Terapi · Birlikte
Tamamla.Yerine koyma.
Diş teli, splint, solunum terapi cihazı, dil ve konuşma terapisi ya da ameliyat: Bu tedavilerin her birinin kendi uzmanlık alanı ve gerekçesi vardır. FaceFormer terapisi başka bir noktadan başlar: solunum, yutma ve baş dengesinin ortak kontrol örüntüsünden. Burada ikisinin nasıl bir araya geldiğini ve birleştirirken nelere dikkat etmen gerektiğini okuyabilirsin.
Hekim tarafından önerilen tedavileri kendi başına bırakmazsın.
FaceFormer antrenmanı bunlara eklenir, hiçbir şeyi ortadan kaldırmaz. Mevcut bir tedavide ileride bir şeyin değişip değişmeyeceğine, onu öneren muayenehaneyle birlikte karar verirsin.
Yaklaşım
Her uzmanlık alanı kendi yerinde, antrenman zincirin başında
Solunum, yutma ve baş dengesi kesintisiz çalışır. Örüntüleri saptığında vücut bunu telafi eder, çoğu zaman yıllarca. Sonuçlar çok farklı yerlerde ortaya çıkar ve uzmanlık tedavileri de tam orada devreye girer.
Kontrol örüntüsü
Solunum, yutma ve baş dengesi beyin sapında birlikte kontrol edilir. Birçok nedensellik zinciri burada başlar.
Uyum
Dil, dudaklar, çene ve baş, nefes alma ve yutmanın sürebilmesi için yön değiştirir.
Sonuçlar
Dişler, çene eklemi, uyku, ense ya da konuşma. Birçok şikâyet bu örüntüyle bağlantılı olabilir.
Uzmanlık tedavisi
Ortodonti, diş hekimliği, uyku tıbbı, dil ve konuşma terapisi, fizyoterapi ya da cerrahi, ortaya çıkanı tedavi eder.
Dr. Klaus-Jürgen Berndsen, aynı şikâyet alanında birçok uzmanlık tedavisinin yan yana yürümesini varyasyonlu semptom tedavisi olarak adlandırır. Bu bir suçlama değildir. Her uzmanlık alanı kendi kesitinde yetkindir, çoğu zaman eksik olan yalnızca zincirin başına ortak bir bakıştır. FaceFormer terapisi bu bakışı ekler. Doğal işlevleri yeniden örüntülerine kazandırmak için antrenman yapar ve bununla yanlış bir şey yapmış olmazsın.
İkisinin de yeri var
Diş teli dişleri düzenler, splint onları korur, solunum terapi cihazı geceleri hava yollarını açık tutar. Antrenman ise her gün tüm bunlara etki eden örüntü üzerinde çalışır.
Güç yerine örüntü
Antrenmanı yapılan şey kas gücü değil, akıştır. Çok sayıda aynı ve temiz tekrarla sinir sistemi, örüntü dikkat gerektirmeden işleyene kadar öğrenir.
Sonucun ne olacağı birçok etkene bağlıdır
Bir örüntünün ne kadar süredir var olduğuna, yapıların değişip değişmediğine ve ne kadar düzenli antrenman yaptığına bağlıdır. Antrenman, şikâyetlerin iyileşebilmesi için ön koşulu oluşturur.
Dişler ve çene
Diş teli, retainer ve splint
Ortodonti ve diş hekimliği dişler, ısırma ve çene eklemi üzerinde çalışır. Antrenman ise dil, dudaklar ve yanakların her gün dişlere ve çeneye uyguladığı kuvvetler üzerinde çalışır.
Ortodonti
Diş teli ve şeffaf plak (aligner)
- Ne yapar. Dişleri ve çeneyi yeni bir konuma getirir; braketlerle sabit, çıkarılabilir ya da şeffaf plaklarla.
- FaceFormer buna nasıl uyar. Tel formu düzenler, antrenman ise günlük yaşamda bu forma eşlik eden dil konumu, dudak kapanışı, yutma ve burun solunumu örüntüsünü.
- Birleştirirken. Gündüz ve gece paralel olarak antrenman yapabilirsin, hareketli bir telle de. Braketlerde bir şerit dental mum, mukozayı ve FaceFormer’ı korur.
Süreci ortodonti muayenehanenle birlikte planlarsın.
