gdzie głoska S sama się nie uporządkuje. Do takiego wniosku dochodzi też badanie hamburskie.

Film

Seplenienie: kryje się za nim coś więcej niż wada wymowy

Das Video lädt erst nach dem Klick. Dann werden Daten an YouTube (Google) übertragen.

Pojęcie

Seplenienie: co to oznacza

Słowo „seplenienie” znają wszyscy, a jednak kryje się za nim więcej niż pojedynczy dźwięk. Specjaliści rozróżniają kilka postaci, w zależności od tego, gdzie przy S znajduje się język.

Przy seplenieniu głoski syczące nie wychodzą czysto. Dotyczy to przede wszystkim S i Z, często także SZ, CZ i C. Fachowo nazywa się to sygmatyzmem, od sigmy, greckiej litery oznaczającej S. Niektórym prawie to nie przeszkadza, inni odczuwają to w szkole, pracy lub przy telefonowaniu jako prawdziwą przeszkodę.

MiędzyzębowyCzubek języka wsuwa się między siekacze, S brzmi jak angielskie th
PrzyzębowyJęzyk napiera od tyłu na siekacze, S brzmi głucho
BocznyPowietrze ucieka bokiem przez zęby trzonowe, S brzmi rozmyte lub mokre
4 do 5lat

miały dzieci w USA, gdy 90% z nich wymawiało S poprawnie, według analizy 15 badań z udziałem 18 907 dzieci1

24,5%

chłopców i 20,4% dziewczynek w wieku od 4 do 6 lat sepleniło w badaniu 550 dzieci przedszkolnych w Skopje. Sygmatyzm był tam najczęstszym zaburzeniem wymowy2

Niewyraźne S w wieku przedszkolnym samo w sobie nie jest powodem do niepokoju. Jeśli utrzymuje się po piątym roku życia, wraca po dłuższym czasie albo pojawiają się przy tym otwarte usta, oddychanie przez usta lub wypychanie języka, warto przyjrzeć się funkcji języka.

Fonetyka

Jak powstaje czyste S: precyzyjna praca języka

Mało która głoska wymaga od języka tyle precyzji co S. Różnica kilku milimetrów decyduje, czy brzmi ostro, czy sepleniąco.

Przy S język unosi się do przodu i do góry. Jego czubek zbliża się do wałka dziąsłowego za górnymi siekaczami, nie zamykając go całkowicie. Boczne brzegi przylegają do górnych zębów trzonowych i uszczelniają. Pośrodku pozostaje wąska rynienka, przez którą cienki strumień powietrza trafia na krawędzie siekaczy. Dopiero tam powstaje jasny syk.

Tę rynienkę widać, gdy język pokazuje swój kształt. Środek się obniża, brzegi się unoszą. Aby podczas mówienia udawało się to w ułamkach sekundy, wiele mięśni języka musi precyzyjnie współpracować.

Jeśli brakuje bocznego uszczelnienia, powietrze ucieka przez zęby trzonowe. Jeśli czubek zsuwa się do przodu między zęby, strumień powietrza nie trafia już na żadną krawędź. Jedno i drugie jest wyraźnie słychać.

Język potrafi uformować się wzdłużnie w rynienkę. Przy S ta rynienka kieruje strumień powietrza na siekacze.
Język potrafi uformować się wzdłużnie w rynienkę. Przy S ta rynienka kieruje strumień powietrza na siekacze.

Powiedz powoli „sowa” i przytrzymaj S. Co czujesz?

Język i połykanie

Więcej niż wada wymowy: co seplenienie mówi o języku

Język mówi tylko przez niewielką część dnia. Przez resztę czasu leży w jamie ustnej, utrzymuje kontakt z podniebieniem i połyka wiele setek do tysięcy razy dziennie.

Naszym zdaniem seplenienie z reguły nie jest więc wyłącznie kwestią mówienia. Przy S język musi trafić w miejsce, które powinien znać ze spoczynku: przednią część podniebienia. Jeśli w spoczynku w ogóle tam nie leży, lecz na dnie jamy ustnej albo z przodu przy zębach, każde S startuje z niekorzystnego położenia wyjściowego.