Ortodonti
Retainer
- Ne yapar. Tedaviden sonra dişleri yeni konumlarında tutar; ön dişlerin arkasında bir tel olarak ya da çıkarılabilir bir plak olarak.
- FaceFormer buna nasıl uyar. Retainer formu korur. Antrenman ise dil ve dudakların her gün dişlere uyguladığı etkiden başlar.
- Birleştirirken. Sabit bir retainer antrenman sırasında ağızda kalır. Çıkarılabilir olanı muayenehanenin öngördüğü şekilde takarsın.
Retainer’ın bırakılıp bırakılmayacağına ve ne zaman bırakılacağına yalnızca ortodonti muayenehanesi karar verir.
Diş hekimliği
Gece plağı ve horlama splinti
- Ne yapar. Gece plağı (ısırma splinti) diş gıcırdatma ve sıkma sırasında dişleri korumayı ve çene eklemini rahatlatmayı amaçlar. Bir protrüzyon splinti geceleri alt çeneyi önde tutar.
- Bizim görüşümüz. Splintlere eleştirel bakıyoruz. Alt çene kaslar tarafından yönlendirilir: dil, dudaklar, çiğneme kasları ve ense tarafından. Bir splint ona dışarıdan bir konum dayatır, bu yönlendirmede ise hiçbir şeyi değiştirmez. Antrenmanla ayarladığımız şey tam da bu yönlendirmedir. Ağız kapanışı, dilin referans pozisyonu, burun solunumu ve baş dengesi, çenenin dinlenmede nasıl durduğunu ve yutarken nasıl yönlendirildiğini belirler.
- Arkasındaki biyomekanik. Diş sıraları normalde yalnızca kısa bir süre, yutarken birbirine değer. Bunun dışında alt çene diş teması olmadan askıda bir konumda durur ve çiğneme kasları dinlenebilir. Gece plağı ise dişlerin arasına, çenenin her an üzerine ısırabileceği bir yüzey yerleştirir. Bizim görüşümüze göre bu nedenle normalde kasları dinlendirmekten çok ısırmaya davet eder.
- Birleştirirken. Gündüz alıştığın gibi antrenman yaparsın. Önerilmiş bir splinti kendi başına bırakmazsın.
Gecenin nasıl geçeceğini diş hekiminle netleştirirsin.
Gece
Geceleri ağıza ne girer
Birkaç haftalık antrenmandan sonra geceleri, egzersiz yapmadan, daha yumuşak olan FaceFormer ZERO’yu takarsın. Dudaklar ile dişler arasında, ağız vestibülünde durur ve ağız kapanışını ve burun solunumunu destekler.
Geceleri zaten bir gece plağı, bir horlama splinti ya da bir solunum maskesi kullanıyorsan, buna öylece bir cihaz daha eklenmez. Antrenmana gündüz başla. FaceFormer’ın geceleri eklenip eklenmeyeceğini, splintle dönüşümlü mü yoksa daha sonra mı kullanılacağını, gece cihazını öneren muayenehaneyle birlikte belirlersin.
Burnun bir kez tıkanırsa, örneğin soğuk algınlığında, FaceFormer parmaklarla ya da dille her zaman çıkarılabilir.
Solunum ve uyku
Solunum terapi cihazı ve ameliyat
Uyku apnesinde, büyümüş geniz eti ya da daralmış bir burunda hekim tedavisi en başta gelir. Antrenman buna eşlik edebilir.
Uyku tıbbı
CPAP ve diğer solunum terapi cihazları
- Ne yapar. Cihaz, uyku sırasında hafif pozitif basınçla hava yollarını açık tutar. Teşhis konmuş bir uyku apnesinde hekim tarafından önerilen bir tedavidir.
- Ne yapmaz. Cihaz solunum, yutma ve baş dengesinin kontrol örüntüsünde hiçbir şeyi değiştirmez. Takıldığı sürece etki eder, bu yüzden çoğu zaman sürekli olarak gerekir.
- FaceFormer buna nasıl uyar. Antrenman bu örüntüden başlar: uykuda da rol oynayan ağız kapanışı, dil konumu ve burun solunumu. Uzun vadeli hedef, uyku hekiminle birlikte cihazın azaltılıp azaltılamayacağını ya da bir gün artık gerekip gerekmediğini kontrol etmek olabilir.
- Birleştirirken. Cihazı asla kendi başına bırakma. Her değişikliği uyku tıbbı muayenehanenle, en iyisi bir kontrol ölçümüne dayanarak konuşursun.
Antrenman, önerilmiş bir solunum terapi cihazının yerini tutmaz.
KBB ve çene cerrahisi
Ameliyatlar
- Ne yapar. Ameliyat, bir engelin yolu kapattığı yerde alan açar; örneğin büyümüş geniz etinde (polipler), eğri bir burun septumunda ya da belirgin bir çene bozukluğunda.
- FaceFormer buna nasıl uyar. Bir engelin etrafında yerleşmiş olan solunum ve yutma örüntüsü kendiliğinden değişmez. Antrenman burada devreye girebilir. Yüz, çene ya da dil ameliyatlarından önce ve sonra kullanılır.
- Birleştirirken. Ağızda, burunda ya da boğazda bir müdahaleden sonra ancak yara iyileştiğinde ve ameliyatı yapan muayenehane onay verdiğinde başlarsın.
Ameliyatın gerekli olup olmadığına hekim karar verir.
Ağız kapanışı
Bant mı antrenman mı
Ağız bandı bir hekim tedavisi değildir, ama bu soru sık gelir. İkisi de ağzın gece kapalı kalmasını ister. Oraya giden yol ise farklıdır.
Ağız bandı
Bir bant dudakları dışarıdan bir arada tutar. Bu pasif bir ağız kapanışıdır. Dudaklar kapalıdır, kasları bu sırada neredeyse hiç çalışmaz ve dil, dudaklar ve solunumun birlikte çalıştığı örüntüde bandın kendisi hiçbir şeyi değiştirmez.
FaceFormer antrenmanı
Antrenman, aktif ağız kapanışını dilin referans pozisyonu, yutma ve burun solunumuyla birlikte, dikkat gerektirmeden işleyene kadar çalıştırır. Geceleri FaceFormer ZERO’yu dudaklar kendisi tutar, ağız yapıştırılmaz.
Bant bir kapıyı dışarıdan kapalı tutar. Antrenman ise kapının kendiliğinden kapanması için menteşeyi, kilidi ve kasayı ayarlar. Ağzı gece bantlamayı önermiyoruz, hele burun açık değilse, örneğin nezle ya da alerjide. Nefes durmalarıyla birlikte görülen horlamada önce hekime muayene ettirmek gelir.
Terapi
Dil ve konuşma terapisi, fizyoterapi ve osteopati
Burada birçok muayenehane FaceFormer ile kendisi çalışır. Terapi ve antrenman o zaman iç içe geçer.
Dil ve konuşma terapisi
Dil ve konuşma terapisi ve miyofonksiyonel terapi
- Ne yapar. Dil ve konuşma terapisi konuşma, dil, ses ve yutma üzerinde çalışır. Klasik miyofonksiyonel terapi dudakları, dili ve yüzü çalıştırır, çoğunlukla cihaz olmadan.
- FaceFormer buna nasıl uyar. Birçok dil ve konuşma terapisi muayenehanesi FaceFormer’ı kullanır. Muayenehane bulguları belirler, modülleri seçer ve uygulamayı düzeltir. Ses üretimi ayrı bir dil ve konuşma terapisi çalışması olarak kalır.
- Birleştirirken. Dil ve konuşma terapisi egzersizleri ve FaceFormer antrenmanı paralel yapılabilir. İkisini güne nasıl yerleştireceğini muayenehanenle konuşursun.
Yaklaşımlar arasındaki farkı aşağıda okuyabilirsin.
Vücut ve duruş
Fizyoterapi ve osteopati
- Ne yapar. Duruş, hareketlilik, kaslar ve dokular üzerinde çalışır, çoğu zaman ense, omuzlar ve çene ekleminde.
- FaceFormer buna nasıl uyar. Dil konumu, yutma ve burun solunumu baş dengesinin ayarlanmasında da rol oynar. Antrenman bu kısmı ağız bölgesinden başlayarak ekler.
- Birleştirirken. İkisi iyi bağdaşır. Terapistine FaceFormer ile antrenman yaptığını anlat.
FaceFormer’ı kendisi kullanan muayenehaneleri uygulayıcı rehberinde bulabilirsin.