To położenie wyjściowe nazywamy pozycją referencyjną języka. Czubek języka leży przy małym wzniesieniu tuż za górnymi siekaczami, a trzon języka przy połykaniu przylega szeroko do podniebienia. Często szuka się hasła „pozycja spoczynkowa języka”, chodzi o to samo. Szczegółowo wyjaśniamy to w artykule Pozycja spoczynkowa i pozycja referencyjna języka.

Wałek dziąsłowy, przy którym powstaje S, leży tuż obok tego punktu referencyjnego. Język, który stale go odnajduje w spoczynku i przy połykaniu, ma naszym zdaniem łatwiej podczas mówienia.

Podniebienie widziane od dołu. Za górnymi siekaczami leży przednia część podniebienia, na której czubek języka znajduje oparcie w spoczynku i przy S.
Podniebienie widziane od dołu. Za górnymi siekaczami leży przednia część podniebienia, na której czubek języka znajduje oparcie w spoczynku i przy S.
86%

dzieci w wieku od 10 do 14 lat z połykaniem z wypychaniem języka sepleniło, w grupie porównawczej bez tego nawyku żadne z 21 dzieci3

31,2%

z 439 dzieci z oddychaniem przez usta wykazywało nieprawidłowości w mowie, najczęściej język między zębami, a następnie zaburzenia artykulacji i seplenienie4

Oba badania pokazują współwystępowanie, a nie przyczynę. Pasują jednak do tego, co widzimy w praktyce. Kto oddycha z otwartymi ustami, u tego język leży nisko. Kto przy połykaniu napiera językiem na zęby, u tego język także podczas mówienia szuka oparcia z przodu. Więcej o wzorcu połykania przeczytasz w artykule Połykanie i zaburzenia połykania.

Łańcuch w tle

Od otwartych ust do seplenionego S: łańcuch przyczynowy

Dolegliwości mają naszym zdaniem rzadko jeden jedyny czynnik wyzwalający. Przy seplenieniu widzimy u wielu osób łańcuch, który zaczyna się długo przed pierwszym wypowiedzianym S.

  1. Wzorzec odbiega od normy

    Oddychanie przez usta, długo używany smoczek, ssanie kciuka lub butelka utrzymują język nisko i z przodu. Wargi przestają same się zamykać.

  2. Organizm kompensuje

    Przy połykaniu język opiera się o zęby zamiast o podniebienie. Układ nerwowy zapamiętuje tę kompensację jako preferowany wzorzec.

  3. Forma podąża za funkcją

    Z biegiem lat podniebienie i łuki zębowe mogą ustępować pod naciskiem. Z przodu pozostaje zgryz otwarty, szczęka staje się wąska, siekacze się wysuwają.

  4. Objaw staje się słyszalny

    Przy S język nie znajduje z przodu krawędzi, a z boku oparcia. Seplenienie jest często pierwszym, co zauważają inni.

Kiedy i jak mocno taki łańcuch się ujawnia, zależy od stopnia odchylenia, czasu jego trwania i wieku. Nie każde sepleniące dziecko ma zgryz otwarty, a zgryz otwarty nie prowadzi nieuchronnie do seplenienia. Wspólnym punktem wyjścia jest jednak naszym zdaniem z reguły język, który utracił swoje odniesienie przy podniebieniu. Jak język i zgryz są ze sobą powiązane, pokazuje opis przypadku zgryzu otwartego.

To samo oddychanie przez usta, które utrzymuje język nisko, naszym zdaniem często towarzyszy u dzieci zapaleniom ucha środkowego, powiększonym migdałkom gardłowym, czyli trzeciemu migdałowi, i wadom zgryzu. Seplenienie może być kolejnym, słyszalnym ogniwem tego łańcucha4. Łańcuch jako całość nie został sprawdzony.

S to słyszalna część. Funkcja za nim działa przez cały dzień.Kto ćwiczy tylko głoskę, pracuje nad kilkoma minutami dnia. Język, wargi i oddychanie pracują przez całą dobę, także w nocy.

Automatyczne wzorce

Dlaczego ćwiczenie przed lustrem często nie wystarcza

Wielu to zna. Na zajęciach S brzmi czysto, na szkolnym podwórku lub w rozmowie znów znika.

Wiele dzieci przez lata sumiennie ćwiczy na terapii logopedycznej. Pod świadomą kontrolą głoska S wychodzi wtedy lepiej, ale w codziennym życiu niewiele się zmienia, dopóki wargi ledwo się stykają, a oddychanie odbywa się przez usta. Często to obserwujemy: wzorca, który przez lata działa automatycznie, trudno wyprzeć samym zrozumieniem i krótkimi sesjami ćwiczeń.

Pomyśl o swojej dłoni. Gdy chcesz zaczerpnąć wody, bez zastanowienia układasz ją w miseczkę. Nikt ci nie tłumaczy, gdzie ma być który palec. Wzorzec jest zapisany i działa sam.

Podobnie język formuje swoją rynienkę dla S. Jeśli udaje się to tylko wtedy, gdy o tym myślisz, nowy wzorzec nie jest jeszcze zapisany. Utrwala się przez częste, dokładne powtarzanie w codzienności, a należą do tego także liczne połknięcia i oddechy w ciągu dnia.

Dłoń bez zastanowienia układa się w miseczkę. Tak samo automatycznie język powinien znajdować swój kształt dla S.
Dłoń bez zastanowienia układa się w miseczkę. Tak samo automatycznie język powinien znajdować swój kształt dla S.

Stan badań

Język, zgryz i seplenienie: co pokazują badania

Związek między funkcją języka a wymową jest uznany w środowisku fachowym, w szczegółach jednak słabiej udokumentowany, niż sugeruje doświadczenie kliniczne. Mówimy to otwarcie.

Brukselski badacz mowy Yvan Lebrun przeanalizował w 1985 roku dostępne wówczas prace. Połykanie z wypychaniem języka było u dzieci poniżej dziesiątego roku życia raczej regułą niż wyjątkiem. Nie uniemożliwiało opanowania prawidłowych głosek syczących, ale mogło je opóźniać5. Wzorzec połykania nie przesądza więc o losie S, ale też nie jest obojętny.

17Badania

dotyczących dzieci i młodzieży w wieku od 3 do 18 lat weszło do systematycznego przeglądu z Gandawy i Fort Worth6

1jednoznaczny wynik

Solidny okazał się tam związek między zgryzem otwartym przednim a zniekształceniami przednich głosek językowych, takich jak S i Z. W przypadku nisko położonego języka i nawyków gryzienia nie dało się wyciągnąć jednoznacznego wniosku6

Dla nas oznacza to: związek między zgryzem otwartym, wzorcem połykania a seplenieniem jest dobrze uzasadniony. To, że sam nisko położony język powoduje seplenienie, nie jest udowodnione, bo prawie tego nie badano.

Z braku badania nie wynika, że związek nie istnieje. Wynika, że nie został sprawdzony.Właśnie dlatego w tym artykule oddzielamy to, co zmierzono, od tego, co wywodzimy z praktyki.

Własne badanie

Badanie hamburskie: funkcje podstawowe tak, głoska S nie

Jedyne randomizowane badanie z FaceFormer mierzyło także seplenienie. Jego wynik w tej kwestii jest otrzeźwiający i właśnie dlatego pouczający.

W Klinice Uniwersyteckiej Hamburg-Eppendorf 45 dzieci w wieku od niespełna 4 do 17 lat przydzielono losowo do dwóch ścieżek: treningu FaceFormer w klinice lub terapii miofunkcjonalnej bez urządzenia w gabinetach logopedycznych. Po sześciu miesiącach ponownie zbadano 30 dzieci. Logopedka oceniała między innymi wymowę S7.

88,5 → 23,5%

dzieci w grupie FaceFormer oddychało nawykowo przez usta na początku i po sześciu miesiącach, w grupie porównawczej 94,7 i 69,2%7

97,8 → 90%

wszystkich badanych dzieci sepleniło na początku i po sześciu miesiącach. W żadnej z grup S nie zmieniło się istotnie7

Oddychanie przez usta, wzorzec połykania i siła warg poprawiły się więc w obu grupach, z FaceFormer szybciej. S pozostało w obu grupach w dużej mierze takie, jakie było. Autorki wnioskują z tego, że po poprawie podstawowych funkcji oddychania i połykania powinny nastąpić ukierunkowane ćwiczenia artykulacyjne, niezależnie od koncepcji.