Çalışmaların durumu
FaceFormer ve miyofonksiyonel terapi
Hamburg-Eppendorf Üniversite Hastanesi’nde ağız bölgesinde işlev bozukluğu olan 45 çocuk ve genç rastgele iki gruba ayrıldı. 26’sı altı ay boyunca FaceFormer ile, 19’u cihazsız miyofonksiyonel terapiyle antrenman yaptı. Altı ay sonra bunlardan 30’u, 17’si FaceFormer ile ve 13’ü cihazsız olmak üzere, yeniden muayene edildi; yüzde değerleri bunlara dayanmaktadır.
FaceFormer terapisi miyofonksiyonel bir terapi değil, kendine özgü bir yöntemdir, bir işlevsel örüntü antrenmanıdır: Dudak kapanışı, burun solunumu, dil konumu, yutma ve baş duruşu her tekrarda aynı antrenman akışına aittir.
Dudak kuvveti her iki grupta da arttı. Hava yolu ve yutma örüntüsünde, yani dikkat gerektirmeden işleyen şeyde, gruplar birbirinden ayrıldı. Telaffuzda bir fark görülmedi. Çalışma küçüktür ve uzun vadeli kalıcılık hakkında bir şey söylemez.
Ağız solunumu
6 ay sonra hatalı yutma örüntüsü
Bulguya sahip muayene edilen çocukların oranı; grup üyeliğini bilmeyen muayene edenler tarafından klinik olarak değerlendirilmiştir. Öncesinde 26 ve 19 çocuk, altı ay sonra 17 ve 13. Değerlerin kaynağı: Schwan M (2007). Evaluation einer innovativen apparativen Therapie zur Harmonisierung der orofazialen Muskulatur und Funktion. Doktora tezi, Universitätsklinikum Hamburg-Eppendorf, s. 38 ve Tablo 7. Dergi versiyonu: Korbmacher HM, Schwan M, Berndsen S, Bull J, Kahl-Nieke B (2004). Evaluation of a new concept of myofunctional therapy in children. Int J Orofacial Myology 30:39-52. Sınırlar: küçük gruplar, 45 çocuktan 15’i yeniden muayenede yoktur. FaceFormer grubu klinikte kontrol edildi ve geceleri de antrenman yaptı, karşılaştırma grubu ise farklı dil ve konuşma terapisi muayenehanelerinde onların kendi konseptine göre tedavi edildi. Sabine Berndsen (Dr. Berndsen GmbH) ortak yazardır. Uzun vadeli veriler yoktur. Her iki grup da iyileşme gösterdi.
Sorular
Sık sorulanlar
Antrenman şimdiki tedavimin yerini tutar mı?
Hayır. Onları tamamlar. Diş teli, splint ya da solunum terapi cihazı gibi hekim tarafından önerilen tedavileri kendi başına bırakmazsın, her adımı onu öneren muayenehaneyle konuşursun.
FaceFormer’ı sabit diş teliyle kullanabilir miyim?
Evet. ZERO ve ONE braketlerle birlikte, gündüz ve gece kullanılabilir. Braketlerin üzerine konan bir şerit dental mum, mukozayı ve FaceFormer’ı korur. Süreci ortodonti muayenehanenle konuş.
Geceleri splint ve FaceFormer takabilir miyim?
Aynı anda değil. Splintlere eleştirel bakıyoruz. Alt çene kaslar tarafından yönlendirilir: dil, dudaklar, çiğneme kasları ve ense tarafından. Bir splint ona dışarıdan bir konum dayatır, bu yönlendirmede ise hiçbir şeyi değiştirmez. Antrenmanla ayarladığımız şey tam da bu yönlendirmedir. Gündüz kısıtlama olmadan antrenman yaparsın. Önerilmiş bir splinti kendi başına bırakmazsın: FaceFormer’ın geceleri onun yerini alıp almayacağını diş hekiminle konuşursun.
FaceFormer’ın ilk gecelerde ağızdan düşmesi normal mi?
Evet, başlangıçta bu sık görülür. Geceleri FaceFormer ZERO’yu ağız vestibülünde yalnızca dudaklar tutar. Ağız kapanışı ve burun solunumu uykuda henüz yerleşirken çoğu zaman hâlâ dışarı kayar. Alışma süresi kişiden kişiye değişir, bir geceden birkaç haftaya kadar. Gündüz antrenmanı bu süre içinde tamamen normal şekilde devam eder.