Ocena: grupy były małe i brak danych długoterminowych. Sabine Berndsen, współtwórczyni FaceFormer, jest współautorką. Przegląd Cochrane nie znalazł ponadto solidnego dowodu, że ćwiczenia motoryki jamy ustnej bez mówienia poprawiają wymowę8. Wszystkie badania wraz z ich oceną znajdziesz w dziale Badania i nauka.

Kontekst

Terapia logopedyczna i trening: dwa zadania, jeden cel

Naszym zdaniem funkcja jest na pierwszym miejscu, a głoska potem. Trening funkcji podstawowych tworzy przesłanki, na których terapia logopedyczna buduje głoskę.

Domknięcie warg, oddychanie przez nos, pozycja referencyjna języka i wzorzec połykania są warunkiem tego, by głoska utrzymała się w codziennym życiu. Celowe ćwiczenie artykulacyjne następuje tam, gdzie głoska S potem sama się nie uporządkuje. Do takiego wniosku dochodzą też autorki badania hamburskiego7.

Terapia logopedyczna (logopedia)

  • Wywołuje głoskę i ćwiczy ją w sylabach, słowach i zdaniach
  • Ćwiczy słuch, aby dostrzec różnicę między S a seplenionym S
  • Przenosi nowe S do swobodnej mowy
  • Jest zlecana przez lekarza, w Niemczech zwykle z pokryciem kosztów

Trening FaceFormer

  • Ćwiczy zamknięcie warg, oddychanie przez nos i pozycję referencyjną języka w jednym przebiegu
  • Trenuje wzorzec połykania, przy którym język opiera się o podniebienie zamiast o zęby
  • Uwzględnia równowagę głowy, ponieważ współdecyduje ona o położeniu języka i żuchwy
  • Odbywa się trzy razy dziennie w domu, w razie potrzeby także w nocy

Obie drogi się nie wykluczają. Trening przygotowuje naszym zdaniem grunt, na którym terapia logopedyczna buduje głoskę.

W rozmowie chodzi najpierw o to, jak język, wargi i oddychanie pracują w codzienności. Dopiero potem się ćwiczy. Jeśli trenujesz z gabinetem, może on ocenić wzorzec połykania i zamknięcie ust oraz uzgodnić trening z terapią logopedyczną.

Możesz jednak zacząć także samodzielnie z bezpłatną aplikacją FaceFormer i stronami z ćwiczeniami. Gabinet w swojej okolicy znajdziesz w wykazie terapeutów.

Sabine Berndsen omawia z użytkowniczką, jak współpracują język, wargi i oddychanie.
Sabine Berndsen omawia z użytkowniczką, jak współpracują język, wargi i oddychanie.

Jeśli terapia logopedyczna już trwa, nie przerywaj jej. Trening można prowadzić równolegle. Najlepiej uzgodnij ze swoim terapeutą lub terapeutką, jak połączyć jedno z drugim.

Dzieci

Seplenienie u dziecka: kiedy warto przyjrzeć się dokładniej

Nie każde sepleniące dziecko potrzebuje leczenia. Niektóre sygnały wskazują jednak, że kryje się za tym coś więcej niż etap rozwoju.

Po piątym roku życia

S pozostaje niewyraźne także po piątych urodzinach albo znów się pogarsza.

Otwarte usta w spoczynku

Podczas zabawy, oglądania telewizji lub snu usta są otwarte, dziecko oddycha przez usta.

Język z przodu przy połykaniu

Podczas picia lub jedzenia widać czubek języka między zębami.

Długotrwałe nawyki ssania

Smoczek, kciuk lub butelka były jeszcze w wieku trzech lub czterech lat w codziennym użyciu.

Zmiany w zgryzie

Siekacze nie stykają się z przodu albo wyraźnie wystają.

Wzorzec, który utrwala się w okresie wzrostu, współkształtuje szczęki i podniebienie, dopóki rosną. Dlatego naszym zdaniem warto u seplenącego dziecka wcześnie przyjrzeć się pozycji referencyjnej języka, połykaniu i oddychaniu przez nos, ponieważ okno wzrostu nie pozostaje otwarte.

W okresie wymiany zębów, mniej więcej między szóstym a ósmym rokiem życia, wiele dzieci przejściowo sepleni, bo z przodu brakuje siekaczy. Często mija to, gdy pojawią się zęby stałe. Jeśli S nadal brzmi nieprawidłowo, zleć lekarzowi sprawdzenie słuchu, wędzidełka języka i ustawienia zębów. Więcej o dzieciach i treningu przeczytasz na stronie FaceFormer dla dzieci.

Nie poprawiaj dziecka przy każdym S. Lepiej mimochodem powtórz słowo poprawnie. Presja sprawia, że mówienie staje się bardziej wysiłkowe, i odciąga uwagę od wzorca, o który w istocie chodzi.

Trening

Trenować funkcje podstawowe: oddychanie, połykanie, równowaga głowy

Trening FaceFormer nie zaczyna się od głoski, lecz od położenia wyjściowego języka. Ćwiczy się oddychanie, połykanie i równowagę głowy we wspólnym przebiegu.

W ćwiczeniu podstawowym FaceFormer leży za wargami przed zębami. Wargi go obejmują, czubek języka szuka punktu referencyjnego na podniebieniu, głowa balansuje w pozycji wyprostowanej, oddychasz przez nos. Potem następuje połknięcie z kontaktem zębów.

Podciśnienie, które przy tym powstaje w jamie ustnej, przyciąga język do podniebienia. W ten sposób język uczy się swojego odniesienia przez połykanie, a nie przez wysiłek. Na początku lustro pomaga kontrolować wargi i równowagę głowy.

Ćwiczenie podstawowe przed lustrem: wargi obejmują FaceFormer ZERO, głowa balansuje w pozycji wyprostowanej.
Ćwiczenie podstawowe przed lustrem: wargi obejmują FaceFormer ZERO, głowa balansuje w pozycji wyprostowanej.

Na przekroju widać, na czym to polega. FaceFormer leży w przedsionku jamy ustnej, wargi się zamykają, czubek języka leży przy przedniej części podniebienia. Dokładnie tam, gdzie później powstaje S.

Dzieci od 2 do 10 lat trenują z FaceFormer ZERO z bardziej miękkiego materiału. Ma taki sam rozmiar jak ONE, dorośli po kilku tygodniach przechodzą w ciągu dnia na twardszy ONE.

Przekrój boczny w modelu 3D: FaceFormer przed zębami, wargi zamknięte, czubek języka przy przedniej części podniebienia.
Przekrój boczny w modelu 3D: FaceFormer przed zębami, wargi zamknięte, czubek języka przy przedniej części podniebienia.
  1. Dzień 1–14

    Początek

    Trzy razy dziennie po 5 ćwiczeń podstawowych i 5 ćwiczeń z pociąganiem, u dzieci w formie zabawy i z pochwałą.

  2. Dzień 15–28

    Zwiększanie

    Trzy razy dziennie po 10 ćwiczeń podstawowych i ćwiczeń z pociąganiem. Zwracaj uwagę, by czubek języka przy połykaniu pozostawał przy podniebieniu.

  3. Od 5. tygodnia

    Utrwalanie

    Trzy razy dziennie po 20 powtórzeń. W nocy może dojść ZERO, zob. stosowanie nocne.

  4. Następnie lub równolegle

    Ćwiczyć głoskę

    Tam, gdzie głoska S sama się nie uporządkuje, terapia logopedyczna wywołuje głoskę i przenosi ją do słów i zdań.

  5. Przez miesiące

    Wzorzec działa samoczynnie

    Zanim nowe przebiegi zaczną działać bez zastanowienia, podręcznik ćwiczeń zakłada od sześciu do dwunastu miesięcy, zob. Przebieg i czas trwania.

Codzienność

Co możesz zrobić w codzienności dla języka

Trening działa przez powtarzanie. Kilka nawyków pomaga, by nowy wzorzec znalazł swoje miejsce także między ćwiczeniami.