FaceFormer CPAP cihazımın yerini alabilir mi?
Kendi başına değil. Cihaz takıldığı sürece hava yollarını açık tutar, antrenman ise arkasındaki örüntüden başlar. Uzun vadede hedef, uyku tıbbı muayenehanenle birlikte, en iyisi bir kontrol ölçümünden sonra, cihazın azaltılıp azaltılamayacağını ya da bir gün artık gerekip gerekmediğini kontrol etmek olabilir. O zamana kadar onu asla kendi başına bırakmazsın.
FaceFormer ile miyofonksiyonel terapi arasındaki fark nedir?
FaceFormer terapisi miyofonksiyonel bir terapi değil, kendine özgü bir yöntemdir, bir işlevsel örüntü antrenmanıdır. Dudak kapanışı, burun solunumu, dil konumu, yutma ve baş duruşu her tekrarda aynı antrenman akışına aittir. FaceFormer bu sırada hareketi zorlamak yerine yönü belirler. Birçok dil ve konuşma terapisi muayenehanesi FaceFormer’ı, miyofonksiyonel terapiye eşlik edecek şekilde de kullanır.
Bir ameliyattan sonra ne zamandan itibaren antrenman yapabilirim?
Yara iyileştiğinde ve ameliyatı yapan muayenehane onay verdiğinde. Bu; bademcik, burun, çene ve dil müdahaleleri için geçerlidir. Bir çene ameliyatından sonra başlangıcı en iyisi önceden muayenehanenle ya da 02303 89991 numarasından bizimle netleştirirsin.
Muayenehanemin FaceFormer’ı tanıması gerekir mi?
Faydalı olur. FaceFormer eğitimi almış muayenehaneleri uygulayıcı rehberinde bulabilirsin. Egzersizler ayrıca bu web sitesinde ve uygulamada açıklanmıştır.
Kaynaklar
- Schwan M (2007): Evaluation einer innovativen apparativen Therapie zur Harmonisierung der orofazialen Muskulatur und Funktion. Doktora tezi, Hamburg-Eppendorf Üniversite Hastanesi. Tam metin
- Korbmacher HM, Schwan M, Berndsen S, Bull J, Kahl-Nieke B (2004): Evaluation of a new concept of myofunctional therapy in children. Int J Orofacial Myology 30:39–52. PubMed
- Kahl-Nieke B, Korbmacher H, Berndsen S et al. (2003): Evaluation of a new concept of functional therapy supporting orthodontic treatment. European Orthodontic Society’nin 79. Kongresi, Prag.
- Booth D, Kinzinger G (2021): Behandlung eines offenen Bisses mit einer Kombination aus Highpull-Headgear und Face Former. Kieferorthopädie 35 (Quintessenz). Vaka raporu.
- Berndsen K, Berndsen S (2023): FaceFormer-Therapie. Neurophysiologische Kausaltherapie bei CCDS. In: Langenhan J, Kopp S (ed.): Zahnärztliche Schlafmedizin. Thieme, s. 285–302.
- Berndsen K (hazırlanıyor): Trust the Triad. Bölümler: Yutma terapilerinin sınırları, Form ve uyaran mimarisi, Üçlüye bakmak neden değerlidir.
Başla
Antrenman için hazır?
Ücretsiz FaceFormer uygulaması temel egzersizleri yönlendirir, sayar ve seansları sana hatırlatır. İstersen uygulayıcı rehberinden bir muayenehane sana eşlik eder.
FaceFormer ZERO + ONE
Başlangıç, gündüz ve gece için her iki malzeme sertliği. Yetişkinler için set.
FaceFormer ZERO
Başlangıç, çocuklar ve gece için daha yumuşak FaceFormer.
FaceFormer ZERO çocuk seti
Hijyen kutusu, peluş çanta ve damgalı başarı kitabı ile ZERO.
FaceFormer antrenmanı, temel işlevler olan solunum, yutma ve baş dengesini ağız kapanışı ve dilin referans pozisyonuyla yeniden fizyolojik olarak ayarlamayı hedefler ve böylece şikâyetlerin iyileşebilmesi için ön koşulu oluşturur. Hekim muayenesinin yerini tutmaz. Yakınındaki uygulayıcıları uygulayıcı rehberinde bulursun.