01

Usta zamknięte, nos otwarty

W spoczynku wargi swobodnie się stykają, oddychasz przez nos. Dzięki temu język niemal sam pozostaje przy podniebieniu.

02

Łagodnie kończyć nawyki ssania

Smoczek, kciuk i butelka utrzymują język nisko i z przodu. Zaplanujcie pożegnanie wspólnie i bez kar.

03

Krótkie kontrole w ciągu dnia

Połącz krótkie spojrzenie w głąb siebie z czymś, co zdarza się często: gdzie leży czubek języka, czy usta są zamknięte?

04

Równowaga głowy przy odrabianiu lekcji i przy ekranie

Ustaw stół i krzesło tak, aby głowa balansowała nad ciałem i nie opadała do przodu.

05

Cierpliwość zamiast presji

Wzorzec, który powstawał latami, potrzebuje miesięcy. Małe postępy w zamykaniu ust i połykaniu są już krokiem w stronę S.

Pytania

Często zadawane pytania

Czy seplenienie u dzieci jest normalne?

Mniej więcej do piątych urodzin niewyraźne S jest u wielu dzieci częścią prawidłowego rozwoju mowy. W analizie 15 badań 90% dzieci wymawiało S poprawnie między czwartym a piątym rokiem życia. Jeśli seplenienie utrzymuje się dłużej albo dochodzą do tego otwarte usta, oddychanie przez usta lub wypychanie języka, warto to zbadać.

Czym jest sygmatyzm?

Sygmatyzm to fachowy termin na seplenienie. W zależności od ułożenia języka rozróżnia się sygmatyzm międzyzębowy, przyzębowy i boczny.

Jakie są przyczyny seplenienia?

Często działa kilka czynników naraz. Należą do nich naszym zdaniem z reguły język, który w spoczynku leży nisko lub z przodu, wzorzec połykania, przy którym język napiera na zęby, oddychanie przez usta i długotrwałe nawyki ssania. Rolę mogą odgrywać także zgryz otwarty, szpary między zębami, problemy ze słuchem lub skrócone wędzidełko języka, co powinien ocenić lekarz.

Czy FaceFormer może usunąć seplenienie?

FaceFormer jest urządzeniem treningowym dla funkcji podstawowych, czyli oddychania, połykania i równowagi głowy, a nie trenażerem mowy. W badaniu hamburskim poprawiły się oddychanie przez usta i wzorzec połykania, głoska S nie zmieniła się istotnie w ciągu sześciu miesięcy. Naszym zdaniem funkcja mimo to jest na pierwszym miejscu, ponieważ jest warunkiem tego, by głoska utrzymała się w codziennym życiu. Tam, gdzie głoska S potem sama się nie uporządkuje, następuje celowe ćwiczenie artykulacyjne; do takiego wniosku dochodzą też autorki badania.

Czy mogę prowadzić trening równolegle z logopedią?

Tak. Trening funkcji podstawowych można łączyć z terapią logopedyczną. Trwającej terapii nie przerywaj. Najlepiej omów ze swoim terapeutą lub terapeutką, jak połączyć jedno z drugim.

Czy seplenienie i aparat ortodontyczny są ze sobą powiązane?

Istnieje udokumentowany związek między zgryzem otwartym przednim a niewyraźnymi głoskami syczącymi. Aparat ortodontyczny może zmienić ustawienie zębów, ale nie wzorzec połykania i pozycję referencyjną języka. Jeśli język nadal leży z przodu przy zębach, mogą się one po leczeniu naszym zdaniem znów przesunąć. Więcej na ten temat w artykule Retainer i nawrót.

Czy jako dorosły można jeszcze pozbyć się seplenienia?

Także w wieku dorosłym można na nowo nauczyć się wzorców ruchowych, ale wymaga to cierpliwości. Naszym zdaniem na pierwszym miejscu jest trening funkcji podstawowych dla języka, warg i oddychania, ponieważ są one warunkiem tego, by nowa głoska utrzymała się w codziennym życiu. Tam, gdzie głoska S potem sama się nie uporządkuje, następuje terapia logopedyczna dla tej głoski. Licz się z kilkoma miesiącami, zanim nowe sekwencje zaczną działać bez zastanawiania się.

Moje dziecko sepleni od wymiany zębów. Czy muszę coś zrobić?

Gdy z przodu brakuje siekaczy, językowi przy S brakuje krawędzi. Wiele dzieci przejściowo wtedy sepleni. Często mija to, gdy pojawią się zęby stałe. Jeśli jednak język wysuwa się do przodu także przy połykaniu albo usta w spoczynku są otwarte, warto przyjrzeć się funkcji języka.

Więcej na ten temat

Kolejne artykuły z bazy wiedzy

Przegląd wszystkich tematów

Doświadczenia na ten temat

Co dalej

Dr. Klaus-Jürgen Berndsen
Dr. Klaus-Jürgen BerndsenTwórca terapii FaceFormer. Podstawa merytoryczna: książka „Trust the Triad”. Stan: wrzesień 2026.

Źródła

  1. Crowe K, McLeod S (2020). Children’s English Consonant Acquisition in the United States: A Review. American Journal of Speech-Language Pathology 29(4):2155-2169. PMID 33181047. Źródło
  2. Grigorova E, Ristovska G, Jordanova NP (2020). Prevalence of Phonological Articulation Disorders in Preschool Children in the City of Skopje. Prilozi 41(3):31-37. PMID 33500374. Źródło
  3. Dixit UB, Shetty RM (2013). Comparison of soft-tissue, dental, and skeletal characteristics in children with and without tongue thrusting habit. Contemporary Clinical Dentistry 4(1):2-6. PMID 23853444. Źródło
  4. Hitos SF, Arakaki R, Solé D, Weckx LL (2013). Oral breathing and speech disorders in children. Jornal de Pediatria 89(4):361-365. PMID 23809686. Źródło
  5. Lebrun Y (1985). Tongue thrust, tongue tip position at rest, and sigmatism: a review. Journal of Communication Disorders 18(4):305-312. PMID 3894438. Źródło
  6. Thijs Z, Bruneel L, De Pauw G, Van Lierde KM (2022). Oral Myofunctional and Articulation Disorders in Children with Malocclusions: A Systematic Review. Folia Phoniatrica et Logopaedica 74(1):1-16. PMID 34107494. Źródło
  7. Korbmacher HM, Schwan M, Berndsen S, Bull J, Kahl-Nieke B (2004). Evaluation of a new concept of myofunctional therapy in children. International Journal of Orofacial Myology 30:39-52. PMID 15832861. Badanie hamburskie; współautorka Sabine Berndsen jest współtwórczynią FaceFormer. Źródło
  8. Lee AS, Gibbon FE (2015). Non-speech oral motor treatment for children with developmental speech sound disorders. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015(3):CD009383. PMID 25805060. Źródło

Zaczynamy

Gotowy na trening?

Bezpłatna aplikacja FaceFormer prowadzi przez ćwiczenia podstawowe, liczy powtórzenia i przypomina o sesjach. Jeśli chcesz, może ci towarzyszyć gabinet z wykazu terapeutów.

Trening FaceFormer ma na celu ponowne fizjologiczne ustawienie funkcji podstawowych – oddychania, połykania i równowagi głowy – poprzez zamykanie ust i pozycję referencyjną języka, tworząc w ten sposób warunki, w których dolegliwości mogą się zmniejszyć. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Terapeutki i terapeutów w swojej okolicy znajdziesz w wykazie terapeutów.


Kup FaceFormer teraz

Przegląd modeli
Zestaw ZERO dla dzieci
FaceFormer dla dzieci w wieku 2–10 lat
59,90€
2–10 lat
Zestaw z książką
Facy torba/poduszka na kark
z kolorowym pudełkiem higienicznym
ZER+ONE
Zestaw startowy dla młodzieży i dorosłych
64,33€
Najlepsza oferta
Z czarnym i białym pudełkiem higienicznym
ZERO na początek
ZERO zalecany do stosowania nocnego
ONE do zaawansowanego treningu
ONE blue/clear
FaceFormer dla młodzieży i dorosłych
39,90€
W kolorze niebieskim lub przezroczystym
z kolorowym pudełkiem higienicznym
Do treningu FaceFormer
Nadaje się zarówno do codziennego treningu, jak i do stosowania nocnego

Dodaj komentarz